Słowa kluczowe
nieruchomości rolne
kształtowanie ustroju rolnego
bezwzględna nieważność
sankcje
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, jak należy rozumieć „nieważność nabycia nieruchomości rolnej” w świetle art. 9 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Przeprowadzone rozważania wykazały liczne usterki tej sankcji, a jednocześnie uzasadniły pilną potrzebę pogłębionej refleksji nad sankcją na wypadek uchybienia przepisom ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Nieważność nabycia nieruchomości rolnej wydaje się bowiem niewystarczająca do realizacji publicznoprawnych celów ustawy. Z jednej strony nie zapewnia ona regulacjom ustawy rzeczywistej skuteczności (np. w odniesieniu do zdarzeń innych niż czynności prawne), z drugiej natomiast rodzi wątpliwości co do tego, czy nieważnością dotknięta jest cała czynność prawna dokonana w sposób niezgodny z ustawą, czy jedynie jej skutek w postaci nabycia nieruchomości rolnej. Wątpliwości może wywoływać nawet sama kwalifikacja nieważności określonej przepisami ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jako nieważności bezwzględnej.
Finansowanie
Jest to publikacja napisana w ramach projektu nr 2021/41/B/HS5/01258 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki w Polsce.
Bibliografia
Bieluk J. (2016), Sankcja nieważności w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, in: P. Księżak, J. Mikołajczyk (eds.), Nieruchomości rolne w praktyce notarialnej, Warszawa.
Bieluk J. (2019), Przekształcenia spółek kapitałowych a ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2019.25.2.7
Bieluk J. (2024), Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa.
Blajer P.A. (2022), Public control of share deals in companies owning agricultural real estate in a comparative perspective, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2022.31.2.3
Blajer P.A., Gonet W. (2023), Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, LEX.
Czech T. (2025), Kształtowanie ustroju rolnego. Komentarz, LEX.
Czerwińska-Koral K. (2018), Zasady obrotu nieruchomościami rolnymi w postępowaniach sądowych po 29.04.2016 r. – wybrane zagadnienia z praktyki sądowej, cz. 2, “Przegląd Sądowy” no. 10.
Gutowski M. (2017), Nieważność czynności prawnej, Warszawa, Legalis.
Kawecka-Pysz J. (2004), Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców, Warszawa.
Kunicki A. (1966), Zakres skuteczności prawa pierwokupu, “Nowe Prawo” no. 12.
Lewandowski P. (2022), Nieważność jako skutek prawny naruszenia zasad zbywania gruntu, in: J.J. Zięty, J. Dobkowski, A. Bieranowski (eds.), Prawne uwarunkowania obrotu gruntami rolnymi w świetle ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, Warszawa.
Łobos-Kotowska D., Stańko M. (2020), Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, LEX.
Pazdan M. (1995), Bezwarunkowa sprzedaż nieruchomości wbrew umownemu prawu pierwokupu, in: Problematyka prawna nieruchomości w praktyce notarialnej, Lublin.
Piaskowska O.M. (2025), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–505(39). vol. I, LEX.
Pisuliński J. (2016), O niektórych osobliwościach obrotu nieruchomościami rolnymi, “Rejent” no. 5
Szereda A.J. (2016), Problematyka orzeczenia sądu w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, “Krakowski Przegląd Notarialny” no. 4.
Truszkiewicz Z. (1996), Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców z komentarzem, Kraków.
Truszkiewicz Z. (2017), O kilku podstawowych zagadnieniach na tle ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (część II), “Rejent” no. 11.
Wereśniak-Masri I. (2024), Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców w Polsce. Komentarz, Warszawa.
Zięty J.J., Kudrzycka-Szypiłło A. (2024), Charakter prawny sankcji nieważności wskazanej w art. 9 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w związku z nowelizacją tej ustawy, “Journal of Modern Science” no. 1.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Paweł A. Blajer
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.