Abstrakt
The text presents an analysis of the works of one of the most famous street art artists, Banksy, left in a landscape consisting of ruins (in the literal sense or referring to a place where there were ruins in the past). I first interpret the graffiti from New York and Paris, which are tributes in memory of the victims of the attack on the World Trade Center and the attack on concert attendees at the Bataclan club. These images – already created in a ‘renewed’ landscape – take on the function of ephemeral memorials. I then analyse graffiti from the embattled areas of the Gaza Strip and Ukraine. There, amidst the rubble and ruins, Banksy leaves images on the remains of buildings, blending almost organically into this altered landscape. These paintings, ludic in their form and message, are a call for renewal – both physically and spiritually – while their commemorative function remains in the background. What the graffiti from the ‘renewed’ landscape and that consisting of ruins have in common is their functioning, which can be seen in Gadamerian terms of play, symbol and festival.
Bibliografia
Assmann J., Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, przeł. A. Kryczyńska-Pham, Warszawa 2008.
Banksy, Cut&Run. 25 Years Card Labour, Cut&Run Productions Ltd. 2023.
Banksy, Wojna na ściany, przeł. K. Kamińska, Kraków 2021.
Ellsworth-Jones W., Rewolucjonista spod ściany, przeł. A. Wajcowicz-Narloch, Warszawa 2022.
Gadamer H.-G., Aktualność piękna. Sztuka jako gra, symbol i święto, przeł. K. Krzemieniowa, Warszawa 1993.
Gadamer H.-G., Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, przeł. B. Baran, Kraków 1993.
Gralińska-Toborek A., Graffiti i street art. Słowo, obraz, działanie, Łódź 2019.
Lazarides S., Banksy captured, vol. I, Lazarides Photography 2019.
Lubaszewska M., Pokojowy partyzant. O strategiach twórczych Banksy’ego, „Konteksty: Polska Sztuka Ludowa” 2024, nr 4, s. 259–264.
Nielsen C.R., Banksy, Street Art and a Benjaminian Coda, [w:] eadem, Gadamer’s hermeneutical aesthetics: art as a performative, dynamic, communal event, New York 2023, s. 94–123.
Nora P., Między pamięcią a historią, przeł. J.M. Kłoczowski, Gdańsk 2022.
Ricœur P., Pamięć, historia, zapomnienie, przeł. J. Margański, Kraków 2007.
Tuan Y.-F., Przestrzeń i miejsce, przeł. A. Morawińska, Warszawa 1987.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Michalina Lubaszewska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).