Rozbiory i objaśnienia. Polskie mikropoetyki późnego klasycyzmu

Main Article Content

Helena Markowska

Abstrakt

Artykuł przedstawia wybrane praktyki analizy tekstów literackich podejmowane w polskiej nauce o literaturze pierwszych dziesięcioleci XIX wieku, zwłaszcza te związane z działalnością akademicką. Różnorodność, a jednocześnie cechy wspólne różnych przypadków klasycystycznego „uważnego czytania” zostają ukazane dzięki analizie semantycznej słowa „rozbiór”, którym były one określane w epoce. Szczególny przedmiot uwagi stanowi pionierskie zastosowanie metod filologii klasycznej do opracowania tekstu nowożytnego przeprowadzone przez krytyków związanych z Uniwersytetem Wileńskim: Borowskiego, Mickiewicza i Klimaszewskiego.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Markowska, H. (2017). Rozbiory i objaśnienia. Polskie mikropoetyki późnego klasycyzmu. Forum Poetyki, (8-9), 160-173. https://doi.org/10.14746/fp.2017.8-9.26782
Dział
Archiwum poetologiczne
Biogram autora

Helena Markowska, Uniwersytet Warszawski

Doktorantka w Zakładzie Poetyki, Teorii Literatury i Metodologii Badań Literackich w Instytucie Literatury Polskiej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, absolwentka polonistyki i kulturoznawstwa – cywilizacji śródziemnomorskiej w ramach studiów w Kolegium MISHiS UW. Interesuje się literaturą romantyzmu i późnego oświecenia. Obecnie bada naukę o literaturze czasów przełomu oświeceniowo-romantycznego oraz początki polskiego literaturoznawstwa akademickiego na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Wileńskim. Szczególne miejsce w kręgu jej zainteresowań zajmują także Juliusz Słowacki (artykuł Bezsilne przekleństwa Juliusza Słowackiego. O bezbożności dramatu Mindowe, opublikowany w „Przeglądzie Humanistycznym” 2012, nr 4) oraz Litwa. Pracę magisterską poświęciła postaci Mendoga w literaturze polskiej.|Is a doctoral student in the Department of Poetics, Literary Theory, and Methodology of Literary Research at the Institute of Polish Literature of the Faculty of Polish Studies at the University of Warsaw; she holds a degree in Polish Studies and Cultural Studies (focusing on Mediterranean Civilization) from the College of Inter-Area Individual Studies In the Humanities and Social Sciences at the University of Wrocław. Markowska is interested in the literature of the Romantic era and the later Enlightenment. She is currently working on the literature of the turning point of the Enlightenment and Romanticism and the beginnings of Polish academic literary scholarship at the Universities of Warsaw and Wilno (today’s Vilnius). Juliusz Słowacki also occupies a special place in her range of scholarly interests (her article “Bezsilne przekleństwa Juliusza Słowackiego. O bezbożności dramatu Mindowe” [The Impotent Cursing of Juliusz Słowacki. On the Godlessness of Mindowe] was published in Przegląd Humanistyczny [Humanities Survey] 2012, no. 4) as does Lithuania. Markowska’s MA thesis discussed the figure of Mendoga in Polish literature.

Referencje

  1. Beauvois, Daniel. Szkolnictwo polskie na ziemiach litewsko-ruskich, 1803-1832. Przetłumaczone przez Ireneusz Kania. Rzym; Lublin: Fundacja Jana Pawła II ; RW KUL, 1991.
  2. Bilczewski, Tomasz. „«Ancilla philologiae», «ancilla nationis»? Komparatystyka a filologia narodowa”. W Przyszłość polonistyki: koncepcje, rewizje, przemiany, zredagowane przez Adam Dziadek, 227–42. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2013.
  3. Borowski, Leon. „Uwagi nad Monachomachią Krasickiego”. Dziennik Wileński 2 (b.d.): 284–88.
  4. Borowski, Leon. Uwagi nad poezją i wymową i inne pisma krytycznoliterackie. Zredagowane przez Stanisław Buśka-Wroński. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972.
  5. Czaplejewicz, Eugeniusz. „Euzebiusz Słowacki jako teoretyk literatury. Uwagi i spostrzeżenia”. Przegląd Humanistyczny, nr 6 (1980): 81–99.
  6. Doroszewski, Witold, red. Słownik języka polskiego. T. 7. Warszawa: PWN, 165n.e.
  7. Karłowicz, Jan, Adam Kryński, i Władysław Niedźwiedzki, red. Słownik języka polskiego. T. V. Warszawa, 1912.
  8. Klimaszewski, Hipolit. Rozbiór poezyj Stanisława Trembeckiego. Cz. 1 Cz. 1. Wilno: A. Marcinkowski, 1830.
  9. Lelewel, Joachim. „Pielgrzyma w Dobromilu czyli nauk wiejskich rozbior z uwagami nad stanem wiejskim w polszcze i ulepszeniem oświaty jego”. W Rozbiory dzieł obejmujących albo dzieje, albo rzeczy polskie różnymi czasy przez Joachima Lelewela ogłoszone, w jedną księgę zebrane. Poznań: Księgarnia J.K. Żupańskiego, 1844.
  10. Linde, Samuel Bogumił. Slownik jezyka polskiego. T. 6. Warszawa: Panstwowy instytut wydawniczy, 1951.
  11. Mickiewicz, Adam. „Objaśnienia do poematu opisowego Zofijówka”. W Poezje, przez Stanisław Trembecki, T. 1. Wilno, 1822.
  12. Osiński, Ludwik. „Wykład literatury porównawczej”. W Dzieła Ludwika Osińskiego. T. 2. Warszawa: nakł. wdowy po autorze, 1861.
  13. Owidiusz, Naso Publius. Metamorphoseon to jest Przeobrażenia ksiąg piętnaście przekładania Jakuba Żebrowskiego. Wilno, 1821.
  14. Rabowicz, Edmund. Stanisław Trembecki w świetle nowych źródeł. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1965.
  15. Rejman, Zofia. „Romantyk o klasyku. Adama Mickiewicza Objaśnienia do poematu opisowego «Zofijówka»”. W Świadomość literacka polskiego Oświecenia: wybrane problemy. Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2005.
  16. Siwicka, Dorota. „Stanisław Trembecki”. W Mickiewicz. Encyklopedia, zredagowane przez Jarosław Marek Rymkiewicz. Warszawa: Horyzont, 2001.
  17. Słowacki, Euzebiusz. „Rozbiory pisarzów”. W Euzebiusza Słowackiego dzieła z pozostałych re̜kopismów ogłoszone, 3:1–209. Wilno: Zawadzki, 1826.
  18. Sophocles. Trachiniae. Graece, in usum lectionum edidit et notis illustravit G.E. Groddeck. Wilno, 1808.
  19. Terentius, Publius. Adelphi czyli bracia. Komedia do użytku szkół przystosowana przez J. Henryka Augusta Schultze, rektora osterrodzkiego, przedrukowana z encyklopedii dla szkół klasycznych łacińskich pisarzy. Wilno, 1813.
  20. Tomasz Bilczewski. „Historia Literatury, Komparatystyka, Przekład”. Ruch Literacki 53, nr 4–5 (2012): 423–32.
  21. Trembecki, Stanisław. Pisma wszystkie. Wydanie krytyczne. Zredagowane przez Jan Kott. T. 1–2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1953.
  22. Trembecki, Stanisław. Sofijówka. Zredagowane przez Jerzy Snopek. Warszawa: IBL Instytut Badań Literackich, 2000.
  23. Wichrowska, Elżbieta Z. Hipolit Klimaszewski: nieznana karta z dziejów Wielkiej Emigracji. Warszawa: Veda-Agencja Wydawnictwo Sławomir Rybałtowski, 2012.
  24. Zdanowicz, Aleksander, i i inni, red. Słownik języka polskiego. T. 2. Wilno, 1861.
  25. Zdzisław Skwarczyński. „Poprzednicy filomatów”. Pamiętnik Literacki : czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej 47, nr 1 (b.d.): 1–25