Abstrakt
This study analyzes El trabajo by Aníbal Jarkowski in the context of the social decline experienced by Argentine society under the neoliberal model. This conceptualization, framed through the notion of the “society of decline” (Nachtwey), enables the identification of capital’s strategies, which, in order to satisfy its logic of concentration and expansion, exploit the ambivalences of the “modern subject” – ostensibly free, yet ontologically precarious (Butler; Lorey). Secondly, it allows for the recognition of resistance strategies articulated by Jarkowski to confront the negative effects of capitalism, which are intensified in the case of women (intersectional oppression): antidiscipline (De Certeau) and art.
Bibliografia
Ahmed, S. (2015). La política cultural de las emociones. México: UNAM.
Alonso, S. & Miranda, F. (2021). Luis Camnitzer. La insubordinación ética: conversación con Sebastian Alonso y Fernando Miranda. En S. Alonso & F. Miranda (eds.), No fue posible encontrar lo que buscábamos: Reflexiones sobre prácticas culturales, acciones artísticas y educación (pp. 22-38). Montevideo: Ediciones CasaMario.
Belloni Fernández, L. (2022). El trabajo, de Aníbal Jarkowski, o el universo de las bombachas. Estudios de Teoría Literaria. Revista digital: artes, letras y humanidades, 24, 130-143.
Bianchi, P. D. (2015). Suspensión de derechos en Le viste la cara a Dios de Gabriela Cabezón Cámara y El trabajo de Aníbal Jarkowski. Orillas, 4, 1-14.
Bourdieu, P. (1998). La distinción: criterio y bases sociales para el gusto. Madrid: Taurus.
Butler, J. (2010). Marcos de guerra: Las vidas lloradas. México: Paidós.
Butler, J. (2016). Prefacio. En I. Lorey, Estado de inseguridad: Gobernar la precariedad (pp. 13-16). Madrid: Traficantes de sueños.
Cerrutti, M. (2002). El problema del desempleo: El caso argentino en el contexto latinoamericano, Texas Scholar Works. https://repositories.lib.utexas.edu/server/api/core/bitstreams/113da33d-77ab-4dee-bcff-2b750e00383f/content.
De Certeau, M. (2000). La invención de lo cotidiano 1. Artes de hacer. México / Tlaquepaque: Universidad Iberoamericana / Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Occidente.
Drucaroff, E. (2009). No todos los hombres quieren siempre lo mismo (sobre El trabajo, de Aníbal Jarkowski). En N. Jitrik (ed.), Revelaciones imperfectas: Estudios de literatura latinoamericana (pp. 45-53). Ciudad Autónoma de Buenos Aires: NJ Editor.
Frączyk, J. (2024). Cud w Argentynie. Inflacja opanowana w niecały rok. Co zrobił prezydent Milei. Business Insider Polska, 16.11. https://businessinsider.com.pl/gospodarka/cud-w-argentynie-inflacja-opanowana-w-niecaly-rok-co-zrobil-prezydent-milei/695hee6.
Fuentes, M. A. (2020). Activismos tecnopolíticos: Constelaciones de performance. Ciudad Autónoma de Buenos Aires: Eterna Cadencia Editora.
Gil, S. L. (2016). ¿Cómo hacer de la vulnerabilidad una herramienta para el cambio? Apuntes para repensar la democracia y la vida común. Theoría. Revista del Colegio de Filosofía, 30-31, 25-37.
Gorraiz López, G. (2025). Argentina: ¿Prepara Milei el Estado de Sitio? Analitica, 1.05. https://www.analitica.com/opinion/argentina-prepara-milei-el-estado-de-sitio/
Jarkowski, A. (2000-2001). Los meses (sin pan y sin trabajo). INTI. Revista de literatura hispánica, 52-53, 639-642.
Jarkowski, A. (2007). El trabajo. Barcelona: Tusquets.
Klein, N. (2007). La doctrina del shock. El auge del capitalismo del desastre. Barcelona: Paidós.
Kratje, J. (2010). Cuerpo, resistencia y género en El trabajo de Aníbal Jarkowski. Memoria académica: compartimos lo que sabemos / VI Jornadas de Sociología de la UNLP. https://www.memoria.fahce.unlp.edu.ar/trab_eventos/ev.5762/ev.5762.pdf.
Lorey, I. (2016). Estado de inseguridad: Gobernar la precariedad. Madrid: Traficantes de sueños.
Nachtwey, O. (2017). La sociedad del descenso: Precariedad y desigualdad en la era posdemocrática. Paidós.
Nijenhuis, J. & Msimanga, N. (2016). SA’s Dirty Laundry. https://www.jennynijenhuis.com/installation-sas-dirty-laundry-gallery.html.
Redacción & Laera, A. (2017). “El Trabajo está escrita desde el resentimiento personal”: Revista Transas y Alejandra Laera en diálogo con Aníbal Jarkowski. Transas. Letras y Artes de América Latina, 27.10. https://revistatransas.unsam.edu.ar/el-trabajo-esta-escrita-desde-el-resentimiento-personal-revista-transas-y-alejandra-laera-en-dialogo-con-anibal-jarkowski/.
Rolnik, S. (2008). Furor de archivo. Revista Colombiana de Filosofía de la Ciencia, IX, 9-22.
Sarlo, B. (2008). Melancolía e insistencia de la novela. Punto de vista, 90, 13-17.
Smink, V. (2024). Javier Milei: Las dos caras del ajustazo sin precedentes del presidente argentino. BBC News Mundo, 22.02. https://www.bbc.com/mundo/articles/cnknnwqn4z3o.
Svampa, M. (2005). La sociedad excluyente: La Argentina bajo el signo del neoliberalismo. Ciudad Autónoma de Buenos Aires: Taurus.
Vázquez, K. E. (2010). Sin pan y sin trabajo: Denuncia y resistencia en la novela El trabajo (2007), de Aníbal Jarkowski. A contracorriente. Una revista de historia social y literatura de América Latina, 7 (3), 126-144.
Vitagliano, M. (2018). Tres novelas frente al neoliberalismo: El traductor, El trabajo y La intemperie. Tropelías. Revista de Teoría de la Literatura y Literatura Comparada, 3, 19-35.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Mariola Pietrak

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
- Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworu oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym niniejszą Umową, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób.
- Autor udziela Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu bez ograniczeń terytorialnych i przez czas nieokreślony na następujących polach eksploatacji:
2.1. wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2.2. wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu;
2.3. publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;
2.4. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;
2.5. wprowadzanie Utworu w postacie elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;
2.6. rozpowszechnianie Utworu w postaci elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranetu lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie;
2.7. udostępnianie Utworu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu, Intranetu, Extranetu lin innej sieci;
2.8. udostępnianie Utworu zgodnie z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons. - Autor zezwala Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na:
3.1. nieodpłatne korzystanie i rozporządzanie prawami do opracowań Utworu i tymi opracowaniami.
3.2. wysyłanie metadanych Utworu oraz Utworu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma. - Autor upoważnia i zobowiązuje Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do udzielania osobom trzecim dalszych licencji (sublicencji) do Utworu oraz do innych materiałów, w tym utworów zależnych lub opracowań zawierających lub powstałych w oparciu o Utwór, przy czym postanowienia takich sublicencji będą tożsame z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons Tym samym uprawnia wszystkich zainteresowanych do korzystania z utworu wyłącznie w celach niekomercyjnych pod następującymi warunkami:
4.1. uznanie autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji;
4.2. na tych samych warunkach, wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej to tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny. - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest zobowiązany do:
5.1. udostępniania Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym bez ograniczeń technicznych;
5.2. poprawnego informowania osób, którym Utwór będzie udostępniany o udzielonych im sublicencjach w sposób umożliwiający odbiorcom zapoznanie się z nimi.
Pozostałe postanowienia
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
