Spark and Sparkle – „Iskra i gra”. O tłumaczeniu poezji absurdalnej na przykładzie wiersza Ogdena Nasha

Main Article Content

Maciej Skrzypecki

Abstrakt

The article is a short presentation of a translation concept created by an American cognitivist and physicist Douglas Hofstadter included in his book Le Ton beau de Marot. The principles of the concept are presented by means of a metaphor. Translation is a game of, only partially conscious, participation in an infinite loop: words evoke images and images – words. The contact with the original text creates images in the translator’s mind that he or she translates by means of language structures into sentences/verses of the target language. This cognitive intuition is paired with a structural category of Stanisław Barańczak’s semantic dominant. This methodological, structural-cognitive pair is a starting point for the analysis of Barańczak’s translation of Ogden Nash’s The Dog. The stylistic and formal solutions (especially rhymes) used by the translator are analysed, but the main goal of the text is to capture the elusive, i.e. the analysis of the interlinguistic and‘inter-mental’ translation of the absurd sense of humour.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Barańczak: korekta wizerunku
Biogram autora

Maciej Skrzypecki, Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Maciej Skrzypecki – filolog klasyczny, tłumacz i translatolog. Zajmuje się badaniem tłumaczeń poezji współczesnej oraz teorią przekładu w ujęciu kognitywnym. W 2018 roku obronił na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach doktorat poświęcony koncepcjom translatorskim Douglasa R. Hofsatdtera i przekładowej praktyce Stanisława Barańczaka. Ponadto zajmuje się epiką Homera, dialogami Platona i, od czasu do czasu, rzymską poezją. Jest członkiem zespołu autorów Ilustrowanego słownika terminów literackich. Mieszka w Katowicach.

Bibliografia

  1. Barańczak Stanisław (1993), O niepowadze z całą powagą, rozm. przepr. Bogusława Latawiec, w: Zaufać nieufności. Osiem rozmów o sensie poezji, red. Krzysztof Biedrzycki, M, Kraków. s. 91-98.
  2. Barańczak Stanisław (2004), Mały, lecz maksymalistyczny manifest translatologiczny, w: tegoż, Ocalone w tłumaczeniu, a5, Kraków. s. 13-62.
  3. Hofstadter Douglas (1997), Le Ton beau de Marot. In Praise of the Music of Language, Basic Books, New York [USA].
  4. Hofstadter Douglas (2009), Translator, Trader. An Essay on the Pleasantly Pervasive Paradoxes of Translation, w: Françoise Sagan, That Mad Ache, przeł. Douglas R. Hofstadter, Basic Books, New York [USA], s. 3-100.
  5. Nash Ogden (1962), The Pocket Book of Ogden Nash, Pocket Books, New York [USA].
  6. Nash Ogden (1987), The Dog, w: tegoż, Zoo, Abrams Books, New York [USA], s. 11.
  7. Nash Ogden (2007), Pies, w: tegoż, W świecie mułów nie ma regułów. 111 wierszy, przeł. Stanisław Barańczak, Media Rodzina, Poznań, s. 55.