Abstrakt
Autorka w podjętej w artykule narracji stawia pytania na temat pedagogiki jako dyscypliny naukowej zwróconej ku budowaniu teorii - wiedzy teoretycznej wyjaśniającej procesy wychowania. Akcentuje fakt, że z teoriopoznawczej perspektywy, praktyka poznawcza i oczekiwania wobec walorów eksplanacyjnych twierdzeń formułowanych przez teorię odwołują się do możliwości teoretycznego uogólnienia i klasyfikowania świata społecznego, czy też przekładania tez teoretycznych na grunt poznania empirycznego w celu ich weryfikacji, jak również wyjaśniania zjawisk poprzez identyfikację mechanizmów przyczynowych i ujawnianych procesów. Zdolność eksplanacyjną teorii określa się przez rozpoznanie wielkości zakresu rzeczywistości do którego teoria ma zastosowanie. Czyniąc pedagogikę równorzędną innym naukom społecznym niepodobna nie zaakcentować dodatkowej wartości i osobliwości budowania teorii w pedagogice, a mianowicie: teoria naukowa budowana na gruncie pedagogiki nie ogranicza się do opisu i eksplantacji zjawisk i procesów lecz zwrócona jest ku antycypacji zdarzeń, wypływu na ich przebieg oraz użyteczność dla praktyki.
Bibliografia
Barker, Chris. 1999. Television, Globalization and Cultural Identities. Philadelphia: Open University Press.
Bauman, Zygmunt. 2000. Globalizacja. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Cybal-Michalska, Agnieszka. 2006. Tożsamość młodzieży w perspektywie globalnego świata. Poznań: Wydawnictwo UAM.
Cybal-Michalska, Agnieszka. 2013. Młodzież akademicka a kariera zawodowa. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
Cybal-Michalska, Agnieszka. 2001. „Oddech myśli” jako uobecnianie przeszłości. W: Dziedzictwo pedagogiczne dla przyszłości. Debata wokół „Oddechu Myśli” Bogdana Nawroczyńskiego, red. Anna Babicka-Wirkus, Monika Jaworska-Witkowska, Dariusz Kubinowski, 91-103. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
Golka, Marian. 1999. Cywilizacja. Europa. Globalizacja. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
Golka, Marian. 2002. Kultura w przestrzeni globalnej. W: Społeczne problemy globalizacji, red. Zbigniew Blok, 77-90. Poznań: Wydawnictwo UAM.
Kahn, Joel Simmons. 1995. Culture, Multiculture, Postculture. London: Sage Publications.
Kempny, Marian. 1998. Globalizacja. W: Encyklopedia socjologii. Tom I, red. Andrzej Kojder, 241-245. Warszawa: Wydawnictwo Oficyna Naukowa.
Kwieciński, Zbigniew. 2004. Problem pedagogii nurtów głównych i pobocznych. W: Uniwersytet. Społeczeństwo. Edukacja, red. Wiesław Ambrozik, Kazimierz Przyszczypkowski, 29-42. Poznań: Wydawnictwo UAM.
Lewowicki, Tadeusz. 2004. Wystąpienie. W: Tadeusz Lewowicki. Doctor Honoris Causa Universitatis Opoliensis, 43-51. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Liberska, Barbara. 2002. Współczesne procesy globalizacji gospodarki światowej. W: Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania, red. Barbara Liberska, 17-37. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Mały słownik języka polskiego, red. Elżbieta Sobol. 2000. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
Manterys, Aleksandra i Janusz Mucha. 2009. Nowe perspektywy teorii socjologicznej. Punkt widzenia 2009 r. W: Nowe perspektywy teorii socjologicznej, red. Aleksandra Manterys, Janusz
Mucha, VII-XXVII. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
Marshall, Gordon. 2005. Słownik socjologii i nauk społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Martin, Hans-Peter i Harald Schumann. 1999. Pułapka globalizacji. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.
Misztal, Bronisław. 2000. Teoria socjologiczna a praktyka społeczna. Wydawnictwo Universitas.
Muszyński, Heliodor. 2004. Teoria w pedagogice. W: Uniwersytet. Społeczeństwo. Edukacja, red. Wiesław Ambrozik, Kazimierz Przyszczypkowski, 89-106. Poznań: Wydawnictwo UAM.
Robertson, Roland. 1992. Globalization. Social Theory and Global Culture. London: SAGE Publications.
Robertson, Roland. 1985. The Relativization of Societies: Modern Religion and Globalization. W:
Cults, Culture and the Law, red. Thomas Robbins, William C. Shepherd, James McBride, 31-42. Chico: Scholars Press.
Scott, John and Gordon Marshal. 2009. Oxford Dictionary of Sociology. Oxford: Oxford University Press.
Starosta, Piotr. 2000. Globalizacja i nowy komunitaryzm. Kultura i Społeczeństwo, 3, 47-68.
Sztompka, Piotr. 2002. Socjologia. Kraków: Wydawnictwo ZNAK.
Śliwerski, Bogusław. 2007. Pedagogika ogólna w ponowoczesnym świecie. W: Profesor Bogusław Śliwerski. Doctor Honoris Causa KUL, 51-119. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Słownik współczesnego języka polskiego tom II, red. Elżbieta Wierzbicka. 2008. Warszawa: Wydawnictwo Reader’s Digest.
Ziółkowski, Marek. 2006. Teoria socjologiczna początku XXI wieku. W: Współczesne teorie socjologiczne. Tom 1, opr. Aleksandra Jasińska-Kania, Lech Nijakowski, Jerzy Szacki, Marek Ziółkowski, 15-31. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Ziółkowski, Marek. 2006. Wstęp. Teoria strukturalistycznego konstruktywizmu i teoria strukturacji. W: Współczesne teorie socjologiczne. Tom 2, opr. Aleksandra Jasińska-Kania, Lech Nijakowski, Jerzy Szacki, Marek Ziółkowski, 631-633. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Agnieszka Cybal - Michalska
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.