Abstrakt
The article discusses Witkacy’s attitude towards the amicable reviewer of his plays–Tadeusz Boy Żeleński. Witkacy’s criticism of Boy, the esteemed author of Flirt z Melpomeną (Flirt with Melpomene), is primarily based on his literary credo. Witkacy demanded that when evaluating art, a strictly aesthetic perspective should be adopted, thereby not accepting Boy Żeleński’s conviction that social passions should dominate in thinking about literature. Moreover, Witkacy did not recognise the former’s acceptance that the critic be a moderator of social life. His attack on Boy-Żeleński resulted from the belief that the shortcoming of the reviewer’s attitude was his resignation from embedding reflections on literature and theatre in metaphysics and the aesthetic concept rooted therein.
Bibliografia
Boy-Żeleński T., Brzydka książka [An Ugly Book], “Wiadomości Literackie” 1933, no. 29.
Boy-Żeleński T., Drogi i ścieżki literatury [The Roads and Paths of Literature], “Kurier Literacko-Naukowy” 1932, no. 33.
Braun J., Boy – pogromca Wyspiańskiego [Boy – Vanquisher of Wyspiański], “Zet” 1932, no. 17.
Braun J., My a Witkiewicz [Witkiewicz and Us], “Zet” 1932, no. 4.
Estreicher K., Leon Chwistek. Biografia artysty [Leon Chwistek. A Biography of the Artist], Kraków 1971.
Gondowicz J., Boyem a prawdą [Between Boy and Truth], [in:] T. BoyŻeleński, Mity i zgrzyty [Myths and, Biffs] selection and foreword J. Gondowicz, Warszawa 2016.
Hen J., Boy-Żeleński. Błazen – wielki mąż [Clown – Great Statesman], Warszawa 2008.
KalembaKasprzak E., Streszczenie jako recenzja [Summary as Review] (O recenzjach teatralnych Tadeusza Boya-Żeleńskiego) [On Tadeusz BoyŻeleński’s Theater Reviews], [in:] Szkice o krytyce teatralnej [Sketches on Theatre Criticism], ed. E. Udalska, Katowice 1981.
Makowiecki A., Tadeusz Żeleński (Boy), Warszawa 1987.
Sokół L., Boy i Witkacy [Boy and Witkacy], “Przegląd Humanistyczny” 1975, no. 3.
Winklowa B., Boyowie. Zofia i Tadeusz Żeleńscy [The Boys. Zofia and Tadeusz Żeleński], Kraków 2001.
Witkiewicz S.I., Dlaczego powieść jest dziełem Sztuki Czystej [Why a Novel is a work of Pure Art], “Zet” 1932, nos. 15, 16, 17, 18.
Witkiewicz S.I., Pisma krytyczne i publicystyczne [Literary Criticism and Press Articles], compiled J. Degler, Warszawa 2015.
Witkiewicz S.I., Tchórze, niedołęgi czy »przemilczacze« (Słonimski, Winawer et comp.) [Cowards, Wimps and the “TongueTied”], “Gazeta Polska” 1932, nos. 147, 149, 150.
Witkiewicz S.I., Teatr i inne pisma o teatrze [Theatre and Other Essays on Theatre], compiled J. Degler, Warszawa 1995.
Witkiewicz S.I., Znowu to samo aż do znudzenia, czyli o roli światopoglądu w literaturze [The Same Again Ad Nauseam – the Role of Worldview in Literature], “Pion” 1934, nos. 5, 6.
Zamiast artykułu wstępnego [In Place of an Introductory Article], “Zet” 1932, no. 15.
Zimand R., Trzy studia o Boyu [Three Studies on Boy], Warszawa 1961.
Żeleński (Boy) T., Pisma [Essays], vol. VI: Szkice literackie [Literary Sketches], ed. and compiled. H. Markiewicz, Warszawa 1956.
Żeleński (Boy) T., Pisma [Essays], vol. X: Mózg i płeć [Brain and Gender], ed. H. Markiewicz, compiled J. Kott, Warszawa 1957.
Żeleński (Boy) T., Pisma [Essays], vol. XX: Flirt z Melpomeną. Wieczór trzeci i czwarty [Flirt with Melpomene. Third and Fourth Night], ed. H. Markiewicz, compiled. J. Kott, Warszawa 1964.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Sylwia Panek
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).