Zbrodnia inkorporowana. O konwencji „paranoicznego gotyku” w Zbrodni z premedytacją Witolda Gombrowicza
PDF

Słowa kluczowe

Gombrowicz
paranoid gothic
queer
Sedgwick
Freud

Jak cytować

Warkocki, B. (2017). Zbrodnia inkorporowana. O konwencji „paranoicznego gotyku” w Zbrodni z premedytacją Witolda Gombrowicza. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, (30), 237–258. https://doi.org/10.14746/pspsl.2017.30.11

Abstrakt

The article presents the analysis and interpretation (in the form of a close reading) of Witold Gombrowicz’s short story The Premeditated Crime from his debut collection Memoirs from a Time of Immaturity , 1933 (later published under the title Bakakaj  or Bacacay  in the English translation). The main theoretical framework is the concept of „paranoid Gothic” by Eve Kosofsky Sedgwick, which is based on the reinterpretation of Sigmund Freud’s classic essay Psychoanalytical comments on autobiographically described paranoia . From that perspective Gombrowicz’s narrative is interpreted as a paranoid homosexual narrative, and paranoia itself as a form of love.

https://doi.org/10.14746/pspsl.2017.30.11
PDF

Bibliografia

Adler Alfred (1935), Homoseksualizm. Trening erotyczny i erotyczny odwrót, przeł. Tadeusz Fajans [pseud. Dr Taff], Warszawa.

Bartoszyński, Kazimierz (1984), O nieważności „tego, jak było naprawdę” („Zbrodnia z premedytacją” Witolda Gombrowicza), w: Gombrowicz i krytycy, wybór i oprac. Zdzisław Łapiński, Wydawnictwo Literackie, Kraków, s. 385-396.

Falkiewicz Andrzej (1984), Spór śledzącego i sprawcy, w: Gombrowicz i krytycy, wybór i opracowanie Zdzisław Łapiński, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Fik Ignacy (1961), Literatura choromaniaków, w: tegoż, Wybór pism krytycznych, oprac. Andrzej Chruszczyński, Książka i Wiedza, Warszawa, s.126-135.

Freud Sigmund (1996), Psychoanalityczne uwagi o autobiograficznie opisanym przypadku paranoi (dementia paranoides), w: tegoż, Charakter a erotyka, Dzieła t. II, przeł. Robert Reszke, Dariusz Rogalski, opr. Robert Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa, s. 105-165.

Gombrowicz Witold (2010), Zbrodnia z premedytacją, w: tegoż, Bakakaj i inne opowiadania, Wydawnictwo Literackie, Kraków, s. 40-83.

Hocquenghem Guy (1978), Homosexual desire, przeł. Daniella Dangoor, Allison&Busby, London [Wielka Brytania].

Hogg James (1969), Wyznania usprawiedliwionego grzesznika przez niego samego spisane, przeł. Anna Przedpełska-Trzeciakowska, PIW, Warszawa.

Janion Maria (1975), Forma gotycka Gombrowicza, w: tejże, Gorączka romantyczna, PIW, Warszawa 1975, s. 165-243.

Jarzębski Jerzy (1982), Gra w Gombrowicza, PIW, Warszawa.

Kijowski Andrzej (1984), Strategia Gombrowicza, w: Gombrowicz i krytycy, wybór i opracowanie Zdzisław Łapiński, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Kristeva, Julia (2007), Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie, przeł. Maciej Falski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Laplanche Jean, Pontalis Jean-Bertrand (1996), Słownik psychoanalizy, przeł. Ewa Modzelewska, Ewa Wojciechowska, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

Legierski Michał (1996), Modernizm Witolda Gombrowicza. Wybrane zagadnienia, Almqvist&Wiksell International, Stockholm [Szwecja].

Łapiński Zdzisław (1997), Ja Ferdydurke, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Margański Janusz (2001), Gombrowicz wieczny debiutant, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Schreber Daniel Paul (2006), Pamiętniki nerwowo chorego wraz z suplementami i aneksem, przeł. Renata Darda-Staab, Libron, Kraków.

Sedgwick Eve Kosofsky (1985), Between Men. English Literature and Male Homosocial Desire, Columbia University Press, New York [Stany Zjednoczone].

Sedgwick Eve Kosofsky (1986), The Coherence of Gothic Conventions, Methuen, New York [Stany Zjednoczone].

Sedgwick Eve Kosofsky (2005), Męskie pragnienie homospołeczne i polityka seksualności, przeł. Adam Ostolski, „Krytyka Polityczna” nr 9/10, s. 93-103.

Sedgwick Eve Kosofsky (2014), Czytanie paranoiczne, czytanie reparacyjne albo: masz paranoję i pewnie myślisz, że ten tekst jest o tobie, przeł. Magda Szcześniak, „Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej” [online] 2014 nr 5 [dostęp: 14 lutego 2017] http://pismowidok.org/index.php/one/article/view/184/299.

Szymutko Szymon (1993), Wielkość Gombrowicza. Natura i rytuał. Na przykładzie „Zbrodni z premedytacją”, w: Znanym gościńcem. Prace poświęcone profesorowi Ireneuszowi Opackiemu, Katowice, s. 223-243.

Ziomek Jerzy (1990), Retoryka opisowa, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.