Postulat usunięcia terminu obyczajność z Kodeksu karnego

Main Article Content

Łukasz Piosik

Abstrakt

In my article, I formulate and describe the demand to remove the term obyczajność (propriety) from the Penal Code. In the course of the analysis, I will attempt to prove that its presence in the Act is an example of cultivating a terminological tradition that dates back to the partitions period and was started for a reason that is currently out­dated – the general language was insufficient to describe sexual crimes. I also show that due to the discrepancy between the general and legal language, the use of the term obyczajność may mislead a non-professional interpreter of a legal text. The text con­cludes with a more precise description of the titular demand, i.e. a proposal to change the title of Chapter 25 of the Penal Code.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Piosik, Łukasz. (2021). Postulat usunięcia terminu obyczajność z Kodeksu karnego. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 28(1), 123-142. https://doi.org/10.14746/pspsj.2021.28.1.9
Dział
Studia nad językiem prawa
Biogram autora

Łukasz Piosik, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

mgr Łukasz Piosik – doktorant w Zakładzie Gra­matyki Współczesnego Języka Polskiego i Onomastyki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; absolwent filologii polskiej i prawa, student filozofii; zain­teresowania badawcze: problematyka statusu i semantyki języka prawnego.

Bibliografia

  1. Źródła (wraz ze stosowanymi skrótami)
  2. k.k. – Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny, t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1950.
  3. k.w. – Ustawa z dnia 20 maja 1971 roku – Kodeks wykroczeń, t.j.: Dz.U. 2021, poz. 281.
  4. KKA – Powszechna ustawa karna austryacka z dnia 27.05.1852 r., Księgarnia J. M. Himmelblaua, Kraków 1880 [dostęp: 19 czerwca 2020]; online: dlibra.umcs.lublin. pl.
  5. KKKP – Kodex karzący dla Królestwa Polskiego: z dodaniem praw kryminalnych późniey uchwalonych, reiestru porządkowego i alfabetycznego, przypisków wska¬zuiących artykuły związek z sobą maiące z dnia 16.04.1818 r., Natanson, Druk. przy ulicy Elektoralnéy, Warszawa 1830 [dostęp: 19 czerwca 2020]; online: fbc. pionier.net.pl.
  6. Kodeks karny Rzeszy Niemieckiej z dnia 15 maja 1871 r. z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami po rok 1918 wraz z ustawą wprowadczą do kodeksu karnego dla Związku Północno-Niemieckiego (Rzeszy Niemieckiej) z dnia 31 maja 1870 r., Spółka Pedagogiczna, Poznań 1920 [dostęp: 19 czerwca 2020]; online: www.wbc. poznan.pl.
  7. L – Linde Samuel Bogumił, Słownik języka polskiego, t. 1–6, Drukarnia Księży Pijarów, Warszawa 1807–1814; online: kpbc.umk.pl [dostęp: 10 stycznia 2019].
  8. SJP – Słownik języka polskiego PWN, aktualizacja Lidia Drabik, sjp.pwn.pl [dostęp: 19 czerwca 2020].
  9. SWIL – Słownik języka polskiego, t. 1–2, red. Aleksander Zdanowicz i in., Wilno 1861, swil.ijp-pan.krakow.pl [dostęp: 19 czerwca 2020].
  10. Ustawa karna z dnia 27. maja 1852 nr. 117 Dz.U. P. z polskim i niemieckim tekstem ustawy, objaśnieniami, judykaturą C. K. Trybunału Kasacyjnego i wzorami wyro¬ków w sprawach o przekroczenia, oprac. Józef Sułkowski, Księgarnia Leona Frommera, Kraków 1906.
  11. WSJP – Wielki słownik języka polskiego, https://wsjp.pl/ [dostęp: 19 czerwca 2020].
  12. Literatura
  13. Ajdukiewicz Kazimierz (1965), Logika pragmatyczna, Warszawa.
  14. Cieślak Wojciech (2010), Prawo karne. Zarys instytucji i naczelne zasady, Warszawa.
  15. Egierska-Miłoszewska Danuta (1979), Nieobyczajny wybryk (art. 140 k.w. w teorii i praktyce), „Zagadnienia Wykroczeń”, nr 4–5, s. 65–75.
  16. Gizbert-Studnicki Tomasz (1978), Wieloznaczność leksykalna w interpretacji praw¬niczej, Kraków.
  17. Gębka-Wolak Małgorzata (2017), Językoznawstwo sądowe w Polsce. Obszary zainte¬resowania i zastosowanie, „Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej”, nr 3, s. 9–29.
  18. Gębka-Wolak Małgorzata, Moroz Andrzej (2019), Jednostka tekstu prawnego w ujęciu teoretycznym i praktycznym, Toruń.
  19. Hałas Bożena (1995), Terminologia języka prawnego, Zielona Góra.
  20. Handke Kwiryna (1999), Pojęcie i termin „archaizm” na tle zawartości polskich leksykonów, w: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, t. 5: Materiały VII Kolokwium Językoznawczego, Gorzów Wielkopolski 16–18 czerwca 1997 r., red. Mirosława Białoskórska, Szczecin.
  21. Krajewski Robert (2019), Obyczajność jako przedmiot ochrony prawnokarnej, „Pale¬stra”, nr 3, https://tinyurl.com/5ahszhec [dostęp: 19.06.2020].
  22. Kurkowska Halina, Skorupka Stanisław (2001), Stylistyka polska. Zarys, Warszawa.
  23. Lukszyn Jerzy, Zmarzer Wanda (2006), Teoretyczne podstawy terminologii, Warszawa.
  24. Piela Agnieszka (2016), Pozorna tożsamość. Polskie tradycjonalizmy z semantycznym archaizmem, Katowice.
  25. Piosik Łukasz (2020), „Kto publicznie dobre obyczaje kazi...” Kilka uwag o tabu¬izacji zjawiska pornografii w tekstach prawnych okresu zaborów, w: Juwenalia historycznojęzykowe 3, red. Zofia Bryłka, Aleksandra Deskur, Wojciech Stelmach, Poznań.
  26. Piotrowski Tadeusz (2001), Zrozumieć leksykografię, Warszawa.
  27. Szczygieł Mariusz (2018), Śliczny i posłuszny, w: tenże, Nie ma, Warszawa, s. 265–290.
  28. Tekely Wiesław P. (2011), Zwalczanie pornografii na ziemiach polskich w dobie zabo¬rów i II RP, w: Pornografia, red. Marek Mozgawa, Warszawa, s. 30–40.
  29. Walczak Bogdan (2011), Co to są „dawne słowa”?, „Studia Językoznawcze”, t. 10, s. 321– 329.
  30. Warylewski Jarosław (2021), art. 197. k.k., w: Kodeks karny. Komentarz, red. Ryszard A. Stefański, System Informacji Prawnej – Legalis.