Keywords
psychological knowledge
literary studies
methodology of literary studies
history of literary studies
How to Cite
Abstract
This article addresses the use of psychological knowledge in literary research throughout history. It analyses the methods of literary research from different eras in terms of the possibility of relating their elements to what is nowadays understood as the ‘psychology of literature’. At the same time, it proposes a broader understanding of both psychology and literary research, including a pre-scientific approach. The aim of the analysis is to observe more accurately than before the role of broad psychological knowledge in the development and application of the various theories of literary research.
References
Arystoteles, Poetyka, Wrocław 1983.
Brett G.S., Historia psychologii, Warszawa 1969.
Crews F., Czy literaturę można poddawać psychoanalizie?, „Pamiętnik Literacki” 1981, nr 72/4, s. 289–304.
Czernianin W., Czernianin H., Psychologia literatury w świetle biblioterapii, [w:] W. Czernianin, H. Czernianin, K. Chatzipentidis, Podstawy współczesnej biblioterapii. Podręcznik akademicki, Wrocław 2017, s. 189–229.
Ćwikliński Z., Jacques Lacan i jego lingwistyczna koncepcja psychoanalizy, „Roczniki Filozoficzne” 1996, t. XLIV, zeszyt 4, s. 53–73.
Danek D., Co nam zostało z psychoanalizy?, [w:] Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze, red. W. Bolecki, R. Nycz, Warszawa 2002, s. 32–39.
Dudek Z.W., Jedność czy wielość psychologii. Refleksje wokół współczesnej psychologii głębi, „Studia Psychologica” 2004, nr 5, s. 243–260.
Encyklopedia PWN, Warszawa 1997–2023, <https://encyklopedia.pwn.pl/> [dostęp: 08.01.2023].
Gawroński A., Dlaczego Platon wykluczył poetów z państwa? (Semiotyka tekstowa literatury ustnej wobec dialektyki sokratejskiej), „Teksty: teoria literatury, krytyka, interpretacja” 1980, nr 4 (52), s. 25–51.
Jung C.G., Archetypy i nieświadomość zbiorowa, Warszawa 2011.
Kant I., Krytyka władzy sądzenia, Warszawa 2004.
Lubański M., Krytyka literacka i psychoanaliza, Warszawa 2008.
Magnone L., Psychoanaliza w badaniach literackich – na marginesach książki „Parabazy wpływu” Jana Potkańskiego, „Przegląd Humanistyczny” 2010, nr 2, s. 51–61.
Mauron Ch., Wprowadzenie do psychokrytyki, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą: antologia, oprac. H. Markiewicz, Kraków 1976, t. 2, s. 366–394.
Mitosek Z., Teorie badań literackich, Warszawa 2004.
Morawski S., Poglądy estetyczne Hipolita Taine’a, „Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej” 1953, nr 44/2, s. 470–511.
Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 2001.
Piaget J., Strukturalizm, Warszawa 1972.
Pietrykowski N.J., Michał Sobeski – o pojęciu przeżycia estetycznego, „Studia z Historii Filozofii” 2012, nr 3, s. 171–182. DOI: https://doi.org/10.12775/137
Platon, Państwo, Kęty 2006.
Psychoanaliza i literatura, red. P. Dybel, M. Głowiński, Gdańsk 2001.
Rathus S.A., Psychologia współczesna, Gdańsk 2004.
Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1988.
Stachowski R., Historia współczesnej myśli psychologicznej. Od Wundta do czasów najnowszych, Warszawa 2010.
Taine H., O inteligencji, Warszawa 1873.
Wellek R., Warren A., Teoria literatury, Warszawa 1976.
Zaręba J., Krótka historia psychologii, Warszawa 2018.
License
Copyright (c) 2025 Magdalena Jędrzejuk-Witek
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors
Authors of texts accepted for publication in Przestrzenie Teorii are required to complete, sign and return to the editor's office the Agreement for granting a royalty-free license to works with a commitment to grant a CC sub-license.
Under the agreement, the authors of texts published in Przestrzenie Teorii grant the Adam Mickiewicz University in Poznań a non-exclusive, royalty-free license and authorize the use of Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Creative Commons sub-license.
The authors retain the right to continue the free disposal of the work.
Users
Interested Internet users are entitled to use works published in Przestrzenie Teorii since 2015, for non-commercial purposes only, under the following conditions:
- attribution - obligation to provide, together with the distributed work, information about the authorship, title, source (link to the original work, DOI) and the license itself.
- no derivatives - the work must be preserved in its original form, without the author's consent it is not possible to distribute the modified work, such as translations, publications, etc.
Copyrights are reserved for all texts published before 2015.
Miscellaneous
Adam Mickiewicz University in Poznań retains the right to magazines as a whole (layout, graphic form, title, cover design, logo etc.).