Abstrakt
Patrick Keiller, in his essay entitled The Poetic Experience of Townscape and Landscape, notes that the “desire to transform the world is not uncommon, and there are a number of ways of fulfilling it. One of these is by adopting a certain subjectivity, aggressive or passive, deliberately sought or simply the result of a mood, which alters experience of the world, and so transforms it”. For the British director, the way to transform the world is filmmaking. The English landscapes shown in his films, and especially urban areas, are dazzling with the almost complete absence of human figures. The (a)synchrony of image and sound shapes a kind of “third dimension” in the viewer’s mind, a kind of “space in between”. This, in turn, becomes a mental landscape structured by the logic of associations and understatements that can be read like a palimpsest. The article focuses on this way of reading urban space, using the example of the film London.
Bibliografia
Assmann A., Przestrzenie pamięci. Formy i przemiany pamięci kulturowej, [w:] Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków 2009.
Borden I., Kerr J., Pivaro A., Rendell J., Introduction, [w:] Strangely Familiar: Narratives of Architecture in the City, red. I. Borden, J. Kerr, A. Pivaro, J. Rendell, London 1996.
Dutka E., „Za, a nawet przeciw” czyli parę uwag i pytań o palimpsestowość miejsc i przestrzeni, [w:] Palimpsest. Miejsca i przestrzenie, red. A. Gomóła, A. Szawerna-Dyrszka, Katowice 2018.
Goldsmith L., Space Exploration. Patrick Keiller on landscape cinema and the problem of dwelling, „Museum of the Moving Image” 18 January 2012, https://movingimagesource.us/articles/space-exploration-20120118 (dostęp: 10.02.2025).
Herzen A., My Past and Thoughts, Berkeley 1973.
Huyssen A., Present Pasts. Urban Palimpsests and the Politics of Memory, Stanford 2003. DOI: https://doi.org/10.1515/9781503620308
Keiller P., London, London 2020.
Keiller P., Robinson in Space, London 1999.
Keiller P., The View from the Train, London 2014.
Koschany R., Miasto-palimpsest. Semiotyczna interpretacja Czerniowiec, „Polonistyka. Innowacje” 2019, nr 9. DOI: https://doi.org/10.14746/pi.2019.9.5
Kowalczyk I., Podróż do przeszłości. Interpretacje najnowszej historii w polskiej sztuce krytycznej, Warszawa 2010.
Maistre X. de, Podróż dookoła mojego pokoju, Kraków 2014.
Malpas J., Jacobs K., Place, space, and capital: The landscapes of Patrick Keiller, „Environment and Planning D: Society and Space” 2016, t. 34, nr 6. DOI: https://doi.org/10.1177/0263775816654474
Pile S., The Un(known) City… or, an Urban Geography of What Lies Buried below the Surface, [w:] The Unknown City. Contesting Architecture and Social Space, red. I. Borden, J. Kerr, J. Rendell, A. Pivaro, London 2000.
Power N., Ghost of the Fields: An Interview with Patrick Keiller, „Film Quarterly” 2010, t. 64, nr 2. DOI: https://doi.org/10.1525/FQ.2010.64.2.44
Rewers E., Post-polis. Wstęp do filozofii ponowoczesnego miasta, Kraków 2005.
Rybicka E., Pamięć i miasto. Palimpsest vs. pole walki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5.
Sinclair I., London. Necropolis of fretful ghosts, „Sight & Sound” 1994, nr 6.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Artur Piskorz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).