Słowa kluczowe
adaptacja filmowa
hip-hop
studia nad adaptacją
Masłowska
odniesienia intermedialne
Terpińska
Jak cytować
Abstrakt
This article explores the concept of intermediality in the context of contemporary film adaptations. As the author argues, this category not only highlights the necessity of considering multiple media in the analysis of adaptation processes, but also serves as an effective tool for describing specific contemporary narrative strategies. The study focuses on Dorota Masłowska’s novel Other People (Inni ludzie), and its adaptation by Aleksandra Terpińska. The author examines how Masłowska and Terpińska employ literary and cinematic means of expression to create intermedial references to the discourse of hiphop. The analysis aims not only to demonstrate the dynamic interaction between different media forms, but also to show the potential of intermedial references as a tool for social critique. According to the author, Other People is not an example of remediation in the strict sense, but rather of reflective intermediality, which encourages to examine the referenced discourse from a critical distance.
Bibliografia
Balestrini N.W., The Intermedial Poetry of Rap, [w:] Poem Unlimited. New Perspectives on Poetry and Genre, red. D. Kerler, T. Müller, Berlin–Boston 2019.
Batori A., Postsocialist Social Reality in Hungarian Rap Music Videos, [w:] Popular Music and the Moving Image in Eastern Europe, red. Z. Győri, E. Mazierska, New York 2020. DOI: https://doi.org/10.5040/9781501337208.ch-012
Berbeneć L., „Inni ludzie” Doroty Masłowskiej jako przykład dalszych eksperymentów z formą, [w:] Odmiany pograniczności. Szkice o literaturze współczesnej i najnowszej, red. Z. Chojnowski, Kraków 2020.
Dorota Masłowska: Ludzie mnie kochają i nienawidzą, rozmowa M. Misztalskiego z D. Masłowską, portal Interia.pl., 23.07.2023, <https://tinyurl.com/2wrrkcck> [dostęp: 13.01.2025].
Elleström L., Rozpoznanie, konstruowanie i przekraczanie granic medialnych, przeł. F. Cieślak, „Tekstualia” 2019, nr 3 (58). DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6421
Hip-hop do wymiany, rozmowa F. Szałaska z Krytyką Holistyczną, „Czas Kultury” 2019, 15.04.2019, <https://czaskultury.pl/czytanki/hiphopdowymiany/> [dostęp: 13.01.2025].
Kautny O., Lyrics and flow in rap music, [w:] The Cambridge Companion to Hip-Hop, red. J.A. Williams, Cambridge 2015. DOI: https://doi.org/10.1017/CCO9781139775298.011
Kowalczyk P., Chamy i psychopaci, „Dwutygodnik” 2018, nr 253, <https://www.dwutygodnik.com/artykul/8180chamyipsychopaci.html> [dostęp: 12.01.2025].
Krims A., Rap Music and the Poetics of Identity, Cambridge 2000.
Kryński M., Koniec polskiego hip-hopu, „Dwutygodnik” 2020, nr 272, <https://www.dwutygodnik.com/artykul/8643koniecpolskiegohiphopu.html> [dostęp: 13.01.2025].
Kuczkowski M., Przemoc w polskim hip-hopie, na przykładzie płyty Skandal zespołu Molesta, „Przegląd Socjologiczny” 2003, nr 1 (52).
Majewski P., Rap jako muzyka tożsamościowa: od czarnego getta do polskiego pop-nacjonalizmu, „Sprawy Narodowościowe” 2015, nr 47. DOI: https://doi.org/10.11649/sn.2015.053
Masłowska D., Inni ludzie, Kraków 2018.
Mastalski A., Poetyka tekstu hiphopowego a aktualizacja systemu prozodyjnego, niepublikowana praca magisterska, Kraków 2011,<https://www.academia.edu/1178014/Poetyka_tekstu_hiphopowego_a_aktualizacja_systemu_prozodyjnego> [dostęp: 1.02.2025].
Mastalski A., Twórca hiphopowy jako artysta intermedialny: άοιδός, vates, performer, „Studia de Cultura” 2013, nr 5.
McLuhan M., Środki zimne i gorące, [w:] McLuhan. Wybór tekstów, red. E. McLuhan, F. Zingrone, Poznań 2001.
Nakręca się mrok, rozm. Z. Król z D. Masłowską, „Dwutygodnik” 2018, 05, nr 237,<https://www.dwutygodnik.com/artykul/7779nakrecasiemrok.htmlm> [dostęp: 12.01.2025].
Palmowska J., Trudne sprawy, sprawy trudne – recenzja filmu „Inni ludzie”, Pełna Sala, 25.03.2022, <https://pelnasala.pl/inniludzie/> [dostęp: 13.01.2025].
Pethő Á., Cinema and Intermediality: The Passion for the In-Between, Cambridge 2011.
Rajewsky I.A., Intermediality, Intertextuality, and Remediation: A Literary Perspective on Intermediality, “Intermédialités/Intermediality” 2005 , nr 6.
Regiewicz P., Muzyczność w Innych ludziach Doroty Masłowskiej, „Przegląd Kulturoznawczy” 2023, nr 3 (57). DOI: https://doi.org/10.4467/20843860PK.23.025.18583
Rippl G., Introduction, [w:] Handbook of Intermediality [ebook], red. G. Rippl, rozdz. 2, Historical Perspectives: Sister Acts to Intermediality, rozdz. 3.2, Intermediality – Plurimediality – Transmediality, Berlin–Boston 2015. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110311075
Rymajdo K., Taco Hemingway’s Jarmark, New York 2025. DOI: https://doi.org/10.5040/9798765103098
Schwanecke Ch., Filmic Modes in Literature, [w:] The Handbook of Intermediality, [ebook], red. G. Rippl, rozdz. 1, Filmic Modes: Terms and Concepts, Berlin–Boston 2015. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110311075-016
Stachowiak M., Oddechu rzeczywistości posmak, „Dwutygodnik” 2022, nr 329, <https://www.dwutygodnik.com/artykul/9989oddechurzeczywistosciposmak.html> [dostęp: 13.01.2025].
Vernallis C., Experiencing music video: aesthetics and cultural context, New York 2004.
Żurawiecki B., Inny świat, „Kino” 2022, nr 5.
Inni ludzie, reż. A. Terpińska, Polska 2020.
Mistic Molesta, album Skandal, Pomaton EMI i B.E.A.T. Records, 1998.
Molesta Ewenement, album Taka płyta…, Baza Lebel/Pomaton EMI, 2000.
Paktofonika, album Kinematografia, Gigant Records, 2000.
Taco Hemingway, album Jarmark, wyd. 2020.
Tupac Shakur, album All Eyez on Me, CanAm Studio, 1996.
W Wyjątkowych Okolicznościach, album We Własnej Osobie, Prosto, 2002.
Wzgórze Yapa3, album Ja mam to, co ty, R.R.X, 1998.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Robert Birkholc
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).