Miasto-kaleka? Obraz Królewca/Kaliningradu w polskiej literaturze i publicystyce (na wybranych przykładach)
Okładka czasopisma Porównania, tom 36, nr 2, rok 2024, tytuł Obrazy miasta. Miejska dżungla – miejska pustynia – miejska łąka
PDF

Słowa kluczowe

Königsberg
city semiotics
reportage
post-Soviet reality

Jak cytować

Bobryk, R. (2024). Miasto-kaleka? Obraz Królewca/Kaliningradu w polskiej literaturze i publicystyce (na wybranych przykładach). Porównania, 36(2), 247–262. https://doi.org/10.14746/por.2024.2.14

Abstrakt

The contemporary perception of Königsberg is largely influenced by its twentieth century history. The city’s historic buildings were almost completely destroyed as a result of the British bombing in August 1944. After the war, the city was incorporated into the Soviet Union which was not interested in rebuilding culturally foreign monuments. Therefore, not only were the former German buildings not renovated, but also the traces of German heritage were removed: in 1968, the ruins of the royal castle were demolished, and near the place where it stood, the construction of the enormous House of Soviets began. Contemporary Königsberg, however, is more frequently returning to its own history - which has been rejected for years - to try to build its own identity upon it. This balancing between the post-Soviet present and the Germanic (including Nazi) past appears in both contemporary Polish literature and journalism about the capital of this Russian exclave.

https://doi.org/10.14746/por.2024.2.14
PDF

Bibliografia

Albrecht Dietmar (2003), Ku Sarmacji. Dziesięć dni w Prusach. Miejsca, teksty, znaki, przeł. Henryk Sekulski, Borussia, Olsztyn.

Brakoniecki Kazimierz (1999), Światowanie, Wydawnictwo Magazyn Literacki, Warszawa.

Brodezien Per [Brodersen Per] (2005), „Pozowi mienia ticho po imieni…”. Kampanija pierieimienowanij w Kaliningradskoj obłasti w 1946–1950 gg. w kontiekstie kaliningradsko-moskowskich otnoszenij posliedniego wriemieni, w: Bałtijskij region w istorii Rossii i Jewropy, red. Walerij Iwanowicz Galcow, Izdatielstwo RGU im. I. Kanta, Kaliningrad, s. 201–210. [Бродерзен Пер (2005), „Позови меня тихо по имени…”. Кампания переименований в Калининградской области в 1946–1950 гг. в контексте калининградско-московских отношений послевоенного времени, в: Балтийский регион в истории России и Европы, под ред. Валерия И. Гальцова, Издательство РГУ им. И. Канта, Калининград, с. 201–210.]

Chrabota Bogusław (2013), Königsberg. Historia rodzinna, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.

Denny Isabel (2008), Upadek twierdzy Hitlera. Bitwa o Królewiec, przeł. Marian Baranowski, Bellona, Warszawa.

Dönhoff Marion (2001), Nazwy, których nikt już nie wymienia, przeł. Grzegorz Supada, Borussia, Olsztyn.

Głuszkin Oleg (1999), Wyznanie, przeł. Izabela Małek, w: Borussia: ziemia i ludzie. Antologia literacka, red. Kazimierz Brakoniecki, Winfried Lipscher, Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn, s. 499–507.

Jasiński Janusz (1994), Historia Królewca. Szkice z XIII–XX stulecia, Książnica Polska, Olsztyn.

Mazur Ludmiła Nikołajewna (2011), Istorija Rossii XX wieka w nazwanijach miest, „Woprosy onomastiki”, nr 2 (11), s. 5–18. [Мазур Людмила Н. (2011), История России XX века в названиях населенных мест, „Вопросы ономастики” 2011, № 2 (11), с. 5–18.]

Mencwel Andrzej (2003), Kaliningrad, moja miłość, w: tenże, Kaliningrad, moja miłość. Dwa pokrewne eseje podróżne, Borussia, Olsztyn, s. 7–44.

Pawłowski Oleg (1999), Moje miasto, przeł. Agnieszka Nogaj, w: Borussia: ziemia i ludzie. Antologia literacka, red. Kazimierz Brakoniecki, Winfried Lipscher, Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn, s. 492–498.

Przybyłek Dariusz (1992), Kto założył Królewiec?, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 1, s. 45–48.

Rokita Zbigniew (2023), Odrzania. Podróż po Ziemiach Odzyskanych, Znak, Kraków.

Siegień Paulina (2021), Miasto bajka. Wiele historii Kaliningradu, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec.

Twierdza Kaliningrad… (2019), Twierdza Kaliningrad. Coraz bliżej Moskwy, opracował Zespół OSW, Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, Warszawa.

Wakar Andrzej (1992), Martwa granica, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 1, s. 53–58.

Wieck Michael (2018), Miasto utracone. Młodość w Königsbergu w czasach Hitlera i Stalina, przeł. Magdalena Leszczyńska, Ośrodek KARTA, Warszawa.

Wilga Beata (2006), Kształtowanie się obwodu kaliningradzkiego, „Rozprawy Naukowe i Zawodowe PWSZ w Elblągu”, z. 2, s. 147–160.

Wojtowicz Wojciech (2018), Kaliningrad: czy wraca moda na dawny Królewiec?, 12.07.2018, https://tinyurl.com/4na2d8pv [dostęp 15.03.2024]

Wójcik-Żołądek Monika (2014), Od Königsberga do Kaliningradu. Nazwy miast jako miejsca pamięci, „Przegląd Zachodni” 2014, nr 2, s. 254–273.

Wójcik-Żołądek Monika (2022), Narracje założycielskie obwodu kaliningradzkiego, „Kultura i Społeczeństwo” nr 3, s. 65–88. DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2022.66.3.4

Wrzesiński Wojciech (1992), Spór o los Prus Wschodnich (1939–1945), autoryzowany zapis na podstawie rozmowy: Robert Traba, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 1, s. 49–52.

Zorin Walentin (1999), Rysa na lustrze. Dziesięć snów o Königsbergu, przeł. Tamara Bołdak-Janowska, Antoni Janowski, w: Borussia: ziemia i ludzie. Antologia literacka, red. Kazimierz Brakoniecki, Winfried Lipscher, Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn, s. 485–491.