Słowa kluczowe
postać
przestrzeń filmowa
doświadczenie przestrzenne
rozszerzanie świata
zwężenie świata
Jak cytować
Abstrakt
The article outlines a possibility of analyzing the spatial experience of the film character. The first part presents important theories of experienced space taken from philosophy, cultural geography and literature studies, while also noting a lack of such concepts in film theory. The second part aims to fill this gap and provide tools for the systematic analysis of spatial experience in film. Most importantly, the terms ‘widening world’ and ‘narrowed world’ are proposed and discussed using selected film examples.
Bibliografia
Augé M., Nie-Miejsca: wprowadzenie do antropologii nadnowoczesności: fragmenty, przeł. A. Dziadek, „Teksty Drugie” 2008, nr 4 (112), s. 127–140.
Bachelard G., The Poetics of Space, przeł. M. Jolas, Boston 1969.
Bachtin M., Problemy literatury i estetyki, przeł. W. Grajewski, Warszawa 1982.
Bal M., Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji, tłum. zbiorowe, Kraków 2012.
Branigan E., The Spectator and Film Space – Two Theories, „Screen” 1981, t. 22, nr 1, s. 55–78. DOI: https://doi.org/10.1093/screen/22.1.55
BuczyńskaGarewicz H., Miejsca, strony, okolice. Przyczynek do fenomenologii przestrzeni, Kraków 2006.
Dudziak A.S., Antropologia przestrzeni w filmie fabularnym, Lublin 2000.
Elsaesser T., Malte H., Teoria filmu: wprowadzenie przez zmysły, przeł. K. Wojnowski, Kraków 2015.
Helman A., O dziele filmowym, wyd. 2, Kraków 1981.
Kozłowski K., Feature Film as a Literary Work, „Przestrzenie Teorii” 2024, nr specjalny, s. 205–221. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2024.special.10
Kuśmierczyk S., Antropologia doświadczenia wewnętrznego w dziele filmowym, [w:] Doświadczenie wewnętrzne bohatera w dziele filmowym, red. S. Kuśmierczyk, Warszawa 2017, s. 11–23. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323531944.pp.11-24
Lenz S., Wpływ krajobrazu (landszaftu) na człowieka, tłum. Z. Kadłubek, [w:] Miasto w sztuce – sztuka miasta, red. E. Rewers, Kraków 2010, s. 71–86.
Lewicka M., Psychologia miejsca, Warszawa 2012.
Lotman J.M., Problem przestrzeni artystycznej, przeł. J. Faryno, „Pamiętnik Literacki” 1976, t. 67, nr 1, s. 213–226.
Meller K.Z., Kategoria krajobrazu kulturowego i jej przydatność w badaniach literackich (wstępne rozpoznanie), [w:] Przestrzeń w kulturze współczesnej, t. 1, Literatura, teatr, film, red. D. Mazur, B. MorzyńskaWrzosek, Bydgoszcz 2016, s. 13–22.
Miczka T., Przestrzeń, [w:] Słownik pojęć filmowych, red. A. Helman, t. 9, Katowice 1998, s. 95–143.
Mukařovský J., W stronę estetyki filmu, tłum. C. Dondziłło, [w:] Estetyka i film, red. A. Helman, Warszawa 1972, s. 103–117.
Ostrowska E., Przestrzeń filmowa, Kraków 2000.
Plesnar Ł.A., Sposób istnienia i budowa dzieła filmowego, Kraków 1990.
Poetyki doświadczenia przestrzennego, red. E. Konończuk, E. Sidoruk, Białystok 2020.
Rybicka E., Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Kraków 2014.
Schlögel K., W przestrzeni czas czytamy. O historii cywilizacji i geopolityce, przeł. I. Drozdowska, Ł. Musiał, Poznań 2009.
Toporow W., Przestrzeń i rzecz, przeł. B. Żyłko, Kraków 2003.
Tuan Y.F., Przestrzeń i miejsce, przeł. A. Morawińska, Warszawa 1987.
Wojciechowski K.H., Koncepcje przestrzeni geografii humanistycznej, [w:] Przestrzeń w nauce współczesnej, red. S. Symotiuk, G. Nowak, Lublin 1998, s. 141–154.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Jędrzej Sławnikowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).