Aktualne problemy prawne w identyfikowaniu i sankcjonowaniu tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności w ramach instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej UE

Abstrakt

Przedmiotem opracowania jest problematyka identyfikowania i sankcjonowania w polskiej praktyce administracyjnej i sądowej „sztucznych warunków” tworzonych przez beneficjentów instrumentów wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116. Celem artykułu jest weryfikacja dwóch hipotez dotyczących praktyki stosowania prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Pierwsza z nich zakłada, że wyłączenie stosowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1, 79a i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego) w postępowaniach prowadzonych przez organy ARiMR narusza prawo do dobrej administracji wynikające z art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Druga zakłada natomiast, że dominująca w Polsce wykładnia sankcyjna, prowadząca do całkowitego pozbawienia wsparcia beneficjenta, który stworzył „sztuczne warunki”, pozostaje sprzeczna z przepisami prawa Unii Europejskiej oraz zasadą proporcjonalności. W kontekście pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie I GSK 1486/22 autor opowiada się za przyjęciem wykładni korekcyjnej, zgodnie z którą stwierdzenie sztucznych warunków powinno prowadzić do wycofania jedynie tej części pomocy, która stanowi nienależną korzyść uzyskaną wskutek obejścia prawa, a nie całości przyznanego wsparcia.