Abstrakt
The article is dedicated the work of Hermann Hesse, with a particular focus on the representations of the newcomer figure within them. By analyzing two of his novels – Peter Camenzind (1904) and Siddhartha (1922) – the author seeks to define the specificity of this figure and the narrative-philosophical similarities between the two works. A particularly important issue is the broadly understood problem of wandering and how it is implemented by individual characters in the novel. The author also juxtaposes the German prose writer’s viewpoint with the thought of European philosophers, such as Emmanuel Lévinas or Bernhard Waldenfels, as their inquiries also focus on the problem of meeting the other and the possible interactions that an individual can adopt to make the titular stranger part of a given community without giving up their own identity.
Bibliografia
Burszta W.J., Wprowadzenie do wydania polskiego. Joseph Campbell i potrzeba mitu, [w:] J. Campbell, Bohater o tysiącu twarzy, przeł. A. Jankowski, Kraków 2013.
Decker G., Hermann Hesse. Wędrowiec i jego cień, przeł. E. Borg, M. Przybyłowska, Warszawa 2014.
Hesse H., Peter Camenzind, przeł. E. PtaszyńskaSadowska, Poznań 2021.
Hesse H., Siddhartha, przeł. M. Łukasiewicz, Poznań 2017.
Kozak M., Lévinasowskie przekraczanie granic, „Sztuka i Filozofia” 2011, nr 38–39, s. 77–85.
Lévinas E., Całość i nieskończoność, przeł. M. Kowalska, Warszawa 1998.
Lévinas E., Inaczej niż być lub ponad istotą, przeł. P. Mrówczyński, Warszawa 2000.
Michels V., Hermann Hesse. Jego życie w obrazach i tekstach, przeł. R. Reszke, Warszawa 2000.
Rohde E., Psyche. Kult duszy i wiara w nieśmiertelność u starożytnych Greków, przeł. J. Korpanty, Kęty 2007.
Sontag S., Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory, przeł. J. Anders, Kraków 2016.
Thoreau H.D., Sztuka chodzenia, przeł. P. Madej, Lidzbark Warmiński 2000.
Waldenfels B., Doświadczenie Innego: między zawłaszczeniem a wywłaszczeniem, przeł. T. Szawiel, [w:] Racjonalność współczesności. Między filozofią a socjologią, red.
H. Kozakiewicz, E. Mokrzycki, M.J. Siemek, Warszawa 1992.
Waldenfels B., Podstawowe motywy fenomenologii obcego, przeł. J. Sidorek, Warszawa 2009.
Zawadzki M., Hermann Hesse, ambiwalencja i tragizm życia przebudzonego, „The Polish Journal of the Arts and Culture” 2014, Vol. 10, nr 2, s. 147–160
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Mieszko Dobek

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
