Słowa kluczowe
bezpieczeństwo żywnościowe
ograniczenia w obrocie nieruchomościami rolnymi
gospodarstwo rodzinne
rolnik indywidualny
Jak cytować
Abstrakt
Celem rozważań jest próba ustalenia, czy istnieje związek pomiędzy suwerennością żywnościową a regulacjami dotyczącymi obrotu nieruchomościami rolnymi, a jeśli tak, to czy obowiązujące w Polsce ograniczenia w obrocie nieruchomościami rolnymi przyczyniają się do realizacji suwerenności żywnościowej. W artykule wyjaśniono samą koncepcję suwerenności żywnościowej oraz wykazano, iż kluczowym czynnikiem zapewnienia suwerenności żywnościowej jest zapewnienie dostępu do nieruchomości rolnych rolnikom prowadzącym mniejsze gospodarstwa (gospodarstwa rodzinne). Przeprowadzona w artykule analiza skłania do wniosku, że zarówno zasady obrotu nieruchomościami uregulowane w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, jak i zasady gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przyczyniają się do ułatwienia dostępu do nieruchomości rolnych rolnikom prowadzącym gospodarstwa rodzinne, co prowadzi do realizacji suwerenności żywnościowej.
Bibliografia
Adamowicz M. (2015), Miejsce rodzinnych gospodarstw rolnych we Wspólnej Polityce Rolnej UE, w: M. Podstawka (red.), Ekonomiczne i prawne mechanizmy wsparcia i ochrony rolnictwa rodzinnego, Warszawa.
Bianchi D. (2022), Sovranità alimentare: strumenti giuridici e strategie alla luce della recente riforma della pac e del green deal, „Alimenta” nr 4.
Bieluk J. (2024), Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa.
Bożek J., Szewczyk J. (2020), Struktura obszarowa gospodarstw rolnych w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej, „Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician” t. 65.
Budzinowski R. (2002), Status prawny rolnika jako przedsiębiorcy (zagadnienia wybrane), „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” z. 3.
Budzinowski R. (2008), Problemy ogólne prawa rolnego. Przemiany podstaw legislacyjnych i koncepcji doktrynalnych, Poznań.
Chrobocińska K., Łukiewska K. (2018), Źródła przewagi konkurencyjnej gospodarstw rolnych wykorzystujących aktywa z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, „Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich” nr 2. DOI: https://doi.org/10.22630/RNR.2018.105.2.16
Collona C., Alessandrini M. (2026), What Food Sovereignty? Assessing the New French Food Sovereignty Law Against the Common Agricultural Policy’s Objectives, „European Papers” t. 11, nr 1.
Donkers H. (2015), Local Food for Global Future Classification, governance and knowledge for sustainable food security, Berlin.
Gajewska E., Iwaszkiewicz P. (2015), Gospodarstwa rodzinne w systemie obrotu nieruchomościami rolnymi w Polsce, „Przegląd Prawa Rolnego” nr 1. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2015.16.1.8
Grochowska R. (2014), Specyfika koncepcji bezpieczeństwa żywnościowego jako „problemu bez rozwiązania”, „Zagadnienia Ekonomiki Rolnej” nr 3.
Kalinowski P., Wojciechowski P. (2024), Stanowienie prawa w obliczu nagłych zagrożeń bezpieczeństwa żywnościowego, w: K. Koźmiński, M. Jabłoński (red.), Ocena skutków regulacji. Miscellanea, Warszawa.
Kapała A. (2023), Krótkie łańcuchy dostaw i lokalne systemy żywnościowe – studium prawnoporównawcze, Lublin.
Kapała A. (2023), The role of short supply chains and local food systems in the concept of food sovereignty and food democracy, „Przegląd Prawa Rolnego” nr 1. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2023.32.1.7
Kapusta F. (2013), Ziemia w rolnictwie polskim, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Rolnictwo” t. 107.
Klat-Górska E. (2014), Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa.
Kowalczyk S. (2009), Wprowadzenie, w: S. Kowalczyk (red.), Bezpieczeństwo żywności w erze globalizacji, Warszawa.
Lichorowicz A. (2004), Instrumenty oddziaływania na strukturę gruntową Polski w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” z. 2.
Lichorowicz A. (2005), Regulacja obrotu gruntami rolnymi według ustawy z dnia 11 IV 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego na tle ustawodawstwa agrarnego Europy Zachodniej, „Studia Iuridica Agraria” t. IV.
Łobos-Kotowska D. (2006), Gospodarstwo rodzinne. Prawne formy organizacji, Sosnowiec.
Marks-Bielska R., Kisiel R., Bojkowska E. (2017), Obrót ziemią rolniczą w opiniach rolników z województwa warmińsko-mazurskiego, „Polityki Europejskie, Finanse i Marketing” nr 18. DOI: https://doi.org/10.22630/PEFIM.2017.18.67.27
Martin Lopez A. (2016), A Study on the Application of Food Sovereignty in International Law, „Groningen Journal of International Law” t. 4, nr 2. DOI: https://doi.org/10.21827/59db67f29999e
McIntyre B.D., Herren H.R, Wakhungu J., Watson R.T. (red.) (2009), Agriculture at a crossroads, Washington, DC.
Pimbert M. (2008), Towards Food Sovereignty, Reclaiming autonomous food systems, London.
Prokurat S. (2017), Ekonomiczne i prawne aspekty obrotu ziemią w Polsce na tle rynku europejskiego, „Ekonomia – Wroclaw Economic Review” t. 23/3. DOI: https://doi.org/10.19195/2084-4093.23.3.10
Pruchniewicz K., Srogosz T. (2021), Od prawa do żywności do suwerenności żywnościowej: teoretycznoprawne i organizacyjne aspekty lokalnych systemów żywnościowych, „Studia Prawno-Ekonomiczne” t. 118. DOI: https://doi.org/10.26485/SPE/2021/118/5
Sikorska A. (red.) (2018), Rynek ziemi rolniczej. Stan i perspektywy, Kraków.
Stefańska K. (2005), Pojęcie gospodarstwa rodzinnego w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, „Studia Iuridica Agraria” t. V.
Wierzbowski B. (2005), Kształtowanie ustroju rolnego. Aspekty przestrzenne, „Studia Iuridica Agraria” t. IV.
Wittman H. (2023), Food sovereignty: An inclusive model for feeding the world and cooling the planet, „One Earth” t. 6. DOI: https://doi.org/10.1016/j.oneear.2023.04.011
Wojciechowski P. (2019), Pojęcie gospodarstwa rolnego i rodzinnego, w: M. Korzycka (red.), Instytucje prawa rolnego, Warszawa.
Wojciechowski P. (2019), Pojęcie rolnika, w: M. Korzycka (red.), Instytucje prawa rolnego, Warszawa.
Wojciechowski P. (2020), Wybrane aspekty ograniczenia obrotu nieruchomościami rolnymi w prawie polskim w kontekście unijnej zasady swobody przepływu kapitału, „Przegląd Prawa Rolnego” nr 2. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2020.27.2.2
Zieliński M. (2024), Znaczenie instytucji w nowej ekonomii instytucjonalnej w kontekście wsparcia rolnictwa w dostarczaniu społeczeństwu dóbr publicznych związanych z ochroną środowiska przyrodniczego, w: M. Zieliński (red.), Konkurencyjność polskich gospodarstw rolniczych z uwzględnieniem środowiska przyrodniczego i klimatu (II), Warszawa.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Paweł Wojciechowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.