Przystosowanie szkolnictwa wyższego do otoczenia. Kilka uwag o wzorze amerykańskim

Main Article Content

Harry Bradley Sagen

Abstrakt

Autor przedstawia podstawowe relacje uczelni z otoczeniem w Stanach Zjednoczonych, a także określa modele takich związków oraz opisuje rolę rządu w kreowaniu warunków sprzyjających efektywnym procesom adaptacji. Zarysowuje pozorne sprzeczności między autonomią a zdolnością adaptacji do otoczenia uczelni amerykańskich. Następnie omawia trzy czynniki wyjaśniające stosunki uczelni z otoczeniem: strukturę poszczególnych instytucji, modele finansowania, w tym partycypację studentów w finansowaniu, oraz zróżnicowanie instytucji szkolnictwa wyższego. Czynniki te są wzajemnie powiązane. Wewnętrznemu zróżnicowaniu uczelni i zróżnicowaniu między poszczególnymi instytucjami towarzyszą procesy integracyjne. Autor prezentuje model autonomii uczelni i sterowania szkołami wyższymi przez rząd, uzupełniając opis o aktualne problemy adaptacyjne szkół amerykańskich zilustrowane przykładami. Artykuł kończą uwagi na temat możliwości wykorzystania doświadczeń amerykańskich w procesach przekształceń systemów szkolnictwa wyższego w Europie Środkowo-Wschodniej.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Tłumaczenia
Biogram autora

Harry Bradley Sagen, Departamencie Studiów nad Planowaniem, Polityką i Kierowaniem na Uniwersytecie Iowa

Harry Bradley Sagen - profesor specjalizujący się w problematyce szkolnictwa wyższego, pracuje w Departamencie Studiów nad Planowaniem, Polityką i Kierowaniem na Uniwersytecie Iowa (Stany Zjednoczone). Autor wielu publikacji z dziedziny amerykańskiego szkolnictwa wyższego, programów nauczania, roli szkolnictwa wyższego w przygotowaniu do przyszłej pracy. Uczestniczył w organizowaniu Master Plan w stanie Illinois, był dyrektorem konsorcjum instytucji szkolnictwa wyższego na poziomie undergraduate  prowadzącego studia nad doskonaleniem działalności uczelni w zakresie przygotowania do pracy oraz rozwoju kadr akademickich. W semestrze letnim 1993 r. był gościem Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego jako stypendysta Fulbrighta.

Bibliografia

  1. Berman P. (ed.) 1991 Debating P.C.: The Controversy over Political Corrrectness, New York: Laurel/Dell.
  2. Clark B.R. 1983 The Higher Education System: Academic Organization in Cross-National Perspective, Berkeley: University of Califomia Press.
  3. Cohen A.M., Brawer F.B. 1989 The American Community College, San Francisco: Jossey-Bass.
  4. Cope R. 1981 Strategie Planning, Management and Decisionmaking, „AAHE-ERIC/Higher Education Research Report”, nr 3, Washington D.C.: American Association for Higher Education.
  5. Duryea E.D. 1987 The University and The State: A Historical Overview, Chapter 2, [w:] Altbach P.G., Berdahl O. (eds.): Higher Education in American Society - Revised Edition, New York: Prometheus Books.
  6. Kerr C. 1990 The Great Transformation in Higher Education, 1960-1980, New York — Albany: State University of New York Press.
  7. March J.G., Olsen J.P. 1989 Rediscovering Institutions, New York: The Free Press.
  8. Meyer J.W., Rowan B. 1978 The Structure o f Educational Organizations, [w:] Meyer M.W. and Associates: Organizations and Environments, San Francisco: Jossey Bass.
  9. Sagen H.B., SchwabbauerM.L., BirnbaumL.J. 1989 An Organizational Conception o f Curriculum and an Application to Professional Education, Presented Paper, Annual Conference, Association for the Study of Higher Education, Atlanta: G.A.
  10. Scott W.R. 1991 Organizations: Rational, Natural, and Open Systems, Englewood Cliffs - New York: Prentice Hall.
  11. Shirley R.C. 1988 Strategie Planning: An Overwiev, [w:] Succesfiil Strategie Planning Case Studies, „New Directions for Higher Education”, nr 64, San Francisco: Jossey Bass.
  12. Slaughter S. 1990 The Higher Learning and High Technology: Dynamics of Higher Education Policy Formation, Albany - New York: State University of New York Press.
  13. Teichler U. 1992 Research on Higher Education in Europę: Some Aspects of Recent Developments, [w:] Frackman E., Maasen P. (eds.): Towards Excellence in European Higher Education in the 90’s, Utrecht: EAIR, European Higher Education Society.
  14. Touraine A. 1974 The Academic System in American Society, New York: McGraw-Hill.
  15. Trow M. 1985 Comparative Reflections on Leadership in Higher Education, „European Journal of Education”, vol. 20, nr 2-3.
  16. Veysey L. 1965 The Emergency of the American University, Chicago: University of Chicago Press.
  17. Weick K.E. 1976 Educational Organizations as Loosely Coupled Systems, „Administrative Science Quarterly”, March.
  18. Wilensky H.J. 1964 The Professionalization ofEveryone?, „American Journal of Sociology”, September.