Abstrakt
The article analyzes Agata Tuszyńska’s Lost Landscapes: In Search of Isaac Bashevis Singer and the Jews of Poland (Singer. Pejzaże pamięci) and Familial History of Fear (Rodzinna historia lęku), in which landscape becomes a space of dialogue with the work of Isaac Bashevis Singer and a literary attempt to inscribe a private history. Intertextual references to Singer’s works serve not merely a stylistic function, but become a tool of affective participation in memory and shared Jewish identity. This dialogue takes on a spatial dimension in a dual sense: the landscape brings together a vision of pre-war, lost Poland with the real, post-war terrain marked by absence (R. Sendyka) and affect (H.U. Gumbrecht). In the spirit of Stanisław Balbus’s “reminiscence”, Tuszyńska does not compete with Singer but co-creates the narrative, complementing the modernist portrait. The landscape thus becomes not only an (auto)biographical gesture, but also a literary map of reclaiming voice and place within a community of memory.
Bibliografia
Adamczyk-Garbowska M., Polska Isaaca Bashevisa Singera – rozstanie i powrót, Lublin 1994.
Balbus S., Między stylami, Kraków 1996.
Biłgoraj, czyli raj. Rodzina Singerów i świat, którego już nie ma, red. M. Adamczyk-Garbowska, B. Wróblewski, Lublin 2005.
Burgin R., Rozmowy z Isaakiem Bashevisem Singerem, przeł. E. Petrajtis-O’Neill, Gdańsk 1992.
Carr M., Singerowie. Kolejne wygnanie, przeł. K. Katańska, przekł. przejrzała i popr. K. Makaruk, Lublin 2021.
Chyła K., Miasto utrapienia, pejzaż pamięci: Żeromski, Singer i żydowska Warszawa, „Academic Journal of Modern Philology” 2021, vol. 11, s. 9–19.
Cole T., Holocaust Landscapes, London 2016.
Frydryczak B., Krajobraz. Od estetyki „the picturesque” do doświadczenia topograficznego, Poznań 2013.
Gumbrecht H.U., Po roku 1945: latencja jako źródło współczesności, przeł. A. Paszkowska, Warszawa 2015.
Hirsch M., The Generation of Postmemory. Writing and Visual Culture after Holocaust, New York 2012. DOI: https://doi.org/10.7312/hirs15652
Jochymek R., Pejzaże pamięci Agaty Tuszyńskiej a konwencja reportażu i proza Singera, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historícolitteraría” 2004, nr 4, s. 169–182.
Jochymek R., Współczesna polska biografia na przykładzie utworów Joanny Siedleckiej, Agaty Tuszyńskiej, Barbary Wachowicz, Warszawa 2004.
Krytowska M., Bio(geo)grafia kobieca – przestrzenny wymiar doświadczenia, „Autobiografia” 2016, nr 2(7), s. 75–91. DOI: https://doi.org/10.18276/au.2016.2.7-05
Mirska D., Tuszyńska A., Tęsknię za żywymi ludźmi, „Twój Styl” 1994, nr 8, s. 114–115.
Mitchell W.J.Th., Landscape and Power, Chicago 2002.
Od pamięci biodziedzicznej do postpamięci, red. T. Szostak, R. Sendyka, R. Nycz, Warszawa 2013.
Rapson J., Topographies of Suffering: Buchenwald, Babi Yar, Lidice, New York 2015. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt9qcxfx
Sendyka R., Poza obozem. Nie-miejsca pamięci – próba rozpoznania, Warszawa 2021.
Shmeruk Ch., Dwie książki o Singerze, „Teksty Drugie” 1996, nr 4, s. 128–134.
Shmeruk Ch., Świat utracony. O twórczości Isaaca Bashevisa Singera, Lublin 2003.
Singer I.B., Felietony, eseje, wywiady, przeł. T. Kuberczyk, wst. Ch. Shmeruk, Warszawa 1993.
Singer I.B., Gimpel Głupek, przeł. A.A. Zasadziński, Warszawa 1994.
Singer I.B., Głupcy z Chełma i ich dzieje, przeł. A. Piwowarczyk, „Rocznik Chełmski” 1999, t. 5, s. 399–416.
Singer I.B., Miłość i wygnanie. Wczesne lata – wspomnienia, przeł. L. Czyżewski, Wrocław 1991.
Singer I.B., Rodzina Muszkatów, przeł. J. Borowik, Warszawa 2003.
Szczepan A., Krajobrazy postpamięci, „Teksty Drugie” 2014, nr 1.
Tuszyńska A., Długie życie gorszycielki. Losy i świat Ireny Krzywickiej, Warszawa 1999.
Tuszyńska A., Mój Singer, „Odra” 2004, nr 4, s. 70–72.
Tuszyńska A., Rodzinna historia lęku, Kraków 2005.
Tuszyńska A., Singer. Pejzaże pamięci, wyd. 2, Gdańsk 1996.
Tuszyńska A., Singer. Pejzaże pamięci, wyd. 2 zmien., Kraków 2010.
Zaborowska J., „Uprawiam archeologię pamięci” – rozważania o utworze „Singer. Pejzaże pamięci” Agaty Tuszyńskiej, „Prace Literaturoznawcze” 2016, nr IV, s. 201–212.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Izabela Sobczak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).