Czasowniki współczesnego śląskiego języka literackiego (płaszczyzna semantyczna, etymologiczna i morfologiczna)

Main Article Content

Henryk Jaroszewicz

Abstrakt

The article provides the characteristics and classification of the most frequentative verbs and verb phrases used in contemporary Silesian literature. It has been established that the largest number of the studied forms is related to the different ways people physically influence the reality that surrounds them and mental processes (i.e. cognitive, evaluative and descriptive ones). The lexical diversity between Polish standard lexis and Silesian literary usage amounts to fifty-eight percent. What influences this diversity is the presence of words of German and Czech origin which amount to almost a tenth of the Silesian lexicon. Slightly less than half of the verbs are derived forms, in the vast majority formed through prefixation, aspect suffixation and postfixation. The semantic and morphological structure of the studied verb forms demonstrates a farreaching intellectualisation and formal complexity of the Silesian lexicon.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Jaroszewicz, H. (2020). Czasowniki współczesnego śląskiego języka literackiego (płaszczyzna semantyczna, etymologiczna i morfologiczna). Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 27(2), 53-64. https://doi.org/10.14746/pspsj.2020.27.2.3
Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogram autora

Henryk Jaroszewicz, Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego

dr hab. Henryk Jaroszewicz – Instytut Filologii Słowiańskiej, Wydział Filologiczny, Uniwersytet Wrocławski; socjolingwista, serbokroatysta, polonista, autor czterech monografii i kilkudziesięciu artykułów naukowych; zainteresowania badawcze: historia języków południowosłowiańskich, polityka językowa i ekologia językowa, procesy emancypacyjno-językowe obecne w dzisiejszej Słowiańszczyźnie, pogranicza gramatyki oraz frazeologii.

Bibliografia

  1. Bąk Stanisław (1974), Mowa polska na Śląsku, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, Wrocław.
  2. Chlebda Wojciech (1993), Frazematyka, w: Encyklopedia kultury polskiej XX w., t. 2: Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński, Wiedza o kulturze, Warszawa, s. 327–334.
  3. Czesak Artur (2015), Współczesne teksty śląskie na tle procesów językotwórczych i standaryzacyjnych współczesnej Słowiańszczyzny, Księgarnia Akademicka, Kraków.
  4. Greń Zbigniew (2006), Zakres wpływów niemieckich w leksyce gwar Śląska Cieszyńskiego, w: Slavica leguntur. Aktualne problemy badawcze slawistyki, red. Joanna Królak, Jerzy Molas, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 57–70.
  5. Grzegorczykowa Renata, Laskowski Roman, Wróbel Henryk, red. (1998), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, PWN, Warszawa.
  6. Hentschel Gerd (2019), Obserwacje dotyczące rozpowszechnienia germanizmów leksykalnych we współczesnym regiolekcie śląskim, „LingVaria”, nr 1 (27), s. 113–132.
  7. Jaroszewicz Henryk (2019), Rozwój języka Górnoślązaków w XXI wieku. Wybrane zagadnienia, „Zeszyty Łużyckie”, nr 53, s. 25–42.
  8. Jaroszewicz Henryk (2020), Czy można mówić o istnieniu śląskiego języka literackiego? Współczesny uzus gramatyczno-ortograficzny literackiej odmiany etnolektu śląskiego, w: Area slavica 3. Jazyk na hranici – hranice v jazyku, red. Irena Bogoczova, Ostravská Univerzita. Filozofická fakulta, Ostrava, s. 175–184.
  9. Kallus Bogdan (2015), Słownik gōrnoślōnskij gŏdki, Pro Loquela Silesiana, Katowice.
  10. Łaziński Marek, red. (2008), Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  11. Nagórko Alicja (2002), Zarys gramatyki polskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  12. Saloni Zygmunt, Świdziński Marek (2007), Składnia współczesnego języka polskiego, PWN, Warszawa.
  13. Tambor Jolanta (2009), Propozycje kodyfikacji ortograficznej śląszczyzny, „Socjolingwistyka”, t. 22, s. 83–92.
  14. Zaręba Alfred (1988), Szkice z dialektologii śląskiej, Śląski Instytut Naukowy, Katowice.