Słowa kluczowe
experimental cinema
Spanish cinema
landscape
polysensory experience
Jak cytować
Abstrakt
The article constitutes an examination of the manner in which José Val del Omar, a Spanish film director, cinema theorist, and inventor originating from Granada with a profound connection to the locale, constructs the city’s landscape within his oeuvre. The primary focus lies on his experimental film of the series, Triptico Elemental de España (Elementary Triptych of Spain), titled Water-Mirror of Granada. Omar derives inspiration and fascination from the cultural and natural landscapes of this Andalusian region, situated at the confluence of diverse cultures and religions, characterized by the historical turmoil it endured, strategically positioned along a trade route, and drawing its economic vitality therefrom. Nonetheless, his way of constructing landscape diverges from the conventional predispositions of the cinematic medium he employs. In his film, Granada transcends being a mere visual representation, an object of aesthetic and idealizing scrutiny, to become a landscape comprehended experientially, particularly in a mystical sense. Hence, it is not simply presented for the viewer’s pleasure of distanced watching but showcased in a manner that facilitates polisensory experience. Omar’s portrayal of Granada emerges as a city fundamentally experienced rather than contemplated from a distance.
Bibliografia
Berleant A., Art and Engagement, Philadelphia 1999.
Berleant A., Living in the Landscape. Towards an Esthetic of Environment, Lawrence 1997.
Birkholc R., Podwójna perspektywa. O subiektywizacji zapośredniczonej w filmie, Kraków 2019.
Bonet E., Escritos de vista y oído, Barcelona 2016.
Buruaga G.S. de, Val del Omar M.J., Val del Omar sin fin, Granada 1992.
Frydryczak B., Salwa M., O doświadczeniu krajobrazu. Wprowadzenie, [w:] Krajobraz i doświadczenie, red. eidem, Łódź 2019. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323536758.pp.143-156
Gubern R., Val del Omar, cinemista, Publicaciones de Diputación Provincial de Granada, 2004, https://proyector.info/profile/jose-val-del-omar-variaciones-sobre-una-granada/ (dostęp: 10.01.2025).
Insula Val del Omar: visiones en su tiempo, descubrimientos actuales, red. G.S. de Buruaga, Madrid 1995.
Lorca F.G., Cante jondo, [w:] Casa de la Guitarra española, https://archive.ph/20011224172622/http://www.laguitarra.net/ICanteJondo.htm (dostęp: 18.12.2025).
Lorca F.G., Granada. Paraiso cerrado para muchos, [w:] Impresiones y Paisajes, 1918, https://afemefa.com/granada-paraiso-cerrado-para-muchos-por-federico-garcia--lorca/ (dostęp: 18.12.2025).
Lorenc I., Estetyczne badania nad krajobrazem w świetle przeobrażeń współczesnej humanistyki. Ku fenomenologii krajobrazu, [w:] Krajobraz i doświadczenie, red. B. Frydryczak, M. Salwa, Łódź 2019.
Lucas G. de, Pintor I.I., Poetics of Editing in „Aguaespejo granadino”: Aesthetic, Tehnological, and Pedagogical Research into the Experience of the Spectator in the Work of José Val del Omar, „L’Atalante” 2017, nr 24.
Martínez Martínez A., Cine total de José Val del Omar: el caso del sistema de sonido diafónico en Aguaespejo granadino, sonido inmersivo de choque emocional, „Seria arte” 2023, nr 4. DOI: https://doi.org/10.21071/seriarte.v4i4.15520
Parente R.E., „Mensaje diafónico de Granada” de José Val del Omar: auto sacramental sensorial, „Dialogía” 2017, nr 11.
Rembowska-Płuciennik M., W cudzej skórze. Fokalizacja zmysłowa a literackie reprezentacje doświadczeń sensualnych, „Ruch Literacki” 2006, z. 6.
Russo E.A., Aspectos del montaje en la poética de Val del Omar, „Arkadin” 2020, nr 9. DOI: https://doi.org/10.24215/2525085Xe018
Val del Omar J., Meca-mística (Idea filosófica motriz de mi técnica de transmisión emotiva de nuestra cultura), [w:] Val del Omar más allá de la órbita terrestre, red. E. Duque, Buenos Aires 2015.
Val del Omar J., Nota de presentación de ‘Aguaespejo granadino’. Festival de cine de Berlin, [w:] Val del Omar más allá de la órbita terrestre, red. E. Duque, Buenos Aires 2015.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Żyto
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).