Schlagworte
Russian émigré literature
first-wave émigré
Russian poetry
Russian women’s writing
Zitationsvorschlag
Number of views: 1
Number of downloads: 3
Abstract
The subject of this article is the place of poetry in the literary output of Nina Berberova (1901–1993), a representative of the first wave of Russian emigration, author of short stories and novels about the life of the Russian diaspora, biographical prose (including works about A. Blok, A. Borodin and P. Tchaikovsky) and the famous autobiography The italics are mine (1969). Her poems have been pushed into the background of readers’ interests and academic reflection by her prose; they are less well known and have not yet been the subject of separate literary studies in Poland. Recognising this gap in research on Berberova’s work, I reflect on the reasons for the marginalisation of her poetry. I also attempt to determine its place in Berberova’s oeuvre based on her creative biography and the way it is highlighted in her autobiography. Both the facts from Berberova’s life and their presentation in her autobiography prove that poetry was an important part of her literary legacy and also crucial factor in shaping her identity. This article serves as an introduction to further research on Berberowa’s poetry, including an analysis of her poems.
Literaturhinweise
Banasiuk, Elżbieta. „Autobiografia Niny Berberowej Podkreślenia moje – historia i struktura formalna dzieła”. Przegląd Rusycystyczny, 1, 2009, s. 37–51.
Banasiuk, Elżbieta. „Ego-idol kreator, propagator i burzyciel mitów. O autobiografii Niny Berberowej Podkreślenia moje”. Studia Rossica XXI: Autobiografie pisarzy rosyjskich. Red. Alicja Wołodźko-Butkiewicz, Ludmiła Łucewicz. Warszawa, Instytut Rusycystyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, s. 185–196.
Banasiuk, Elżbieta. „Koleje losu a wybór strategii pisarskich. Trzy drogi – trzy strategie: Nina Berberowa, Zinaida Szachowskaja, Irène Némirovsky”. Kultura literacka emigracji rosyjskiej, ukraińskiej i białoruskiej XX wieku. Konteksty, estetyka, recepcja. Red. Anna Woźniak. Lublin, Wydawnictwo KUL, 2013, s. 219–248.
Barker, Murl G. „In Memoriam: Nina Nikolaevna Berberova 1901–1993”. The Slavic and East European Journal, 38 (3), 1994, s. 553–556.
Bel’skaâ, Liliâ. „Â ne v izgnan’e, â – v poslan’e”. Novyj Žurnal, 290, 2018. Web. 6.09.2025. https://magazines.gorky.media/nj/2018/290/ya-ne-v-izgnane-ya--v-poslane.html.
Berberova, Nina. Anthologie personnelle 1921–1983. Trad. Alexandra Pletnioff-Boutin. Arles, Actes Sud, 1998.
Berberova, Nina. Antologia personale. Poesie 1921–1933. A cura Maurizia Calusio. Antella [Bagno a Ripoli], Passigli, 2004.
Berberova, Nina. Antologia personale. Poesie 1942–1983. A cura di Maurizia Calusio. Antella [Bagno a Ripoli], Passigli, 2006.
Berberova, Nina. „I had a dream…”, „Bed Time”. Trans. James Kates. Modern poetry in translation. New series. London, University of London, 10, 1996a, s. 81–84.
Berberova, Nina. The italics are mine. Trans. Philippe Radley. New York, Harcourt, Brace & World, 1969.
Berberova, Nina. Kursiv moj: Avtobiografiâ. Moskva, Soglasie, 1996b.
Berberova, Nina. Kursiv moj: Avtobiografiâ. München, Wilhelm Fink Verlag, 1972.
Berberova, Nina. L’accompagnatrice. Trad. Lydia Chweitzer. Arles, Actes Sud, 2024.
Berberova, Nina. The last and the first. Trans. Marian Schwartz. London, Pushkin Press, 2021.
Berberova, Nina. „Malen’kaâ devočka”. Sovremennaâ dramaturgiâ, 2, 1991, s. 75–109.
Berberova, Nina. Nemnogo ne v fokuse. Stihi 1921–1983. Moskva, АSТ, 2015.
Berberova, Nina. „O tom, čto večerom moroznym…”. Uškujniki. Al’manah, 1922, s. 3–4.
Berberova, Nina. Stihi. 1921–1984. Posleslovie A. Sumerkina. New York, Russica Publishers Inc., 1984.
Berberowa, Nina. Podkreślenia moje: autobiografia. Przeł. Eugenia Siemaszkiewicz. Warszawa, Noir sur Blanc, 1998a.
Berberowa, Nina. „Walka”. Przeł. Natalia Woroszylska. Literatura na Świecie, 10 (327), 1998b, s. 117–193.
Berberowa, Nina. „Żelazna kobieta”. Przeł. Henryk Chłystowski. Literatura na Świecie, 2 (235), 1991, s. 112–50.
Biniewska, Julita. „Nina Berberowa i kronika pierwszej fali emigracji rosyjskiej”. Slavia Orientalis, 2, 2013, s. 245–256.
Biniewska Julita. „Obraz codzienności emigracyjnej w pisarstwie Niny Berberowej”. Słowianie na emigracji: literatura, kultura, język. Red. Bronisław Kodzis, Maria Giej. Racibórz, Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, 2015a, s. 411–421.
Biniewska, Julita. Od dokumentu do fikcji literackiej. Autobiografia i biografia zbeletryzowana w twórczości Niny Berberowej. Kraków, Wydawnictwo Libron-Filip Lohner, 2015b.
Biniewska, Julita. „Pokonana czy zwyciężczyni? Wizerunek kobiety w twórczości Niny Berberowej na przykładzie wybranych utworów”. Między tradycją a nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji. Red. Wanda Laszczak et al. Opole, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2014, s. 295–302.
Buck, Joan Juliet, Richard Avedon. „Postscript. Nina Berberova”. The New Yorker, 18.10.1993. Web. 14.11.2025. https://www.newyorker.com/magazine/1993/10/25/nina-berberova.
Bykov, Dmitrij. „Predislovie”. Berberova, Nina. Nemnogo ne v fokuse. Stihi 1921–1983. Moskva, АSТ, 2015, s. 7–12.
Collins, Glenn. „Nina Berberova, 92, poet, novelist and professor”. The New York Times, 29.09.1993, s. B9.
Demidova, O’lga. „Èmigrantskie dočeri i literaturnyj kanon russkogo zarubež’â”. Pol. Gender. Kul’tura. Red. Elisabeth Cheaure. Moskva, RGGU, T. 2, 2000, s. 205–220.
Demidova, Ol’ga. Izgnan’e kak poslan’e. Èstetiz i ètos russkoj èmigracii. Sankt-Peterburg, Russkaâ kul’tura, 2015.
Demidova, Ol’ga. „Pisatel’nicy russkoj èmigracii: dvaždy Drugie”. Kobieta I/Jako Inny. Mit i figury kobiecości w literaturze i kulturze rosyjskiej XX–XXI wieku (w kontekście europejskim). Red. Maria Cymborska-Leboda, Agnieszka Gozdek. Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2008, s. 323–326.
France, Peter. „Two émigré novels”. Times Literary Suplement. Web. 16.07.2025. https://www.the-tls.com/literature-by-region/european-literature/last-and-the-first-nina-berberova-eveningwith-claire-gaito-gazdanov-book-review-peter-france.
Gladkova, Tat’âna, Tat’âna Osorgina, red. L’émigration russe. Revues et recueils, 1920–1980. Index général des articles – Русская эмиграция. Журналы и сборники на русском языке, 1920–1980. Сводный указатель статей. Paris, Institut d’études slaves, 1988.
Grigorian, Natasha. „Overpopulation in Nina Berberova’s short story. In Memory of Schliemann (1958), in the context of Malthusian theory”. Natasha Grigorian, Visions of the future: Malthusian thought experiments in Russian literature (1840–1960). Boston, Academic Studies Press, 2023, s. 94–104.
Güler, Gülhanım Bihter. „Čuvstva zavisti i revnosti v povesti Niny Berberovoj Akkompaniatorša: optika teorii ličnostnyh èmocij”. Quaestio Rossica, 13 (1), 2025, s. 193–210.
Idei Filosofova byli adresovany nam, potomkam. Web. 23.07.2025. https://culture.pl/ru/article/petr--micner-idei-filosofova-byli-adresovany-nam-potomkam-intervyu.
Junker, Ida. Le monde de Nina Berberova. Paris, Editions L’Harmattan, 2012.
Karetnyk, Bryan. „The Last and the First by Nina Berberova – Mother Russia Calls”. The Financial Times. Web. 16.07.2025. https://www-ft-com.ezphost.dur.ac.uk/content/028088ec-7496-449e-90ec-16de1a4175bf.
Kopper, John M. „Alternative émigré places: Berberova, Makine, and the Russian escape from Paris”. The languages of world literature. Volume 1. Ed. Achim Hölter. Berlin, Boston, De Gruyter, 2024, s. 341–352.
Kozak, Barbara. „Emigrowanie w autobiografii Niny Berberowej Podkreślenia moje”. Pisarki rosyjskiej zagranicy – w literaturze, kulturze i korespondencji. Red. Barbara Kozak, Iwona Anna Ndiaye. Olsztyn, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, 2016, s. 327–336.
Krotenko, Ûrij. Nina Berberova. 67 let spustâ (1989). Web. 16.07.2025. https://www.youtube.com/watch?v=z3R0hVZ4d7Y.
Kuca, Zoja. „Tajna i tainstvennost’ kak fenomen „ženskogo” v tvorčestve Niny Berberovoj”. Roczniki Humanistyczne, 59 (7), 2011, s. 25–40.
Kuca, Zoja. „Ženskoe pis’mo na primere N. Berberovoj i N. Tèffi. Kak i o čem pisali pisatel’nicy--èmigrantki”. Kultura literacka emigracji rosyjskiej, ukraińskiej i białoruskiej XX wieku. Konteksty, estetyka, recepcja. Red. Anna Woźniak. Lublin, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 2013, s. 205–217.
Kur’ânova, Anastasiâ. „Russkij bum”: moda na sovetsko-rossijskoe iskusstvo na Zapade. Web. 16.07.2025. https://artinvia.com/stati-ob-iskusstve/moda-na-sovetsko-rossijskoe-iskusstvo/.
Mejlah, Mihail. „Ne prošlo i semidesâti let… Nina Berberova v Rossii. Intervyu”. Literaturnoe obozrenie, 1, 1990, s. 68–73.
Mihalevič-Kaplan, Igor’. „Nina Nikolaevna Berberova (1901–1993)”. God poèzii. 2022. Sostav. Viktor Fet. Kiiv, Drukars’kij dvìr Olega Fedorova, 2022, s. 578–581.
„Ne tol’ko kursiv. S Ninoj Berberovoj beseduet Privalov K.”. Literaturnaâ gazeta, 17.05.1989, s. 15.
Ne ždavšaâ Godo: K stoletiû so dnâ roždeniâ Niny Berberovoj. 14.10.2001. Web. 17.07.2025. https://www.svoboda.org/a/24200439.html.
Nikolûkin, Aleksandr, red. Literaturnaâ ènciklopediâ russkogo zarubež’â (1918–1940). T. 1: Pisateli russkogo zarubež’â. Moskva, ROSSPÈN, 1997, s. 64–66.
Nikolûkin, Aleksandr, red. Literaturnaâ ènciklopediâ russkogo zarubež’â. 1918–1940. T. 2: č. I, Moskva, INION RAN, 2000.
Pčelina, Ol’ga. „Oni stremilis’ žit’ tak, slovno èmigraciâ v kul’turnom i filosofskom plane olicetvorâla soboj vsû Rossiû”: fenomen russkogo zarubež’â”. Fenomen russkoj èmigracii. Red. Oksana Blaškiv, Roman Mnich. Siedlce, Instytut Kultury Regionalnej i Badań Literackich im. Franciszka Karpińskiego. Stowarzyszenie, 2020, s. 39–50.
Plaetsen van der, Jean-Rene, Jean-Marie Rouart. Forum, 46, 1989, s. 20–21.
Poznańska, Justyna. „Narracyjne konstruowanie tożsamości. O autobiografii Niny Berberowej”. Wschodni Rocznik Humanistyczny, 9, 2013, s. 265–278.
Rodičeva, Liliâ. „Â ne v izgnan’i, â v poslan’i Niny Berberovoj: kanonizaciâ frazy”. Tekstologiâ i istoriko-literaturnyj process. Sbornik statej VII Meždunarodnoj konferencii molodyh issledovatelej. Red. Alla Burceva et al. Moskva, Obŝestvo s o.o. „Buki Vedi”, 2018, s. 143–157.
Russo Michele. A plurilingual analysis of four Russian-American autobiographies: Cournos, Nabokov, Berberova, Shteyngart. Göttingen, V&R unipress, 2020.
Struve, Gleb. Russkaâ literatura v izgnanii: opyt istoričeskogo obzora zarubežnoj literatury. N’û-Jork, Izdatel’stvo imeni Čehova, 1956.
Šelohaev, Valentin, red. Russkoe zarubež’e. Zolotaâ kniga èmigracii. Pervaâ tret’ XX veka. Ènciklopedičeskij biografičeskij slovar’. Moskva, ROSSPÈN, 1997, s. 75–77.
Śliwowski, René. „Nina Berberowa – niezwykły świadek przełomu wieków”. Studia Rossica III. Red. Wiktor Skrunda, Wanda Zmarzer. Warszawa, Instytut Rusycystyki Uniwersytetu Warszawskiego, 1996, s. 145–154.
Vinokurova, Irina. Nina Berberova: izvestnaâ i neizvestnaâ. Sankt Peterburg, Academic Studies Press – Bibliorossika, 2023.
Witczak, Patryk. „Obraz goroda v prozaičeskom tvorčestve Niny Berberovoj”. Acta Neophilologica, 22, 1, 2020, s. 91–102.
Woźniak, Anna. „V teni mužčiny? Tvorčestvo ženŝin-avtorov i èmigrantskij opyt”. Między tradycją i nowoczesnością. Tożsamość kobiety w przestrzeni domu, w historii, kulturze i na drogach emancypacji. Red. Wanda Laszczak et al. Opole, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2014, s. 25–37.
Lizenz
Copyright (c) 2026 Jolanta Brzykcy
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Nicht-kommerziell - Weitergabe unter gleichen Bedingungen 4.0 International.