Tekst biblijny i sprawy „zbyt powszednie”? Na marginesie kwestii tabu językowego w tradycji czeskiego przekładu biblijnego

Main Article Content

Josef Bartoň

Abstrakt

The case study deals with the fortunes of translation equivalents of the words ἀφεδρών//secessus (in Matthew 15,17 and Mark 7,19) and γυμνός//nudus (in John 21,7) in the Czech Biblical tradition. The paper presents the material from almost fifty Czech translations (from the end of the 13th century to this day) and shows that the expressions (notions) draught, toilet and naked disappear in certain moments and are missing in most of the translations. The author tries to demonstrate in his analyses and interpretations when, under which circumstances and why there was this specific secondary tabooization that itself (slightly) disturbs the taboo of the inviolability of the content of the sacred text.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Bartoň, J. (2018). Tekst biblijny i sprawy „zbyt powszednie”? Na marginesie kwestii tabu językowego w tradycji czeskiego przekładu biblijnego. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 25(1), 11-32. https://doi.org/10.14746/pspsj.2018.25.1.1
Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogram autora

Josef Bartoň, Katedra Nauk Biblijnych Wydziału Teologii Katolickiej, Uniwersytet Karola w Pradze

doc. PhDr. Josef Bartoň, Th.D. – Katedra Nauk Biblijnych Wydziału Teologii Katolickiej Uniwersytetu Karola w Pradze, Gabinet Studiów Klasycznych (Kabinet pro klasická studia) Instytutu Filozofii Akademii Nauk Republiki Czeskiej w Pradze; zainteresowania naukowe: bohemistyka, filologia języków starożytnych (greka biblijna, łacina, język staro-cerkiewno-słowiański), translatoryka biblijna, historia czeskiego przekładu biblijnego (przede wszystkim dziedzina nowoczesnego przekładu biblijnego po 1900 roku), rozwój czeskiego języka biblijnego (stylu biblijnego), fenomen nowego stylu biblijnego.

Bibliografia

  1. Bartoň Josef (2012), Proměny českého biblického stylu a extrémní polohy moderních překladů Písma, w: Boží slovo a slovo lidské, red. Jiří Hanuš, CDK, Brno, s. 209–229.
  2. Bartoň Josef (2013), Český jazyk v „dotyku transcendence”. Problémy nového biblického stylu, w: Myšlení o transcendenci, red. Mireia Ryšková, Mlada Mikulicová, Pavel Mervart, Červený Kostelec, s. 221–242.
  3. Bartoň Josef (2016), Współczesny czeski przekład biblijny: metamorfozy metody i kształtu, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica”, nr 11, s. 24–36.
  4. Dittmann Robert (2012), Dynamika textu Kralické bible v české překladatelské tradici, Refugium Velehrad-Roma, Olomouc.
  5. Hoffmannová Jana i in. (2016), Stylistika mluvené a psané češtiny, Academia, Praha.
  6. Koloski-Ostrow Ann Olga (2015), The Archeology of Sanitation in Roman Italy. Toilets, Sewers and Water Systems, The University of North Carolina Press [USA].
  7. Komárek Karel (2013), České katolické bible v 18. a 19. století aneb Dědictví svatováclavské, „HOP”, z. 2, s. 195–206.
  8. Kraus Jiří (2017), Náboženský styl, w: Nový encyklopedický slovník češtiny [online], red. Petr Karlík, Marek Nekula, Jana Pleskalová, Praha, https://www.czechency.org/slovnik/N%C3%81BO%C5%BDENSK%C3%9D%20STYL [dostęp: 22 sierpnia 2017].
  9. Kyas Vladimír (1997), Česká bible v dějinách národního písemnictví, Vyšehrad, Praha. McKenzie John L., SJ (1965), Dictionary of the Bible, Bruce Publishing Company, New York–London.
  10. Thomas Aquinas, Super evangelium S. Joannis Lectura, caput XXI, lectio 2.
  11. Vintr Josef (1998), České biblické slovo jako vývojový faktor stylové stratifikace národního jazyka – od Jagićových glos 12. století po moderní ekumenický překlad, w: Pocta 650. výročí založení Univerzity Karlovy v Praze. Sborník příspěvků přednesených zahraničními bohemisty na mezinárodním sympoziu v Praze 20.–26. srpna 1998, t. 1, red. Otakar Mališ, Filozofická fakulta Univerzity Karlovy, Praha, s. 215–227.
  12. Vraštil Josef (1926), České překlady biblické, w: Český slovník bohovědný, t. 3, red. Antonín Podlaha, Cyrillo-Methodějská knihtiskárna a nakladatelství V. Kotrba, Praha, s. 334–341.