Chrystologia Marcina Lutra we współczesnych interpretacjach
Okładka czasopisma Teologia i Moralność, tom 1, nr 41, rok 2026, tytuł Dyskusje chrystologiczne w XXI wieku
PDF

Słowa kluczowe

Marcin Luter
chrystologia
współczesna interpretacja

Jak cytować

Sojka, J. (2026). Chrystologia Marcina Lutra we współczesnych interpretacjach. Teologia I Moralność, 21(1(41), 41–68. https://doi.org/10.14746/TIM.2026.41.1.4

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja miarodajnych, współczesnych interpretacji luterskiej chrystologii w uznanych syntezach autorskich (Lohse, Bayer, Barth) i wieloautorskich (Luther Handbuch; Oxford Handbook to Martin Luther Theology) jego teologii. Analiza poszczególnych ujęć pomogła w pracy przedstawić sposób interpretacji Lutrowej myśli chrystologicznej u każdego z autorów. To zaś pozwoliło na zidentyfikowanie elementów wspólnych tych pięciu obrazów ujętych we wnioskach. Znalazły się wśród nich: jedność osoby i czynu Chrystusa, źródła Lutrowego myślenia o dwóch naturach w Chrystusie, wykorzystanie szerokiej tradycji dla opisania pojednania w Chrystusie, a także kluczowość takich kategorii, jak radosna wymiana czy iustitia aliena (imputatio).

https://doi.org/10.14746/TIM.2026.41.1.4
PDF

Bibliografia

Arnold, Matthieu. 2014. Luther on Christ’s Person and Work. W: The Oxford Handbook of Martin Luther’s Theology, red. Robert Kolb, Irene Dingel i L’ubomír Batka, 274-293. Oxford: Oxford University Press.

Barth, Hans-Martin. 2009. Die Theologie Martin Luthers. Eine kritische Würdigung, Güterslo: Gütersloher Verlag-Haus.

Bayer, Oswald. 1971. Promissio. Geschichte der reformatorischen Wende in Luthers Theologie. Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht.

Bayer, Oswald. 2004. Martin Luthers Theologie. Eine Vergegenwärtigung. Wyd. 2 przejrzane. Tübingen: Mohr Siebeck.

BSELK: Die Bekenntnisschriften der Evangelisch-Lutherischen Kirche. Vollständige Neuedition, red. Irene Dingel, 2014. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.

KWKL: Księgi wyznaniowe Kościoła Luterańskiego. 2011. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Augustana.

Lienhard, Marc. 1980. Luthers Christologische Zeugnis. Berlin: Evangelisches Verlagsanstalt.

Lohse, Bernhard. 1995. Luthers Theologie in ihrer historischen Entwicklung und in ihrem systematischen Zusammenhang. Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht.

Luter, Marcin. 2009. „O wolności chrześcijanina”. W: Marcin Luter, Pisma etyczne, red. Marcin Hintz, 28-53. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Augustana.

Luter, Marcin. 2012. Wykład Listu do Rzymian, tłum. Iwona Slawik. Dzięgielów: Wydawnictwo Warto.

Luter, Marcin. 2014. Wyznanie o Wieczerzy Pańskiej, tłum. Józef Pośpiech. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Augustana.

Luter, Marcin. 2020. „Dysputa heidelberska”, tłum. Jakub Koryl. Kronos, 3: 5-72.

Nowy Śpiewnik ewangelicki czyli Kancjonał dla zborów Unijnego Ewangelickiego Kościoła. 1931. Katowice: Rada Krajowa Kościelna Unijnego Ewangelickiego Kościoła na Polskim Górnym Śląsku.

Slenczka, Notger. 2010. Christus. W: Luther Handbuch, red. Albrecht Beutel, wyd. 2, 381-392. Tübingen: Mohr Siebeck.

Sojka, Jerzy. 2017. „Nun freut euch, lieben Christem g’mein – pieśniarski wykład reformacyjnej teologii”. W: Reminiscencje Reformacji Prusy – Mazury 1517-2017, red. Rudolf Bażanowski i Beata Wacławik, 13-34. Olsztyn: Archiwum Państwowe w Olsztynie. Diecezja Mazurska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Sojka, Jerzy. 2020. „Wszechmocny Bóg i niewolna wola. Kluczowe motywy luterskiej teologii w interpretacji współczesnych badaczy jego spuścizny”. Roczniki Teologiczne, 68(3): 111-139. DOI: https://doi.org/10.18290/rt20677-7

ŚE: Śpiewnik ewangelicki. 2002. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Augustana.

Śpiewnik dla Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskiem. 1899. Warszawa: Nakładem Kasy wdów i sierot po pastorach.

WA Br: D. Martin Luthers Werke: Kritische Gesamtausgabe. Abteilung Briefe. 1930-1983. Weimar: Böhlau.

WA: D. Martin Luthers Werke: Kritische Gesamtausgabe. 1883-2009. Weimar: Böhlau.