George Eliot, George Henry Lewes i mechanizmy literackiego oddziaływania

Main Article Content

Marcin Jauksz

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza wybranych wątków przemian w obrębie poetyki dziewiętnastowiecznej powieści, do których dochodzi pod wpływem rozwoju psychologii i innych nauk społecznych. Przypadek intelektualnej interakcji między George Eliot a Georgem Henrym Lewesem, partnerów tak w życiu, jak i w zainteresowaniach literackich, pozwala zaobserwować jak bliskie były ambicje realistycznych pisarzy oraz badaczy życia społecznego w zakresie odkrywania mechanizmów ludzkiej psychiki. Sceny z życia duchownych oraz Miasteczko Middlemarch, czytane z perspektywy Virginii Woolf, pełne sa przykładów na to, w jaki sposób studia Lewesa wpłynęły na literackie projekty Eliot.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Jauksz, M. (2017). George Eliot, George Henry Lewes i mechanizmy literackiego oddziaływania. Forum Poetyki, (7), 18-31. https://doi.org/10.14746/fp.2017.7.26757
Dział
Teorie
Biogram autora

Marcin Jauksz, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Marcin Jauksz – doktor, literaturoznawca i filmoznawca, adiunkt Zakładu Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski w Instytucie Filologii Polskiej UAM; w 2010 roku obronił rozprawę doktorską Krytyka dziewiętnastowiecznego rozumu. Źródła i konteksty „Pałuby” Karola Irzykowskiego nagrodzoną w Konkursie im. Konrada i Marty Górskich w 2011 roku; interesuje się psychologizmem w prozie późnego wieku XIX i kształtującymi się wówczas zasadami kompozycji dzieła literackiego, ostatnio tropi też poetów zagubionych na „marginesach cywilizacji”. Stypendysta rządu francuskiego w latach 2008 – 2009; publikował m.in. w „Wieku XIX”, „Porównaniach”, „Lampie” i „Polonistyce”. | Dr Marcin Jauksz is an assistant professor at Adam Mickiewicz University in Poznań, Poland. He earned his PhD with the book Krytyka dziewiętnastowiecznego rozumu. Źródła i konteksty „Pałuby” Karola Irzykowskiego (The Critique of Nineteenth-Century Reason. The Sources and Contexts of Karol Irzykowski’s The Hag) which was an examination of one of the most original Polish early modernist novels in the context of nineteenth-century philosophy and prominent crypto-autobiographical texts of the era (Stendhal, Poe, Komornicka, Sienkiewicz among others). The study earned the Konrad and Marta Górski Thesis Award in 2011. He won a scholarship from the French Government in the years 2008-2009. His current projects include research on relations between social studies and changes in the rhetoric of the novel as well as on the poetry lost on the “margins of civilization” in the late nineteenth century. He has published his work in such journals as Wiek XIX (The 19th Century), Porównania (Comparisons), Lampa (The Lamp) and Polonistyka (Polish Studies), among others.

Referencje

  1. Davies, Michael. George Eliot and the Nineteenth-century Psychology: Exploring the Unmapped Country,. Aldershot, 2006.
  2. Dowden, Edward. Studies in Literature. London, 2013.
  3. Eliot, George. Miasteczko Middlemarch. Przetłumaczone przez Anna Przedpełska-Trzeciakowska. T. I. Warszawa, 2005.
  4. Eliot, George. Selected Critical Writings. Zredagowane przez Rosemary Ashton. Przetłumaczone przez Marcin Jauksz. Oxford, 2009. http://pm.nlx.com/xtf/view?docId=eliot/eliot.17.xml.
  5. Eliot, George. The Journals of George Eliot. Zredagowane przez Margaret Harris i Judith Johnston. Cambridge, 1998.
  6. Eliot, George, i Maria Obrębska. Sceny z życia duchownych. Warszawa, 1892.
  7. Ermarth, Elizabeth Deeds. Realism and Consensus in the English Novel: Time, Space and Narrative. II. Edinburgh, 1998.
  8. Lewes, George Henry. Principles of Succes in Literature. Berkeley, 1901.
  9. Lima, L. C. „The Control of the Imagination and the Novel”,. W History, Geography, and Culture, 44. Princeton: Princeton Univ. Press, 2006.
  10. Lodge, David. „Introduction to Scenes of clerical Life”. W George Eliot. Critical Assessments, 23. Mauntfield, 1996.
  11. Mason, Michael York. „Middlemarch and Science: Problems of Life and Mind”. Critical Assesments III, Critical Essays on Individual Works, (1996).
  12. Spencer, Herbert. O wychowaniu umysłowym, moralnym i fizycznym. Przetłumaczone przez Michał. Siemiradzki. II. Warszawa, 1880.
  13. Spencer, Herbert. Szkice filozoficzne. Cz.I. II. Warszawa, 1883.
  14. Thale, Jerome. The Novels of George Eliot. New York, 1959.
  15. Woolf, Virginia. „George Eliot”. W Pochyła wieża: eseje literackie, 188, 191, 187, 185. Warszawa: Czytelnik, 1977.
  16. Woolf, Virginia. „Własny pokój”. W Własny pokój - Trzy gwinee, przetłumaczone przez Ewa Krasińska, 90. Warszawa, 2002