Poetyka w świetle kulturoznawstwa

Main Article Content

Tomasz Kunz

Abstrakt

Artykuł pokazuje najważniejsze skutki procesu demontażu metodologicznych i epistemologicznych podstaw nowoczesnej teorii literatury, który w polskim literaturoznawstwie przybrał postać skokowej i często dość powierzchownej asymilacji radykalnych wniosków płynących z dwóch zwrotów metodologicznych – poststrukturalnego i kulturowego. Jedną z najpoważniejszych konsekwencji owego procesu było nazbyt łatwe wyrzeczenie się przez literaturoznawstwo odrębności własnego przedmiotu i własnej metodologii badawczej, będące konsekwencją kulturowej reorientacji studiów literackich. Doprowadziło to do zastąpienia teorii literatury przez ogólną teorię kultury i uczynienia z tekstu literackiego zaledwie jednego z wielu równoprawnych przedmiotów kulturotwórczej praktyki. Na tle nowoczesnej teorii literatury, która posiada już dzisiaj wyłącznie charakter historyczny, poetyka okazuje się dyscypliną nie tylko żywotną i ekspansywną (o czym świadczy wykorzystywanie przez inne dziedziny wiedzy wypracowanych przez nią pojęć i kategorii), ale także nieodzowną dla dalszego trwania kulturowo zorientowanych studiów literacki. Tylko ona bowiem dostarcza narzędzi pozwalających skutecznie argumentować na rzecz odrębności i specyfiki literatury jako pod wieloma względami uprzywilejowanej formy poznania i ekspresji kulturowego doświadczenia człowieka, wyróżniającej się szczególnymi właściwościami formalnymi i semantycznymi, czyniącymi z niej jedyny w swoim rodzaju kod międzyludzkiej komunikacji.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Kunz, T. (2015). Poetyka w świetle kulturoznawstwa. Forum Poetyki, (1), 6-17. https://doi.org/10.14746/fp.2015.1.26672
Dział
Teorie
Biogram autora

Tomasz Kunz, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Dr, adiunkt w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych, tłumacz, historyk i teoretyk literatury. Autor książki „Strategie negatywne w poezji Tadeusza Różewicza” (Wyd. Universitas, Kraków 2005), za którą otrzymał Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Współredaktor (wraz z Władysławem Miodunką i Ryszardem Nyczem) dwutomowej publikacji „Polonistyka bez granic” (Kraków 2010) oraz (wraz z Joanną Orską) tomu „Próba rekonstrukcji. Szkice o twórczości Tadeusza Różewicza” (Kraków 2014). Sekretarz redakcji „Wielogłosu”, pisma Wydziału Polonistyki UJ, redaktor serii naukowej „Decyzje krytyczne” (Wydawnictwo EMG). Mieszka w Krakowie.|PhD, adjunct at the Chair of Anthropology of Literature and Cultural Research, translator, historian and theorist of literature. He is the author of the book Strategie negatywne w poezji Tadeusza Różewicza (negative Strategies in the Poetry of Tadeusz Różewicz, Wyd. Universitas, Kraków 2005), for which he received an award from the Ministry of Science and Higher Education. The co-editor (with Władysław Miodunka and Ryszard Nycz) of the two-volume publication Polonistyka bez granic (Polish Studies Without Borders, Kraków 2010) and (with Joanna Orska) the book Próba rekonstrukcji. Szkice o twórczości Tadeusza Różewicza (An Attempt at Reconstruction. Sketches on the Work of Tadeusz Różewicz, Kraków 2014). Secretary of the board of editors of Wielogłos (Multivoice), the periodical of the Faculty of Polish Studies at Jagiellonian University, editor of the scholarly monograph series “Decyzje krytyczne” (Critical Decisions, Wydawnictwo EMG). He lives in Kraków.

Referencje

  1. Brooks, Peter. „Aesthetics and Ideology: What Happened to Poetics?” Critical Inquiry 20, nr 3 (1994).
  2. Burzyńska, Anna. Anty-teoria literatury. Kraków: Universitas, 2006.
  3. Czermińska, Małgorzata, red. Polonistyka w przebudowie: literaturoznawstwo - wiedza o języku - wiedza o kulturze - edukacja : Zjazd Polonistów, Kraków, 22-25 września 2004. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2005.
  4. Głowiński, Michał, i Ryszard Nycz. Dzieło wobec odbiorcy: szkice z komunikacji literackiej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998.
  5. Knapp, Steven, i Walter Benn Michaels. „Against Theory”. Critical Inquiry 8, nr 4 (1982).
  6. Kola, Adam F. „Języki teorii - języki poetyki: o zmianie paradygmatu, która wciąż czeka na dopełnienie”. Tekstualia. 2013, nr 4 (2013): 93–104.
  7. Markowski, Michał Paweł. „Interpretacja i literatura”. Teksty Drugie : teoria literatury, krytyka, interpretacja. 2001, nr 5 (2001): 51–66.
  8. Markowski, Michał Paweł. Polityka wrażliwości: wprowadzenie do humanistyki. Kraków: TAiWPN „Universitas”, 2013.
  9. Seamon, Roger. „Poetics against Itself: On the Self-Destruction of Modern Scientific Criticism”. PMLA PMLA 104, nr 3 (1989): 294.
  10. Sławiński, Janusz. Miejsce interpretacji. Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2006.
  11. Szahaj, Andrzej. „Sławiński o interpretacji: analiza krytyczna”. Teksty Drugie. 2013, nr 5 (2013): 259–75.
  12. Tikhanov, Galin. „Dlaczego nowoczesna teoria literatury narodziła się w Europie Środkowej i Wschodniej?: (i dlaczego dziś jest martwa?)”. Przetłumaczone przez Marcin Adamiak. Teksty Drugie : teoria literatury, krytyka, interpretacja. 2007, nr 4 (2007): 131–52.
  13. Todorov, Tzvetan. Poetyka. Przetłumaczone przez Maria Renata Mayenowa. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984