Niewiedza obywatelska uczniów – nowy problem polonisty?

Main Article Content

Bernadeta Niesporek-Szamburska

Abstrakt

Autorka przedstawia w opracowaniu problem szkolnej edukacji obywatelskiej. Opierając się na faktach z literatury przedmiotu oraz na wynikach badania przeprowadzonego wśród 13- i 16-letnich uczniów, wskazuje na ich niewielką wiedzę obywatelską. Kolejno odnosi się do analiz podstaw programowych. Pozorne bogactwo treści zderza z wynikami obszernych analiz zespołu badaczy z Katedry Pedagogiki Szkolnej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, które odkrywają w treściach podstaw programowych ubóstwo kategorii związanych z kompetencjami obywatelskimi. Na koniec badaczka odwołuje się do polonistycznych praktyk edukacyjnych, których autorzy (nauczyciele poloniści) są w stanie nadać kształceniu obywatelskiemu właściwy kształt.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
W stronę ucznia i studenta
Biogram autora

Bernadeta Niesporek-Szamburska, Uniwersytet Śląski, Katowice, Polska

Bernadeta Niesporek-Szamburska – prof. dr hab., Instytut Językoznawstwa, dyrektor Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną, Uniwersytet Śląski w Katowicach. Językoznawczyni i dydaktyk. Zainteresowania badawcze: językowy obraz świata dzieci i młodzieży, język dzieci i młodzieży, literatura dla dzieci i młodzieży, uczenie języka polskiego, także jpjo, nauczanie polonijne, dydaktyka szkoły wyższej. Wybrane publikacje: Vztah jazyka a komunikace v česko-slovensko-polské didaktické reflexi (Karolinum 2019, współaut.), Nauczanie i promocja języka polskiego w świecie: diagnoza – stan – perspektywy (Katowice 2018, współaut.), Stereotyp czarownicy i jego modyfikowanie. Na przykładzie tekstów dla dzieci i wypowiedzi dziecięcych (Katowice 2013), Wiedza o języku i kompetencje językowe uczniów (Katowice 2012), Językowy obraz pór roku i tradycji kulturowych w twórczości dzieci (Katowice 2004), Język wierszy dla dzieci (na materiale „Świerszczyka”) (Katowice 1990); współautorka podręcznika dla dzieci do nauczania języka polskiego jako obcego Bawimy się w polski 1 (Katowice 2009 i n.), współautor: A. Achtelik).

Bibliografia

  1. Arena Idei. TVN24, program w dniu 10 listopada 2019 r. https://tvn24.pl/polska/arena-idei-w-tvn24-sasnal-chwin-zielonka-i-zajadlo-o-tym-czy-demokracjama-przyszlosc-ra984378-2289018.
  2. Banach Czesław, 2000, Edukacja przyszłości, „Res Humana”, nr 2.
  3. Branson Stimmann Margaret, 1998, The Role of Civic Education: A Forthcoming Education Policy Task Force Position Paper from the Communitarian Network. Waszyngton.
  4. Bukowska Xymena, Wnuk-Lipiński Edmund, 2009, Obywatelskość ả la polonaise – czyli jakimi obywatelami są Polacy?, „Nauka”, nr 1.
  5. Czapiński Janusz, 2006, Polska – państwo bez społeczeństwa, „Nauka”, nr 1.
  6. Czerepaniak-Walczak Maria, 2006, Pedagogika emancypacyjna, Gdańsk.
  7. ESS Round 9: European Social Survey Round 9 Data, 2018, Data file edition 1.2. NSD – Norwegian Centre for Research Data, Norway – Data Archive and distributor of ESS data for ESS ERIC.
  8. Jaskółowa Ewa, 2018, Moderacja panelu dyskusyjnego Praktyczny wymiar edukacji, w: Ficek E., Ochwat M., Sujkowska-Sobisz K., Wójcik-Dudek M. (red.), Społeczeństwo obywatelskie. Edukacja, wartości, style komunikacyjne, Katowice [online], http://www.spoleczenstwoobywatelskie.edu.pl/#p=37 [dostęp: 11.09.2019].
  9. Kopińska Violetta, Solarczyk-Szwec Hanna (red.), 2017, Kompetencje społeczne i obywatelskie w podstawach programowych kształcenia ogólnego. Analiza krytyczna, Toruń.
  10. Kopińska Violetta, Solarczyk-Szwec Hanna, 2016, Edukacja dla wspólnoty? Krytyczna analiza podstaw programowych kształcenia ogólnego, „Forum Oświatowe”, vol. 28, no 1.
  11. Kopińska Violetta, 2018, Zmiana polskich podstaw programowych kształcenia ogólnego w zakresie kompetencji społecznych i obywatelskich. Analiza krytyczna, „Parezja”, nr 1.
  12. Kuraś Sylwia, 2018, Historia to uzgodniony zestaw kłamstw. Jak „odkłamać” Innego na lekcjach języka polskiego?, w: Ficek E., Ochwat M., Sujkowska-Sobisz K., Wójcik-Dudek M. (red.), Społeczeństwo obywatelskie. Edukacja, wartości, style komunikacyjne, Katowice [online], http://www.spoleczenstwoobywatelskie.edu.pl/#p=37 [dostęp: 11.09.2019].
  13. Kwaśnica Robert, 2015, Holistyczna szkoła całodniowa, w: Żakowski J. (red.), Reforma kulturowa 2020–2030–2040. Sukces wymaga zmian, Warszawa.
  14. Kwieciński Zbigniew, 1995, Socjopatologia edukacji, Olecko.
  15. Marzęcki Radosław, 2019, Obywatel patriota? Patriotyzm jako czynnik determinujący aktywność obywatelską młodych Polaków, „Przegląd Politologiczny”, nr 1.
  16. Melosik Zbyszko, 2003, The Teenagers in the Global Consumptions Culture, w: Solarczyk-Ambrozik E., Przyszczypkowski K. (red.), Changing Citizenship, Poznań.
  17. Nussbaum Martha Craven, 2008, W trosce o człowieczeństwo. Klasyczna obrona reformy kształcenia ogólnego, Męczkowska A. (przeł.), Wrocław.
  18. Pawlus Tomasz, 2018, Ćwiczenia z nieposłuszeństwa, w: Społeczeństwo obywatelskie. Edukacja, wartości, style komunikacyjne, w: Ficek E., Ochwat M., Sujkowska-Sobisz K., Wójcik-Dudek M. (red.), Społeczeństwo obywatelskie. Edukacja, wartości, style komunikacyjne, Katowice [online], http://www.spoleczenstwoobywatelskie.edu.pl/#p=37 [dostęp: 11.09.2019].
  19. Rozp. MEN w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół z dnia 23 grudnia 2008 r., Dz.U. 2009, nr 4, poz. 17.
  20. Rozp. MENiS w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego z dnia 15 lutego 1999 r., Dz.U. 1999, nr 14, poz. 129.
  21. Sławek Tadeusz, 2018, Kuria mać! Śmiech to ostatnia broń nadziei. Rozmowa z prof. Tadeuszem Sławkiem, wywiad Doroty Wodeckiej w „Gazecie Wyborczej” z dnia 31 marca.
  22. Szafraniec Krystyna, 2011, Młodzi 2011, Warszawa.
  23. Tischner Józef, 1994, Rząd i samorząd terytorialny wobec oświaty. Komunikat Biura Krajowego Unii Wolności, Warszawa, 19 maja.
  24. Wnuk-Lipiński Edmund, 2005, Socjologia życia publicznego, Warszawa.
  25. Współczesny słownik języka polskiego [online], https://wsjp.pl/do_druku.php?id_hasla=5331&id_znaczenia=0 [dostęp: 9.11.2019].
  26. Wywiad Renaty Kim z Krystyną Szafraniec, „Newsweek Polska”, nr 20/2019, z dnia 12 maja.