Abstrakt
The aim of this article is to present the concept of the discovery of landscape as formulated by Karatani Kōjin in his seminal work Origins of Modern Japanese Literature. Karatani’s theoretical proposal remains an important contribution to the debate on the historicity of the basic concepts used to describe the world. He points to the direct connection between modern subjectivity and the relationship to the outside world, arguing that the breakthrough in the epistemological constellation in Japan took place in the third decade of the Meiji era. I present his views against the background of the earlier observations of Shiga Shigetaka and Watsuji Tetsurō.
Bibliografia
Abel J.E., Preface: One Karatani, Indivisible, [w:] K. Karatani, Nation and Aesthetics. On Kant and Freud, przeł. J.E. Abel, D.H. Tsen, H. Yoshikuni, New York 2017.
Bary B. de, Katarani Kōjin’s Origins of Modern Japanese Literature, [w:] Postmodernism and Japan, red. M. Miyoshi, H.D. Harootunian, Durham 1989.
Burckhardt J., Kultura Odrodzenia we Włoszech, przeł. M. Kreczkowska, Warszawa 1991.
Carter R.E., Yuasa M., Encounter with Enlightenment. A Study of Japanese Ethics, New York 2001. DOI: https://doi.org/10.1353/book9029
Fukuzawa Y., Bunmeiron no gairyaku, Tōkyō 1970.
Fukuzawa Y., Pełne opisanie krajów świata, przeł. P. Sztafiej, Poznań 2020.
Gavin M., Shiga Shigetaka 1863–1927. The Forgotten Enlightener, London 2001.
Harootunian H.D., Najita T., Japanese revolt against the West: political and cultural criticism in the twentieth century, [w:] The Cambridge History of Japan, t. 6, red. P. Duus, Cambridge 1989.
Hirasawa G., Landscape Theory: Post-68 Revolutionary Cinema in Japan, Leiden 2021.
Karatani K., Ifu suru ningen, Tōkyō 1972.
Karatani K., Marukusu: sono kanōsei no chūshin, Tōkyō 1990.
Karatani K., Marx: Towards the Centre of Possibility, przeł. G. Walker, London – New York 2020.
Karatani K., Nihon kindai bungaku no kigen, Tōkyō 2008.
Karatani K., Seiji o kataru, Tōkyō 2009.
Karatani K., Yanagita Kunio ron, Tōkyō 2013.
Katō N., Nihon fūkeiron, Tōkyō 1990.
Kobayashi T., Karatani Kōjin ron: Tasha no yukue, Tōkyō 2015.
Kunikida D., Niezapomniani ludzie, przeł. K. Sonnenberg, [w:] Sny i wizje w japońskich opowiadaniach przełomu XIX i XX wieku, Kraków 2017.
Lippit S., Topographies of Japanese Modernism, New York 2002. DOI: https://doi.org/10.7312/lipp12530
Mine H., Haidegā to Nihon no tetsugaku – Watsuji Tetsurō, Kuki Shuzō, Tanabe Hajime, Tōkyō 2002.
Murakami F., Postmodern, Feminist and Postcolonial Currents in Contemporary Japanese Culture: A Reading of Murakami Haruki, Yoshimoto Banana, Yoshimoto Takaaki and Karatani Kōjin, London 2009.
Nihon no bungaku riron. Antorojī, red. Y. Ōura, Tōkyō 2017.
Piovesana G.K., Recent Japanese Philosophical Thought, 1862–1996. A Survey. With a New Survey (1963–1996) by Naoshi Yamawaki, London – New York 2013. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315073408
Shiga S., Nihon fūkeiron, Tōkyō 1937.
Suzuki S., Gendai Nihon bungaku no shisō, Tōkyō 1992.
Sztafiej P., Fukuzawa Yukichi a transfer zachodniej wiedzy geograficznej i powstanie „Pełnego opisania krajów świata”, [w:] Y. Fukuzawa, Pełne opisanie krajów świata, przeł. P. Sztafiej, Poznań 2020.
The Norton Anthology of Theory and Criticism, red. V.B. Leitch, New York 2018.
Toyosawa N., An Imperial Vision: Nihon Fūkeiron (On the Landscape of Japan, 1894) and Naturalized Nature, „Studies on Asia” 2013, nr 1, s. 25–64.
Watsuji T., A Climate. A Philosophical Study, przeł. G. Bownas, Tokyo 1961.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Szymon Szeszuła
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).