Homilia dla dzieci jako współczesne wyzwanie duszpasterskie

Main Article Content

Edward Wiszowaty

Abstrakt

W sytuacji malejącego wpływu rodziny na kształtowanie wiary dzieci wzrasta, obok katechezy, rola niedzielnej homilii kierowanej do najmłodszych. Będzie ona służyła wierze i jej rozwojowi pod warunkiem, że będzie proklamacją słowa Bożego, a nie doktryny teologicznej. To jest tylko jeden z warunków, którym musi sprostać homilista. Nie mniej ważne wydaje się dostosowanie głoszonego słowa do etapu rozwoju, na jakim znajdują się słuchacze. Respektowanie tej zasady nie jest możliwe bez zastosowania poglądowości, obrazowości i dialogu w homilii, na co zwraca się uwagę w większości opracowań poświęconych tej problematyce. Poza tym uwzględnić trzeba wpływ społeczeństwa medialnego na osobowość dziecka i wynikających stąd uwarunkowań przepowiadania do tej grupy wiekowej. Tę kwestię homiletycy traktują marginalnie, toteż brakuje opracowań na temat homiletycznych konsekwencji transformującego wpływu mediów na osobowość dziecka. W zaprezentowanym artykule podjęta została próba naszkicowania zadań stojących przed homilistą w zakresie głoszenia homilii do dzieci, na których psychikę wyraźny wpływ mają współczesne media. Wskazano też wybrane propozycje metodyczne dotyczące przepowiadania słowa Bożego dzieciom ukształtowanym przez społeczeństwo medialne.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Wiszowaty, E. (2016). Homilia dla dzieci jako współczesne wyzwanie duszpasterskie. Teologia Praktyczna, (17), 119-131. https://doi.org/10.14746/tp.2016.17.08
Dział
Artykuły
Biogram autora

Edward Wiszowaty, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wydział Teologii.

ks. prof. dr hab., pracownik Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie i Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie

Referencje

  1. Bedouelle G.: „Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie”. Refleksja nad miejscem dziecka w Ko-ściele. „Communio. Międzynarodowy Przegląd Teologiczny” 3: 1985 s. 44–60.
  2. Birch A.: Psychologia rozwojowa w zarysie: od niemowlęctwa do dorosłości. Warszawa 2005. Izdebska J., Szymanowska J. (Red.): Dziecko w zmieniającej się przestrzeni życia: obrazy dzieciństwa. Białystok 2009.
  3. Danowski B., Krupińska A.: Dziecko w sieci. Gliwice 2007.
  4. Dekret Kongregacji dla Spraw Sakramentów Świętych o wczesnym dopuszczeniu dzieci do Pierwszej Komunii Świętej. http://www.tohorak.opole.opoka.org.pl/Quam%20Singulari.pdf, (dostęp: 10.05.2016).
  5. Directorium de missis cum pueris 1.11.1973. AAS 66 (1974) 30–46.
  6. Długosz A.: Dyrektorium Mszy św. dla dzieci wielką szansą duszpasterską. „Katecheta” 1: 2001 s. 4–8.
  7. Dyk S.: Podstawowe aspekty homilii w mszach z udziałem dzieci. „Roczniki Liturgiczno-Homiletyczne”. T. 2: 2011 s. 133–146.
  8. Dyrektorium o Mszach św. z udziałem dzieci. Przekład, przygotowany przez Komisję Episkopatu ds. Liturgii, zatwierdziła 155 Konferencja Plenarna Episkopatu i poleciła ogłosić w urzędowych pismach diecezjalnych. http://www.kkbids.episkopat.pl/?id=97 (dostęp: 11.05.2016).
  9. Dziekoński S.: Wychowanie religijne dziecka w wieku przedszkolnym w rodzinie i parafii w świetle znowelizowanej „Podstawy programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce”. „Studia nad Rodziną” 15: 2011 nr 1–2 s. 71–88.
  10. Eizinger W.: Wie Weihrauch steige mein Gebet vor dir auf. Meditative Gottesdienste mit Symbolen. Regensburg 2008.
  11. Goban-Klas T.: Cywilizacja medialna: geneza, ewolucja, eksplozja. Warszawa 2005.
  12. Goban-Klas T.: W stronę społeczeństwa medialnego. http://www.up.krakow.pl. ktima/ref2005/ globan.pdf, s. 1–6 (dostęp: 8.08.2013).
  13. Hamlin S.: Jak mówić, żeby nas słuchali. Klucz do sukcesu zawodowego. Warszawa 1996.
  14. Härtner A., Eschmann H.: Predigenlernen. Ein Lehrbuch für die Praxis. Reinbek bei Hamburg 1989.
  15. Hoffsümmer W.: 144 Zeichenpredigten durch das Kirchenjahr. Mit Gegenständen aus dem Alltag. Mainz 1982. http://biznes.onet.pl/papiez-to-wywolalo-mutacje-antropologiczna,18515,4875187, 1,news-detal (dostęp: 18.10.2011).
  16. Izdebska J.: Media elektroniczne zagrażające współczesnemu dziecku – przejawy, przyczyny, wy-zwania edukacyjne. W: Dziecko a zagrożenia współczesnego świata. Red. S. Guz. Lublin 2008 s. 213–219.
  17. Jan Paweł II: Dar i tajemnica. Kraków 1996.
  18. Kalbarczyk A.: Kazanie czy katecheza dla dzieci? „Biblioteka Kaznodziejska” 4: 2008 s. 25–30.
  19. Kiciński A.: Kierunki rozwoju katechizmów katolickich. W: Katechizm w służbie katechezy. Red. A. Kiciński. Lublin 2015 s. 10–27.
  20. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów: Dyrektorium homiletyczne. Tłum. pl. Poznań 2015.
  21. Konwencja o prawach dziecka: „Dziennik Ustaw RP” z 1991 nr 120, poz. 526 z późn. zm.
  22. Kostorz J.: Wychowanie liturgiczne dzieci i młodzieży w nowej „Podstawie programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce”. „Liturgia Sacra”. R. 17: 2011 nr 2 s. 241–255.
  23. Kozak S.: Patologia cyfrowego dzieciństwa i młodości. Przyczyny, skutki, zapobieganie w rodzi-nach i szkołach. Warszawa 2014.
  24. Krzysztofek K., Szczepański M.: Zrozumieć rozwój. Od społeczeństw tradycyjnych do informacyjnych. Kraków 2002.
  25. Kubiak M.K.: Przepowiadanie do dzieci – szanse i zagrożenia. „Biblioteka Kaznodziejska” 1: 2014 s. 9–17.
  26. Kuliberda A. (Oprac.): Wierzcie w Ewangelię: homilie roratnie dla dzieci z komentarzem biblijnym bp. Antoniego Długosza. Częstochowa 2014.
  27. Kulpaczyński S.: Dziecięce poznawanie Jezusa Chrystusa. „Świat i Słowo” 1: 2007 s. 79–97.
  28. Lewek A.: Współczesna odnowa kaznodziejstwa. Warszawa 1980.
  29. Łysy H.: Liturgiczne i pozaliturgiczne przepowiadanie do dzieci w Kościele w Polsce po Soborze Watykańskim II. Teoria i praktyka. Opole 2011.
  30. Marek Z.: Wychować do wiary. Zagadnienia wychowania religijnego dziecka w wieku przedszkolnym. Kraków 1966.
  31. Nastainczyk W.: Zeichenpredigten für Kinder und andere: ein Jahreszyklus zu den Lesungen der Sonn- und Festtage. München1969.
  32. Pius X: Motu Proprio de musica sacra 22.11.1903 AAS 36 (1903–1904).
  33. Predigt mit einem Zeichen oder Gegenstand. Grundregeln. http://www.pastoralweb.de/zeichenpredigt.htm. (dostęp: 13.06.2016).
  34. Przedszkole Montessori Koniczynka, Jakie są korzyści pracy z grupą zróżnicowaną wiekowo? http://www.pinokio.info/grupy-wiekowe.html. (dostęp: 3.06.2016).
  35. Przetacznik-Gierowska M., Makiełło-Jarża G.: Psychologia rozwojowa i wychowawcza wieku dziecięcego Warszawa 1985.
  36. Sieradzka-Mruk A.: Odbiorca jako czynnik kształtujący wypowiedź (na przykładzie kazań do dzieci). Kraków 2003.
  37. Sławiński H.: Homilia do dzieci – pedagogiczne wyzwanie. „Msza Św.” 5: 2012 s. 9–12.
  38. Sosnowski T.: Edukacja medialna dziecka wobec zagrożeń multimediów. W: Dziecko a zagrożenia współczesnego świata. Red. S. Guz. Lublin 2008 s. 221–227.
  39. Sprechzeichnen–Allgemeines. http://www.pastoralweb.de/sprechzeichnen.htm (dostęp 15.05.2016).
  40. Szpet J.: Wychowanie do modlitwy. „Katecheza. Rodzina. Parafia i Szkoła” T. 1: 2003 s. 61–77.
  41. Święcicka A. (Red.): Drogi rozwoju osobowości dzieci i młodzieży. Warszawa 2014.
  42. Świrtun T. (Oprac.): Katechizm dla dzieci do pierwszej spowiedzi i komunii świętej. Olsztyn 1967.
  43. Turowski W.: Jak przepowiadać do dzieci. „Studia Teologiczne Białystok-Drohiczyn-Łomża” 28: 2010 s. 189–199.
  44. Twardowski A.: Trudności w porozumiewaniu się z dorosłym jako źródło zagrożenia dla rozwoju poznawczego dziecka. W: Dziecko a zagrożenia współczesnego świata. Red. S. Guz. Lublin 2008
  45. s. 55–67.
  46. Welz S.: Die Kinderpredigt. Zur Predigtlehre und Praxis eines Verkündigungsmodells. Hooksiel 2001.
  47. Wiszowaty E.: Bóg – świat wirtualny – terroryzm. „Świat i Słowo” 1: 2014 s. 87–98.
  48. Wiszowaty E.: Od kazania tematycznego do homilii. „Studia Warmińskie”. T. 39: 2002 s. 385–394.
  49. Wiszowaty E.: Przepowiadanie homilijne w społeczeństwie medialnym. „Roczniki Teologiczne” 6: 2014 s. 153–167.
  50. Zespół wPolityce.pl. Polscy biskupi odsłaniają kulisy spotkania z Franciszkiem. Papież zauważył, że rodzina to dzisiaj główny problem. To była braterska rozmowa. http://wpolityce.pl/ polity-ka/184724-polscy-biskupi-odslaniaja-kulisy-spotkania-z-franciszkiem-papiez-zauwazyl-ze-rodzina-to-dzisiaj-glowny-problem-to-byla-braterska-rozmowa (dostęp: 18.05.2016).
  51. Ziółkowski A.: Ewangelia z uśmiechem. Homilie dla dzieci. Kraków 2014.
  52. Ziółkowski A.: O tym, jak Izajasz i Jan Chrzciciel o Mesjaszu nauczali: homilie dla dzieci na każdy dzień Adwentu. Poznań 2010.
  53. Żebrowska M.: Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży. Warszawa 1982.