Krajobraz (literacki) Szczecina jako źródło tożsamości – geobiograficzna lektura zbioru opowiadań Pewnego razu w Szczecinie
Okładka czasopisma Przestrzenie Teorii, nr 44, rok 2025
PDF

Słowa kluczowe

miejska tożsmość
doswiadczenie geobiograficzne
geopoetyka recepcji
literacki Szczecin

Jak cytować

Sadurska, M. (2025). Krajobraz (literacki) Szczecina jako źródło tożsamości – geobiograficzna lektura zbioru opowiadań Pewnego razu w Szczecinie. Przestrzenie Teorii, 44(44), 93–109. https://doi.org/10.14746/pt.2025.44.5

Abstrakt

The author, taking the methodology of geopoetics as her basis, with particular emphasis on the categories of geobiographical experience and geopoetics of reception, analyses how the landscape in the anthology Pewnego razu w Szczecinie is used to construct the identity of the city’s inhabitants.Using selected short stories from the anthology as an example, the article highlights the strategies of creating a bond with the city based on the reader’s geobiographical experience: imitating direct ways of experiencing the city on a fictional level, evoking anthropological places, attempting to establish symbolic centre, and the process of imagining the past in places hollowed out from memory. The article argues that the experience of landscape in the reading of the anthology correlates strongly with the creation and practice of urban identity. The author also notes the connection of identity to the presence of bookshops in the city and to reading in general.

https://doi.org/10.14746/pt.2025.44.5
PDF

Bibliografia

Augustyn G., Poznajcie kameralne księgarnie Szczecina, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Grzelak M., Obyś żyła wiecznie, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Herman L., Grymuar, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Iwasiów I., Synapsy, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Kociuba J., Co tylko się da…, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Kowalewski P., Kamienica, która nie przestała zabijać…, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Szymanik M., Wstęp, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Trojanowska S., Życie na ruinach, [w:] Pewnego razu w Szczecinie. Wydarzyło się w księgarniach kameralnych, red. A. Pałczak, Szczecin 2024.

Augé M., Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, przeł. R. Chymkowski, Warszawa 2010.

Bierwiaczonek K., Nawrocki T., Przestrzeń publiczna a tożsamość miejsca, miasta i mieszkańców, [w:] K. Bierwiaczonek i in., Miasto, przestrzeń, tożsamość. Studium trzech miast: Gdańsk, Gliwice, Wrocław, Warszawa 2017.

Ćwiek-Rogalska K., Czy z cegieł z „Ziem Odzyskanych” odbudowywano Warszawę?, wykład zorganizowany przez Muzeum Warszawy jako wydarzenie towarzyszące wystawie Zgruzowstanie Warszawy 1945–1949, 27.05.2023.

Domańska E., Historie niekonwencjonalne. Refleksja o przeszłości w nowej humanistyce, Poznań 2006.

Durkalevych V., SkubaczewskaPniewska A., Fikcja topograficzna w toruńskich trylogiach kryminalnych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2023, nr 1(66). DOI: https://doi.org/10.18778/1505-9057.66.13

Karasińska E., Mamy moc!, SzczecinCzyta.pl, <https://szczecinczyta.pl/recenzje/mamymoc.html> [dostęp: 21.03.2025].

Konończuk E., Geobiograficzne doświadczenie lektury, [w:] Przestrzenie geo(bio)graficzne w literaturze, red. E. Konończuk, E. Sidoruk, Białystok 2015.

Madurowicz M., Tożsamość homo localis w geografii człowieka, [w:] Człowiek w badaniach geograficznych, red. W. Maik, K. Rembowska, A. Suliborski, Bydgoszcz 2006.

Musekamp J., Między Stettinem a Szczecinem. Metamorfozy miasta od 1945 do 2005, przeł. J. Dąbrowski, Poznań 2013.

Nawratek K., Miasto jako idea polityczna, przedmowa J. Staniszkis, Kraków 2008.

PMM, Bonson, Łona, Pewnego razu w Szczecinie, [w:] Zatrzymać gniew, wytwórnia muzyczna Prosto, Warszawa 2013.

Portal lubimyczytać.pl, <https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5132711/pewnegorazuwszczecinie> [dostęp: 21.03.2025].

Praczyk M., Pamięć środowiskowa we wspomnieniach osadników na „Ziemiach Odzyskanych”, Poznań 2018.

Rokicka A., „Pewnego razu w Szczecinie” w Morskim Centrum Nauki, Radio Szczecin,<https://radioszczecin.pl/172,9613,pewnegorazuwszczeciniewmorskimcentrumnauk&sp=12> [dostęp: 21.03.2025].

Rybicka E., Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Kraków 2014.

Rybicka E., Pamięć i miasto. Palimpsest vs. pole walki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5.

Rzeszotarska K., „Szczecin staje się miastem nijakim” kontra „Jesteśmy na dobrej drodze”, wSzczecinie.pl <https://wszczecinie.pl/szczecinstajesiemiastemnijakimkontrajestesmynadobrejdrodzezanami3archiwolta/47744> [dostęp: 17.02.2025].

Skarul B., Szczecin – miasto bez „serca”? Ratujmy deptak Bogusława, „Głos Szczeciński”

<https://gs24.pl/szczecinmiastobezsercaratujmydeptakboguslawa/ar/5503412> [dostęp: 17.02.2025].

Sławek T., Akro/nekro/polis: wyobrażenia miejskiej przestrzeni, [w:] Pisanie miasta. Czytanie miasta, red. A. Zeidler-Janiszewska, Poznań 1997.

Szalewska K., Dzielnica jako miejsce afektywne. Cwaniary Sylwii Chutnik i Królowa Salwatora Emmy Popik, [w:] Poetyki doświadczenia przestrzennego, red. E. Konończuk, E. Sidoruk, Białystok 2020.

Wojas A., To było prawdziwe czytelnicze oblężenie. Premiera książki autorów ze Szczecińskiej Kliki przyciągnęła tłumy mieszkańców, wSzczecinie.pl, <https://wszczecinie.pl/tobyloprawdziweczytelniczeoblezeniepremieraksiazkiautorowzeszczecinskiejklikiprzyciagnelatlumymieszkancow/49231> [dostęp: 21.03.2025].

Wojda C., Gdzie mamy centrum Szczecina? W poszukiwaniu środka miasta, Szczecin. Nasze miasto <https://szczecin.naszemiasto.pl/gdziemamycentrumszczecinawposzukiwaniusrodkamiasta/ar/c73456105> [dostęp: 17.02.2025].

<https://kamienicawlesie.pl/sklep/ksiazkikamienicywlesie/kamienicawlesieinstagramowewedrowkiszczecinianki.html> [dostęp: 28.03.2025].

<https://visitszczecin.eu/pl/inne/60jasnebloniaimpapiezajanapawlaiiiparkkasprowicza> [dostęp: 16.02.2025].