Abstract
The main aim of this article is to describe one of the strategies of creating uncanny space in contemporary Polish weird fiction literature. Initially, the text focuses on general information about oneirismin literature, as well as the combining of the real and supernatural order in the context of Manuel Aguirre’s two-space model, constitutive for space in weird fiction. Subsequently, the concept of oneirismis linked to the Freudian uncanny and the work of Bruno Schulz, which is extremely important for the literature under analysis. The second part of the article is devoted to the analysis of short stories: Horror vacui by Robert Zawadzki, Wezwanie by Wojciech Gunia and Król karaluchów by Ian Giedrojć.
References
Gunia W., Powrót, Kraków 2020.
King S., To, przeł. R. Lipski, Warszawa 2014.
KładźKocot M. i in., Sny umarłych. Polski rocznik weird fiction 2019, Szczecinek 2019.
Pazdan A. i in., Sny umarłych. Polski rocznik weird fiction 2022, Kraków 2022.
Schulz B., Sklepy cynamonowe, Kraków 2020.
Schulz B., Xięga bałwochwalcza, oprac. J. Ficowski, Warszawa 1988.
Aguirre M., Geometria strachu. Wykorzystanie przestrzeni w literaturze gotyckiej, przeł. A. Izdebska, [w:] Wokół gotycyzmów: wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. G. Gazda i in., Kraków 2002, s. 15–32.
Bachelard G., Wyobraźnia poetycka. Wybór pism, przeł. H. Chudak, Warszawa 1975.
Baranowska M., Oniryzm, [hasło w:] Słownik literatury polskiej XX wieku, red. A. Brodzka i in., Wrocław 1992, s. 760–762.
Bennett A., Royle N., An Introduction to Literature, Criticism and Theory, wyd. 3, Harlow 2004.
Freud S., Objaśnianie marzeń sennych, przeł. R. Reszke, Warszawa 2007.
Freud S., Pisarz a fantazjowanie, przeł. M. Leśniewska, [w:] Teoria badań literackich za granicą. Antologia, t. 2, wyb. S. Skwarczyńska, Kraków 1974, s. 508–517.
Freud S., Wstęp do psychoanalizy, przeł. S. Kempnerówna, W. Zaniewicki, Kraków 2022.
Głowiński M., Oniryczna literatura, [hasło w:] Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998, s. 356.
Jung C.G., O istocie snów, przeł. R. Reszke, Warszawa 1993.
Kristeva J., Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie, przeł. M. Falski, Kraków 2007.
Marcela M., Weird fiction – Materiały do „Słownika Rodzajów Literackich”, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2018, nr 4, s. 142–147.
Mazur A., Tematy oniryczne w literaturze polskiej po roku 1863: przegląd problematyki na wybranych przekładach, „Pamiętnik Literacki” 1990, z. 1, s. 25–53.
Miéville C., Weird fiction, [w:] The Routledge Companion to Science Fiction, red. M. Bould i in., New York 2009, s. 510–515.
Okopień Sławińska A., Sny i poetyka, „Teksty” 1973, nr 2, s. 7–23.
Olkusz K., Konglomerat niesamowitości: „Domofon” Zygmunta Miłoszewskiego jako gra z klasycznym modelem literatury weird fiction, „Literatura i Kultura Popularna” 2009, t. 15, s. 105–130.
Owczarski W., Sennik polski. Literatura, wyobraźnia i pamięć, Gdańsk 2014.
Pietluch E., Oniryczna kreacja zatopionego miasta w Bestiarium Tomasza Różyckiego, [w:] Narracje fantastyczne, red. K. Olkusz, K.M. Maj, Kraków 2017, s. 423–439.
Slany K., Koralina Neila Gaimana z perspektywy literatury grozy – próba interpretacji, [w:] O tym, co Alicja odkryła… W kręgu badań nad toposem dzieciństwa i literaturą dla dzieci i młodzieży, red. A. UngeheuerGołąb i in., Kraków 2015, s. 302–314.
Tuan YiFu, Przestrzeń i miejsce, przeł. A. Morawińska, Warszawa 1987.
VoisineJechova H., Przestrzeń senna jako aspekt narracji u Brunona Schulza i jego poprzedników, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2014, nr 5, s. 297–307. DOI: https://doi.org/10.15290/bsl.2014.05.19
Weinstock J.A., The New Weird, [w:] New Directions in Popular Fiction. Genre, Distribution, Reproduction, red. K. Gelder, London 2016, s. 177–199. DOI: https://doi.org/10.1057/978-1-137-52346-4_9
Wilczek I., Danse macabre króla popu: oniryczny świat grozy w teledysku Thriller Michaela Jacksona, [w:] Postać w kulturze wizualnej, t. 3, Teatr, film i telewizja, red. A. KrawczykŁaskarzewska i in., Olsztyn 2019, s. 143–154.
Žižek S., Patrząc z ukosa, przeł. P. Dybel, J. Bator, „Teksty Drugie” 1998, nr 1/2, s. 161–184.
Žižek S., Patrząc z ukosa: wprowadzenie do Jacques’a Lacana przez kulturę popularną, przeł. J. Margański, Warszawa 2018.
License
Copyright (c) 2025 Kajetan Poniatyszyn
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors
Authors of texts accepted for publication in Przestrzenie Teorii are required to complete, sign and return to the editor's office the Agreement for granting a royalty-free license to works with a commitment to grant a CC sub-license.
Under the agreement, the authors of texts published in Przestrzenie Teorii grant the Adam Mickiewicz University in Poznań a non-exclusive, royalty-free license and authorize the use of Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Creative Commons sub-license.
The authors retain the right to continue the free disposal of the work.
Users
Interested Internet users are entitled to use works published in Przestrzenie Teorii since 2015, for non-commercial purposes only, under the following conditions:
- attribution - obligation to provide, together with the distributed work, information about the authorship, title, source (link to the original work, DOI) and the license itself.
- no derivatives - the work must be preserved in its original form, without the author's consent it is not possible to distribute the modified work, such as translations, publications, etc.
Copyrights are reserved for all texts published before 2015.
Miscellaneous
Adam Mickiewicz University in Poznań retains the right to magazines as a whole (layout, graphic form, title, cover design, logo etc.).