Dylematy sakramentu pokuty i pojednania w kontekście nadużyć seksualnych wobec nieletnich w świetle nauczania papieża Franciszka

Main Article Content

Wojciech Kućko

Abstrakt

Nadużycia seksualne wobec nieletnich boleśnie ranią całą wspólnotę Kościoła katolickiego. Sakrament pokuty i pojednania jest jedną z fundamentalnych rzeczywistości, w której dokonuje się leczenie ran ofiar, a także apelowanie do sumień sprawców. Celem artykułu jest ukazanie różnych dylematów sakramentu pokuty i pojednania w kontekście nadużyć seksualnych wobec nieletnich, zwłaszcza w świetle nauczania papieża Franciszka. Omówione trudne kwestie moralne dotyczą zarówno spowiedzi ofiar pedofilii, jak i sprawców tych grzechów. Zostaje również podjęty problem odpowiedzialności moralnej przełożonych sprawców nadużyć, jak i pytanie o odpowiedzialność całej wspólnoty Kościoła katolickiego za kształtowanie właściwego myślenia moralnego o grzechach nadużyć.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Artykuły
Biogram autora

Wojciech Kućko, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Wydział Studiów nad Rodziną

Wojciech Kućko – ks. dr, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; zainteresowania badawcze: bioetyka, teologia moralna, pontyfikat Franciszka, hagiografia, e-mail: w.kucko@uksw.edu.pl.

Bibliografia

  1. Arrieta J.I. (2010), L’infl usso del Cardinal Ratzinger nella revisione del sistema penale canonico, „La Civiltà Cattolica”, 3851, s. 430-440.
  2. Arrieta J.I. (2019), Riservatezza e dovere di denuncia, „L’Osservatore Romano”, 288, 18 dicembre, s. 4-5.
  3. Bellarmino R. (1839), Dottrina cristiana breve composta per ordine di Papa Clemente VIII al R.P.
  4. Roberto Bellarmino della Compagnia di Gesù poi cardinale di Santa Chiesa, Roma.
  5. Benanti P., Zollner H. (2019), Abuso sessuale, w: Teologia morale, red. P. Benanti i in., Cinisello Balsamo, s. 5-13.
  6. Benedykt XVI (2011), Światłość świata. Papież, Kościół i znaki czasu. Benedykt XVI w rozmowie z Peterem Seewaldem, tłum. P. Napiwodzki, Kraków.
  7. Benedykt XVI (2019), Kościół a skandal wykorzystywania seksualnego (polskie tłumaczenie tekstu), „Miesięcznik Pasterski Płocki” 104(4), s. 305-317.
  8. Beretta R. (2019), Oltre l’abuso: Lo scandalo della pedofi lia farà cambiare la Chiesa?, Milano.
  9. Boni G. (2019), Sigillo sacramentale e segreto ministeriale. La tutela tra diritto canonico e diritto secolare, „Stato, Chiese e pluralismo confessionale. Rivista telematica” 34, s. 1-93. DOI:10.13130/1971-8543/12850.
  10. Centofanti S. (2019), Tornare a Dio per superare la crisi degli abusi, „L’Osservatore Romano” 85, 12 aprile, s. 7.
  11. Ciążela H. (2007), Etyka odpowiedzialności (spojrzenie z perspektywy odpowiedzialności globalnej), „Kultura i Edukacja” 3, s. 23-36. Di Noto F. (2002), La pedofi lia. I mille volti di un olocausto silenzioso, Milano.
  12. Faggioni M. (2017), Sessualità, matrimonio, famiglia. Nuova edizione, Bologna.
  13. Franciszek (2015), Chirographus «Minorum tutela actuosa», „Acta Apostolicae Sedis” 107(6), s. 562-563.
  14. Franciszek (2018a), Niech Duch Święty da nam łaskę nawrócenia i zadośćuczynienia. List do Ludu Bożego, „L’Osservatore Romano”, 39(8-9), s. 7-9.
  15. Franciszek (2018b), Adhortacja apostolska «Gaudete et exsultate» o powołaniu do świętości w świecie współczesnym, Kraków.
  16. Franciszek (2019a), Kościół nigdy nie będzie próbował ukryć ani bagatelizować żadnego przypadku nadużyć. Przemówienie do członków Kurii Rzymskiej (Watykan, 21 grudnia 2018 r.), „L’Osservatore Romano” 40(1), s. 32-37.
  17. Franciszek (2019b), Stanowczo apeluję o wszechstronną walkę przeciwko wykorzystywaniu nieletnich. Przemówienie na zakończenie obrad poświęconych ochronie nieletnich (Watykan, 24 lutego 2019 r.). „L’Osservatore Romano”, 40(3), s. 22-29.
  18. Franciszek (2019c), Lettera apostolica in forma Motu proprio «Vos estis lux mundi», „L’Osservatore Romano”, 106, s. 10.
  19. Girard R. (1987), Kozioł ofi arny, tłum. M. Goszczyńska, Łódź.
  20. Jan Paweł II (1984), Adhortacja apostolska Reconciliatio et poenitentia, Città del Vaticano.
  21. Jan Paweł II (1993), Encyklika Veritatis splendor, Città del Vaticano.
  22. Katechizm Kościoła katolickiego (2002), Poznań.
  23. Kobyliński A. (2003), Dramat pedofi lii, „Przegląd Powszechny” 7-8, s. 229-231.
  24. Kobyliński A. (2017), Pedofi lia w Belgii: rewolucja seksualna, sekularyzacja i nowa moralność, „Studia Bobolanum” 28(1), s. 219-236.
  25. Kobyliński A. (2018), Pedofi lia we Włoszech: skala problemu, aspekty etyczne i ochrona nieletnich, „Studia Ecologiae et Bioethicae” 16(1), s. 37-58. DOI: 10.21697/seb.2018.1.04.
  26. Konferencja Episkopatu Polski (2019), Uchwała nr 14/384/2019 Konferencji Episkopatu Polski z dn. 8 października 2019 r. w sprawie nowelizacji «Wytycznych dotyczących wstępnego dochodzenia kanonicznego w przypadku oskarżeń duchownych o czyny przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z osobą niepełnoletnią poniżej osiemnastego roku życia», https://episkopat.pl/wp-content/uploads/2019/10/NowelilzacjaWytycznychDotyczacychWstepnegoDochodzeniaKanonicznegoWPrzypadkuOskarzenDuchownychOCzynyPrzeciwkoSzostemuPrzykazaniuDekaloguZOsobaNiepełnoletniaPonizejOsiemnastegoRokuZycia.pdf [dostęp: 31.12.2019].
  27. Kongregacja Nauki Wiary (2010), Normae de gravioribus delictis, „Acta Apostolicae Sedis” 102(7), s. 419-430.
  28. Kroczek P. (2017), Kilka uwag do znowelizowanych «Wytycznych» Konferencji Episkopatu Polski w kontekście zasad techniki legislacyjnej oraz znowelizowanego art. 240 § 1 kodeksu karnego, „Annales Canonici” 13, s. 91-107. DOI: 10.15633/acan.2221.
  29. Kurkiewicz R. (2009), Reporter „Faktów i Mitów” ekskomunikowany, https://www.rp.pl/artykul/367311-Reporter--Faktow-i-Mitow--ekskomunikowany-.html [dostęp: 23.09.2009].
  30. Lombardi F. (2019), Protezione dei minori: una missione globale per la Chiesa in uscita, „La Civiltà Cattolica” 4048, s. 329-342.
  31. Magister S., Documenti. Quando il grande inquisitore predica in San Pietro, http://magister.blogautore.espresso.repubblica.it/2010/05/31/documenti-quando-il-grande-inquisitore-predica-in-sanpietro/?refresh_ce [dostęp: 01.04.2020].
  32. Majer P. (2017), Państwo i Kościół zaostrzają kurs wobec pedofi lii. Możliwe dylematy sumienia, http://wiez.com.pl/2017/07/14/panstwo-i-kosciol-zaostrzaja-kurs-wobec-pedofi lii-mozliwedylematy-sumienia/ [dostęp: 14.07.2017].
  33. Marchesini R. (2013), Omosessualità e Magistero della Chiesa. Comprensione e speranza, Milano.
  34. Marcinek P., Kapała A. (2012) Pedofi lia w opiniowaniu sądowo-seksuologicznym, „Seksuologia Polska” 10(2), s. 76-84.
  35. Marczewski R. (2015), Teologia ciała Jana Pawła II w praktyce amerykańskiego Kościoła, Kraków.
  36. Paluch, K. (2016), Obowiązki i zadania spowiednika, „Sympozjum” 20(1), s. 9-26.
  37. Penitencjaria Apostolska (2019), Nota o ważności forum wewnętrznego i nienaruszalności pieczęci sakramentalnej, tłum. R. Leżohupski. Niepokalanów.
  38. Picht G. (1981), Odwaga utopii, tłum. K. Maurin, K. Michalski, K. Wolnicki, Warszawa.
  39. Prusak J. (2009), Pedofi lia, w: Encyklopedia bioetyki. Personalizm chrześcijański, red. A. Muszala, Radom, s. 469-477.
  40. Prusak J. (2015), Duchowny-pedofi l, czyli kto?, „Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka” 14(1), s. 14-29.
  41. Rada Stała Konferencji Episkopatu Polski (2019), Wrażliwość i odpowiedzialność, https://ekai.pl/dokumenty/wrazliwosc-i-odpowiedzialnosc-slowo-biskupow-do-wiernych/ [dostęp: 31.12.2019].
  42. Secretaria Status (2015), Statuta Pontifi ciae Commissionis pro pupillis tuendis, „Acta Apostolicae Sedis” 107(6), s. 564-567.
  43. Selejdak R. (2010), Kapłan penitentem i szafarzem sakramentu pokuty i pojednania, „Collectanea Theologica” 80(1), s. 57-80.
  44. Skonieczny P. (2017), Przestępstwo cięższe przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z małoletnim – uwagi «de lege lata» i «de lege ferenda», „Prawo Kanoniczne” 60(1), s. 135-175. DOI:10.21697/pk.2017.60.1.08.
  45. Sobór Watykański II (2002) Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań.
  46. Timeline of the Church’s Response on the local and universal levels, https://www.pbc2019.org/protection-of-minors/timeline [dostęp: 31.12.2019].
  47. Weigel G. (2005), Świadek nadziei. Biografi a papieża Jana Pawła II, tłum. M. Romanek i in., Kraków.
  48. Wirth M. (2013), Regula tactus. Zur Aktualität einer kirchlichen Norm als Prävention und Plädoyer gegen sexualisierte Gewalt, „Wege zum Menschen” 65(2), s. 185-195. DOI: 10.13109/weme.2013.65.2.185.
  49. Zadykowicz T. (2011), Pedofi lia. Aspekt moralny, w: Encyklopedia katolicka, red. F. Gryglewicz i in., t. 15, Lublin, kol. 220-221.
  50. Zollner H. (2017), La tutela dell’infanzia nella Chiesa Cattolica, „La Civiltà Cattolica” 4001, s. 448-457.
  51. Zollner H. (2018), Mój Boże, czemuś mnie opuścił? Duchowość a postępowanie w przypadkach wykorzystania seksualnego, „Życie Duchowe” 93, s. 67-83.