Abstrakt
Marlen Haushofer’s novel The Wall (1963) has been well received by readers and critics in Germanspeaking countries and beyond. Owing to a mysterious decree of fate, the heroine is separatedfrom the external world by an invisible barrier—the wall. From then on, her life is focused on it. She is forced to live in complete seclusion and adapt to an unusual everyday life in which items also play an important role. Some prove very useful, some utterly useless. Yet they allow the main character to put some order in the new reality and reassess her relationship to her own role in the world, both before and after the catastrophe.
Bibliografia
Abriszewska P., Sznurowadła, zegarki, kamienie. Rzecz w literaturze, [w:] Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn–Toruń 2008, s. 319–333.
Barcz A., Przedmioty ekozagłady. Spekulatywna teoria hiperobiektów Timothy’ego Mortona i jej (możliwe) ślady w literaturze, „Teksty Drugie” 2018, nr 2, s. 75–87. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2018.2.5
Battiston R., Funktion der Landschaft in Marlen Haushofers Werk, [w:] Dekonstruktion der symbolischen Ordnung bei Marlen Haushofer, red. S. Arlaud i in., Berlin 2019, s. 39–57.
Brüns E., Aussenstehend, ungelenk, kopfüber weiblich: Psychosexuelle Autorpositionen bei Marlen Haushofer, Marieluise Fleißer und Ingeborg Bachmann, Stuttgart-Weimar 1998. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-476-03739-8
Chamayou-Kuhn C., Grenz-und Fremdheitserfahrung in Die Wand, [w:] Dekonstruktion der symbolischen Ordnung bei Marlen Haushofer, red. S. Arlaud i in., Berlin 2019, s. 17–37.
Domańska E., Historie niekonwencjonalne, Poznań 2006.
Ebner J., Die schreckliche Treue der Marlen Haushofer, [w:] ‘Oder war da manchmal noch etwas anderes?‘ Texte zu Marlen Haushofer, red. A. Duden i in., Frankfurt a. M. 1986, s. 178–183.
Geyer-Hindemith Ch., Bahners P., Was uns Juli Zehs Roman „Corpus Delicti“ über die Corona-Krise lehrt, „Frankfurter Allgemeine Zeitung“, 14.04.2020, https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/debatten/coronakrisewasunsjulizehsromancorpusdelicti lehrt16723423.html [dostęp: 15.03.2024].
Głuszko-Boczoń E., Za ścianą. O kobiecie, zwierzętach i (nie)codzienności w powieści „Ściana” Marlen Haushofer, „Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies” 2023, nr 1 (11), s. 1–19. DOI: https://doi.org/10.31261/ZOOPHILOLOGICA.2023.11.03
Haushofer M., Ściana, przeł. Z. Kania, Warszawa 1990.
Jabłkowska J., Moderne Robinsonade oder Absage an die Hoffnung? Gattungsgeschtihtliche Überlegungen zu Arno Schmidt, Marlen Haushofer und Friedrich Dürrenmatt, [w:] Über Grenzen: polnisch-deutsche Beiträge zur deutschen Literatur nach 1945, red. W. Braungart, Frankfurt a. M.–New York 1989, s. 33–45.
Lühe I. von der, Erzählte Räume – leere Welt, [w:] ‘Oder war da manchmal noch etwas anderes?‘ Texte zu Marlen Haushofer, red. A. Duden i in., Frankfurt a. M. 1986, s. 73–107.
Łarionow D., Wystarczy tylko otworzyć drzwi… Przedmioty w twórczości Tadeusza Kantora, Łódź 2015. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-507-2
Nawarecki A., Parafernalia, Katowice 2014, s. 249–264.
Neelsen S., Zwei weibliche Robinsonaden? Eine vergleichende Lektüre von Marlen Haushofers „Die Wand“ und „Die Mansarde“, [w:] Dekonstruktion der symbolischen Ordnung bei Marlen Haushofer, red. S. Arlaud i in., Berlin 2019, s. 127–142.
Piłat R., Trwanie rzeczy i trwanie kultury, [w:] Rzecz w kulturze, red. B. Pawłowska-Jądrzyk, D. Dąbrowska, Warszawa 2016, s. 13–21.
Pokrywka R., Współczesne robinsonady w literaturze niemieckojęzycznej, „Porównania” 2019, nr 2 (25), s. 63–81. DOI: https://doi.org/10.14746/por.2019.2.4
Richards A., »the Friendship of Our Distant Relations«: Feminism and Animal Families in Marlen Haushofer’s Die Wand (1963), „Feminist German Studies” 2020, nr 36 (2), https://eprints.bbk.ac.uk/id/eprint/30023/ [dostęp: 12.07.2022]. DOI: https://doi.org/10.5250/femigermstud.36.2.0075
Schweikert U., Im toten Winkel. Notizen bei der Lektüre von Marlen Haushofers Roman „Die Wand“, [w:] ‘Oder war da manchmal noch etwas anderes?‘ Texte zu Marlen Haushofer, red. A. Duden i in., Frankfurt a. M. 1986, s. 11–20.
Seidel S., Reduziertes Leben. Untersuchungen zum erzählerischen Werk Marlen Haushofers, Universität Passau 2006, https://opus4.kobv.de/opus4unipassau/frontdoor/deliver/index/docId/64/file/Seidel_Sabine.pdf> [dostęp: 1.12.2021].
Strigl D., Marlen Haushofer. Die Biographie, München 2000.
Strigl D., Marlen Haushofers Die Wand (1963) oder: Wie ich lernte, die Bombe zu lieben, [w:] Utopien und Apokalypsen. Die Erfindung der Zukunft in der Literatur, red. K. Manojlovic, K. Putz, Wien 2020, s. 155–156.
Światłowski Z., Günter Grass – portret z bębenkiem i ślimakiem, Gdańsk 2000.
Tauschinski O.J., Die geheimen Tapetentüren in Marlen Haushofers Prosa, [w:] ‘Oder war da manchmal noch etwas anderes?‘ Texte zu Marlen Haushofer, red. A. Duden i in., Frankfurt a. M. 1986, s. 141–166.
Venske R., „Vielleicht, daß ein sehr entferntes Auge eine geheime Schrift aus diesem Splitterwerk enträtseln könnte…“ Zur Kritik der Rezeption Marlen Haushofers, [w:] ‘Oder war da manchmal noch etwas anderes?‘ Texte zu Marlen Haushofer, red.
A. Duden i in., Frankfurt a. M. 1986, s. 43–66. DOI: https://doi.org/10.1159/000226421
Waligóra K., „Koń nie jest nowy”. O rekwizytach w teatrze, Kraków 2017.
Wojtaszek A., Podporządkowani jutra. Chorwacka proza dystopijna w ujęciu postkolonialnym, „Porównania” 2016, nr 19, s. 150–162. DOI: https://doi.org/10.14746/p.2016.19.10295
Zschachlitz R., Die Wand – Eine ökologische Warnschrift im Zeitalter des Anthropozäns, [w:] Dekonstruktion der symbolischen Ordnung bei Marlen Haushofer, red. S. Arlaud i in., Berlin 2019, s. 75–91.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Estera Głuszko-Boczoń
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).