Keywords
Czech-German history of literature of the Czech lands
problems of Czech-German translation
history of literature
How to Cite
Abstract
The constitution of modern Czech society included the need to distinguish itself from the “Germanness” dominating the historical Czech territory at the time. The political changes of 1989 led to a new reflection on Czech national and cultural identity, including the relationship with “Germanness”. After several other publications, in 2024 the book Tvořeni literaturou. Společné dějiny česky a německy psané literatury českých zemí (1760–1920) (Created by Literature. The Common History of Czech and German-Language Literature in the Czech Lands, 1760–1920) was published. What sets it apart is the proposed methodology – for the first time an anthropological model (burgher class) is used, which innovatively reveals interactions and interconnections. Showing literature as it was experienced by the mostly bilingual audience of the time is undoubtedly a breakthrough moment.
References
Biuletyn Polonistyczny (2025), Nowość wydawnicza. „Tvořeni literaturou. Společné dějiny česky a německy psané literatury českých zemí (1760–1920)”, https://tinyurl.com/5h6sm34s [dostęp: 18.08.2025].
Germano-Bohemist Team (dostęp 2025), https://ucl.cas.cz/en/oddeleni/germano-bohemist-team/ [dostęp: 18.08.2025].
Petrbok Václav, Smyčka Václav, red. (2024), Tvořeni literaturou. Společné dějiny česky a německy psané literatury českých zemí (1760–1920), Akropolis, Ústav pro českou literaturu AV ČR, Praha 2024.
Pražský literární dům (dostęp 2025), strona fundacji, https://www.literarnidum.cz/ [dostęp: 18.08.2025].
Karel Čapek (1977), Miejsce dla Jonathana, przeł. Edward Madany, w: We własnych oczach. XX-wieczny esej zachodnio- i południowosłowiański, wybór Halina Janaszek-Ivaničková i in., PIW, Warszawa, s. 75–86.
Goszczyńska Joanna, red. (2008), Procesy autoidentyfikacji na obszarze kultur środkowoeuropejskich po roku 1918, Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej UW, Warszawa.
Janoušek Pavel (2007), O nowym historycznoliterackim paradygmacie, historii, kanonie i badaczach literatury, przeł. Bartosz Kozdęba, „Porównania”, nr 4, s. 161–170.
Jokeš Petr (2020), Czesi. Przewodnik po historii narodu i państwa, Avalon, Kraków.
Németh Vítová Lenka (2015), Odkrywanie na nowo Kraju Sudeckiego w czeskiej literaturze po 1989 r., „Porównania”, nr 2, s. 55–65. DOI: https://doi.org/10.14746/p.2015.17.10836
Kosík Karel (1963), Haszek i Kafka, przeł. Romualda Pęgierska-Piotrowska, „Twórczość”, nr 8, s. 77–80.
Lipski Jan Józef (1992), Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy. Uwagi o megalomanii i ksenofobii narodowej Polaków, w: tegoż, Tunika Nessosa. Szkice o literaturze i o nacjonalizmie, Wydawnictwo PEN, Warszawa 1992, s. 13–44.
Pająk-Głogiewicz Aleksandra (2006), Jaroslav Durych a spór o sens czeskich dziejów, Wydawnictwo UO, Opole.
Pająk Aleksandra (2009), Głos Miloša Martena w sporze o sens czeskich dziejów, „Bohemistyka”, nr 2, s. 81–89.
Reinerová Lenka (2007), Być u siebie – w Pradze i czasem też gdzie indziej, przeł. Emilia Kledzik, „Czas Kultury”, nr 1–2, s. 113–116.
Šidáková Fialová Alena (2020), Powrót do przeszłości. Niemcy jako trauma historyczna we współczesnej literaturze czeskiej, „Porównania”, nr 2, s. 59–76. DOI: https://doi.org/10.14746/por.2020.2.4
Tyrell John (2013), Tvořeni literaturou. Společné dějiny česky a německy psané literatury českých zemí (1760–1920) [recenzja], „Music and Letters”, nr 2, s. 354–357.
Tarajło-Lipowska Zofia (2010), Nieodparta pokusa syntezy literatury czeskiej czy „Neodepřený pokus o syntézu české literatury”?, „Porównania”, nr 7, s. 71–85.
Vítová Lenka (2010), Historia literatury a współczesne literaturoznawstwo czeskie, „Porównania”, nr 7, s. 87–95.
License
Copyright (c) 2025 Lenka Németh Vítová
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Utwory opublikowane w czasopiśmie „Porównania”, na platformie Pressto należącej do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu są udostępniane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-ND 4.0)
Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych pod następującymi warunkami:
-
uznania autorstwa — czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji
-
bez utworów zależnych — remiksując, przetwarzając lub tworząc na podstawie utworu, nie wolno rozpowszechniać zmodyfikowanych treści.
-
brak dodatkowych ograniczeń — nie można korzystać ze środków prawnych lub technologicznych, które ograniczają innych w korzystaniu z utworu na warunkach określonych w licencji.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wykorzystanie dzieła. Autorzy tekstów zakwalifikowanych do publikacji proszeni są o wypełnienie podpisanie i przesłanie umowa (PL) agreement (EN)
Agreement for granting a royalty-free license to works with a commitment to grant a CC sub-license