Miasto – wyobrażenie – refrakcja. O niemieckości Gdańska w rosyjskim przekładzie Hanemanna Stefana Chwina

Main Article Content

Marta Kaźmierczak

Abstrakt

The article discusses representation of a third culture in translation: it compares the image of Gdańsk as a city with strong German cultural presence, presented in Stefan Chwin’s novel Hanemann, with the same image in Ksenia Starosielska’s Russian translation of the novel. The image of the old Danzig in Chwin’s work consists of linguistic allusions and references to German literature: interpolations, German proper names, realities from early decades of the 20th century, and the figure of Heinrich von Kleist. Some elements of language and notions in the novel could seem more distant for a R ussian reader than for a Polish one. The present author considers, thus, if and how reality and topography of the city have been presented to secondary receipients. The article focuses on the translator’s strategy of approach to a third culture, reflected both in translator’s choices in the main text, as well as the number and formulation of footnotes. Because images of places in text are also created by non-verbal means, the graphical paratexts are also interesting for the discussion. The transformations are discussed in terms of refraction, which leads to conclusions about the role of the analyzed translation in its target culture.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Wyobraźnia w przekładzie
Biogram autora

Marta Kaźmierczak, Uniwersytet Warszawski. Instytut Lingwistyki Stosowanej.

rusycystka, anglistka, absolwentka UŁ, obecnie adiunkt w Instytucie Lingwistyki Stosowanej UW. Autorka rozpraw poświęconych zagadnieniom przekładu i recepcji (dotyczących m.in. Bolesława Leśmiana, Johna R.R. Tolkiena, Michaiła Lermontowa, Czesława Miłosza) oraz monografii Przekład w kręgu intertekstualności (2012).

Referencje

  1. Bellos D., The Awkward Issue of L3, „Yearbook of Comparative and General Literature” 2008, t. 54.
  2. Bujda J., Pruska narzeczona, tłum. M. Buchalik, Czytelnik, Warszawa 2002 (Ю. Буйда, Прусская невеста, Новое литературное обозрение, Москва 1998).
  3. Хвин С., Ханеман. Роман, tłum. К.Я. Старосельская, АСТ-Люкс, Моск-ва 2005.
  4. Chwin S., Death in Danzig , tłum. P. Boehm, Harcourt, Orlando 2004.
  5. Chwin S., Hanemann, Tytuł, Gdańsk 2008.
  6. Цвиллинг М.Я., Русско-немецкий словарь / Russisch-Deutsches Wörterbuch, Русский язык Медиа, Москва 2005.
  7. Драмы, новеллы, статьи, Художественная литература, Москва 1977.
  8. Gimbert M. C., Third Language: Recurrent Problems of Translation into English, Pergamon Press, Oxford – New York – Toronto– Sydney – Paris – Frankfurt 1981.
  9. Gimbert M.C., The Third Language: A Recurrent Textual Restriction in Audiovisual Translation, „Cadernos de Tradução” 2005, t. 2, nr 16.
  10. Ермолович Д.И., Имена собственные на стыке языков и культур, Валент, Москва 2001.
  11. Карельский А., О творчестве Генриха фон Клейста, w: Фон Клейст Г., Избранное.
  12. Б. Пастернак, Генрих Клейст, w: idem, Об искусстве. «Охран-ная грамота» и заметки о художественном творчестве, Москва 1990.
  13. Ключ к местам, oprac. К. Хвин, w: С. Хвин, Ханеман, Москва 2005.
  14. Kleist H. von, Listy, tłum. W. Markowska, Warszawa 1983.
  15. Kopaliński W., Dąb [hasło], w: idem, Słownik symboli, Wiedza Powszechna, Warszawa 1991.
  16. Lefevere A., Mother Courage’s Cucumbers: Text, System and Refraction in a Theory of Literature, „Modern Language Studies” 1982, t. 12, nr 4.
  17. Lefevere A., Ogórki Matki Courage, tłum. A. Sadza, w: Współczesne teorie przekładu. Antologia, red. P. Bukowski, M. Heydel, Znak, Kraków 2009.
  18. Legeżyńska A., Przekład jako rzecz wyobraźni, w: Przekład artystyczny a współczesne teorie translatologiczne, red. P. Fast, Śląsk, Katowice 1998.
  19. Лем С., Проза плотного плетения, «Иностранная литература» 1997, nr 12.
  20. Neuger L., Wysławianie Szymborskiej. Na marginesie przekładów na język szwedzki Andersa Bodegårda, „Teksty Drugie” 1991, nr 4.
  21. Пастернак Б., Г. фон Клейст. Об аскетике в культуре, w: ibidem; Вейдле В., Ванзее. 1811, w: idem, Вечерний день. Отклики и очерки на западные темы, Издательство имени Чехова, Нью Йорк 1959.
  22. Старосельская К., От переводчика, w: С. Хвин, Ханеман. Роман, tłum. К.Я. Старосельской, «Иностранная литература» 1997, nr 12.
  23. Urbanek D., Elementy trzeciej kultury w procesie przekładu, w: Przekład – język – kultura, red. R. Lewicki, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2002.