Słowa kluczowe
nieruchomości rolne
normy obszarowe
struktura rolna
rozdrobnienie gruntów
koncentracja gruntów
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest ustalenie aktualnego znaczenia norm obszarowych jako instrumentów oddziaływania na strukturę agrarną w wybranych państwach europejskich. Przeprowadzona analiza pokazuje, że normy te nie tworzą jednolitego modelu regulacyjnego: mogą występować jako minimalne progi ograniczające podział nieruchomości rolnych, maksymalne limity nabywania lub posiadania nieruchomości albo elastyczne kryteria uruchamiające kontrolę administracyjną transakcji. Ich wspólną funkcją pozostaje ochrona racjonalnej struktury własności i użytkowania nieruchomości rolnych, w szczególności przeciwdziałanie nadmiernemu rozdrobnieniu, ograniczanie koncentracji ziemi oraz zapobieganie powstawaniu gospodarstw ekonomicznie nieefektywnych. W artykule sformułowana została jednak teza, że współcześnie normy obszarowe nie są już instrumentem samowystarczalnym. Ich praktyczna przydatność zależy od powiązania z elastycznymi kryteriami ekonomicznymi, regionalnymi i funkcjonalnymi, a więc powinny być one postrzegane raczej jako element szerszej polityki ochrony struktury agrarnej niż jako sztywne i abstrakcyjne limity powierzchniowe.
Bibliografia
Aleknavičius M., Aleknavicius A., Valčiukienė J. (2021), Protective restrictions on the acquisition of agricultural land: the impact on the land market on the example of Lithuania, “Geodetski Vestnik” no. 1. DOI: https://doi.org/10.15292/geodetski-vestnik.2021.01.82-93
Blajer P.A. (2009), Koncepcja prawna rolnika indywidualnego w prawie polskim na tle prawnoporównawczym, Kraków.
Cuesta Sáenz J.M. de la (1997), Régimen de las unidades mínimas de cultivo, “Anuario jurídico de La Rioja” no. 3.
Del Corral J., Perez J.A., Roibas D. (2011), The impact of land fragmentation on milk production, “Journal of Dairy Science” no. 941. DOI: https://doi.org/10.3168/jds.2010-3377
Durzyńska M. (2021), Podział nieruchomości, Warsaw.
Galisteo Soldado F.J. (2025), La unidad mínima de cultivo. Su incidencia en la legislación agraria, “Boletín de la Real Academia de Córdoba de Ciencias, Bellas Letras y Nobles Artes” no. 174.
Guéringer A. (2023), Applications différenciées d’une politique foncière agricole: une lecture comparée des SDREA, “Économie rurale: Agricultures, alimentations, territoires” no. 1. DOI: https://doi.org/10.4000/economierurale.10906
Lacopo V. (2013), Il compendio unico. Profili critici e sgravi fiscali, Padua.
Lazikova J., Rumanovska L., Takac I., Lazikova Z. (2017), Land fragmentation and efforts to prevent it in Slovak legislation, “Agricultural Economics” no. 12. DOI: https://doi.org/10.17221/180/2016-AGRICECON
Lichorowicz A. (2000), Status prawny gospodarstw rodzinnych w ustawodawstwie krajów Europy Zachodniej, Białystok.
Lichorowicz A. (2004), Regulacja obrotu gruntami rolnymi według ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego na tle ustawodawstwa agrarnego Europy Zachodniej, “Przegląd Legislacyjny” no. 3.
Marciniuk K. (2019), Prawne instrumenty ingerencji władzy publicznej w obrót nieruchomościami rolnymi jako środki kształtowania ustroju rolnego, Białystok.
Michałowski R. (2007), Normy obszarowe w obrocie nieruchomościami rolnymi, “Studia Iuridica Agraria” vol. VI.
Moteva M., Mondeshka M., Stoeva A., Yarlovska N. (2014), Contemporary issues of land use and water management for agriculture in Bulgaria, “Lucrări ştiinţifice” no. 2.
Pawlikowska E., Popek P., Bieda A., Moteva M., Stoeva A. (2017), Analysis of the legal methods of agricultural land protection in Central Europe on the example of Poland and Bulgaria, “Real Estate Management and Valuation” vol. 25, no. 2. DOI: https://doi.org/10.1515/remav-2017-0013
Pinheiro A.C., Neto M., Coelho J., Tristany M. (2007), Fraccionamento de prédios rústicos, “Ingenium” no. 98.
Szilágyi J.E. (2022), Hungary: Strict Agricultural Land and Holding Regulations, in: J.E. Szilágyi (ed.), Acquisition of Agricultural Lands. Cross-border Issues from a Central European Perspective, Miskolc – Budapest. DOI: https://doi.org/10.54171/2022.jesz.aoalcbicec
Szilva-Orosz F. (2022), The Conditions for Carrying out Agricultural Activities in the Operation of Social Farms – A Comparative Legal Analysis of the Issue of Agricultural Land Ownership and Land Use, “Journal of Agricultural and Environmental Law” no. 33. DOI: https://doi.org/10.21029/JAEL.2022.33.118
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Paweł A. Blajer
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.