Abstrakt
Swamps are often portrayed as desolate and dangerous places: demonic, inaccessible, marshy, boggy terrains. They have been imagined as an orbis exterior, an untamed space symbolically associated with the boundary between the earthly and otherworldly orders, between life and death: in-between places, not quite land and not quite water. In this article, we explore the swamp from a transdisciplinary and more-than-human perspective. Traversing history, literary studies but also biochemistry and all studies of life, our aim is to practice a holistic approach that does justice to the complexity of swamp, and the many processes (like fertility, fermentation, decay) that give form to its being. Our main finding concerns the femininity ascribed to the swamp and to swamp life (its monstrosities) in the various stories being told. All too often these stories turned around ‘the unaccepted’, and showed how society projects its ideas of ‘unacceptedness’ on swamp life, on right and wrong behavior, and of course on how the female was subjected to patriarchy for so long. It is no coincidence that the unaccepted is time again translated and personified into some form of femininity. Why does the marsh garden so often speak through the body of the woman, her fertility, her sexuality, her feared powers? These gardens, swamps and marshes, were always to be found outside of the city, outside of the civilized land. These analyses show us how geometry is deeply political, sexual and in many ways, enacts and reproduces the ethics of patriarchy.
Bibliografia
Gieysztor A., Mitologia Słowian, Warszawa 2006. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323525486
Grant M.A., The Myths of Hyginus, Lawrence 1960.
Jones M., Bog Witch. A Semi-mystical Immersion into Wild Wetland Habitats: Their Myths, Magic and Meaning, Ropley 2024.
Koprowska-Głowacka A., Panny wodne. O jeziornicach, morianach i wodnicach z Pomorza, Gdynia 2021.
Kropej M., Supernatural Beings from Slovenian Myth and Folktales, “Studia mythologica Slavica” 2012, Supplementa, Supplementum 6, Ljubljana: Založba ZRC. DOI: https://doi.org/10.3986/9789610503385
Moszyński K., Kultura duchowa Słowian, Kraków 1929–1939.
Niebrzegowska S., Bagno, [in:] SSiSL, t. 1, cz. 2, red. J. Bartmiński, Lublin 1999.
Nielsen N.H., Henriksen P., Mortensen M., Enevold R., Mortensen M., Scavenius C., Enghild J., The last meal of Tollund Man: new analyses of his gut content, “Antiquity” 2021, (accessed: 25.03.2025). DOI: https://doi.org/10.15184/aqy.2021.98
Notre Dame de Paris, https://www.allmusicals.com/n/notredamedeparis.htm (accessed: 25.03.2025).
Owens D., Where the Crawdads Sing, London 2018.
Shakespeare W., Macbeth, Act IV, Scene I [Round about the cauldron go], https://poets.org/poem/macbeth-act-iv-scene-i-round-about-cauldron-go (accessed: 23.03.2025).
Shklar J.N, Subversive Genealogies 1972, Daedalus 101, no. 1.
Stomma L., Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Łódź 2002.
Tokarczuk O., Opowiadania bizarne, Kraków 2019.
Turtschaninoff M., Tangled Roots, London 2025.
Ulanowska S., Wśród ludu krakowskiego, „Wisła: miesięcznik geograficzno-etnograficzny” 1887, t. 1.
Zieleniewski M., O przesądach lekarskich ludu naszego…, Kraków 1845.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Irena Chawrilska, Rick Dolphijn

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
