Abstract
This article focuses on the significance of teachers' personality determinants in shaping actions aimed at creating a relational space that fosters the optimal development of young people. The teaching profession is multidimensional and eclectic, requiring diverse professional competencies. Teachers' individual characteristics define the quality and scope of these competencies. A specific parallelism is assumed between a teacher's complex attributes and personal traits. Pedagogical theory presents theoretical models of teachers' personalities in relation to their effectiveness in working with students. Therefore, it is assumed that the source of effectiveness lies not only in instrumental dispositions but also in axiological and personal ones. The study investigates which personal traits of teachers are most valued by students and whether students' interest profiles are related to their preferences regarding teachers' personal qualities. To address these research questions, qualitative and quantitative studies were conducted on a sample of 903 first-year students representing four fields of study: medical, IT, pedagogical, and physical education-related.
References
Bielski, J. (2017). Nauczyciel doskonały. Kształtowanie się nauczycielskiego zawodu, warunki, kryteria i mierniki efektywności pracy nauczyciela. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Czapla, M. (2024). Youth about school: Indications for practice. Roczniki Pedagogiczne, 16(52)–2. DOI: https://doi.org/10.18290/rped24162.10
Czapla, M. (2021a). Nauczyciel w życiu człowieka – perspektywa ucznia. In K. Chałas & M. Buk-Cegiełka (Eds.), Funkcjonowanie szkoły i jej podmiotów wobec wyzwań cywilizacyjnych – teoria, badania, projektowanie zmian (pp. 187–199). Polihymnia.
Czapla, M. (2021b). Dyspozycje aksjologiczne nauczyciela – perspektywa ucznia. Kultura – Społeczeństwo – Edukacja, 2(20), 341–358. DOI: https://doi.org/10.14746/kse.2021.20.22
Czapla, M. A., & Rataszewska, A. (2019). Styles of teaching science compared to job seniority and teacher’s education: The student’s perspective. Kultura – Społeczeństwo – Edukacja, 2(16), 95–114. DOI: https://doi.org/10.14746/kse.2019.16.7
Day, C. (2004). A passion for teaching. Routledge Taylor & Francis Group. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203464342
Dróżka, W. M. (2022). Refleksyjność w kontekście podmiotowości i sprawczości nauczyciela. Wnioski dla kształcenia nauczycieli. Rocznik Pedagogiczny, 45(1), 37-56. DOI: https://doi.org/10.14746/rp.2022.45.3
Domański, H., Staszewicz, M., Walczak, D. (2023). Umiejętności nauczycieli w świetle Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 a prestiż zawodu nauczyciela. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych. https://kwalifikacje.edu.pl/wp-content/uploads/Umiejetnosci-nauczycieli.pdf
Gordon, T. (2001). Wychowanie bez porażek w szkole. Instytut Wydawniczy PAX.
Hall, C. S., & Lindzey, G. (1990). Teorie osobowości. PWN.
Janowski, A. (1980). Psychologia społeczna a zagadnienia wychowania. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Kabat, M. (2025). Profesjonalizm nauczyciela jako kategoria pedagogiczna. Journal of Modern Science, 61(1), 241-261. DOI: https://doi.org/10.13166/jms/202354
Komisja Europejska. (2013). Supporting teacher competence development for better learning outcomes. https://school-education.ec.europa.eu/system/files/2024-04/Supporting-teacher-competence-development-for-better-learning-outcomes.pdf
Mietzel, G. (2002). Psychologia kształcenia. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Olechowska, A., Szplit, A., & Zbróg, Z. (2024). Kompetencje społeczno-emocjonalne przyszłych nauczycieli wczesnej edukacji. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 19(2), 73. DOI: https://doi.org/10.35765/eetp.2024.1973.08
Pervin, L. (2002). Psychologia osobowości. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Sahlberg, P. (2011). The professional educator: Lessons from Finland. American Educator, 35(2), 34–38. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ931215.pdf
Silverman, D. (2012). Interpretacja danych jakościowych: Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji. PWN.
Strelau, J. (1995). Temperament i inteligencja. PWN.
Wawrzyniak-Beszterda, R. (2002). Doświadczenia komunikacyjne uczniów w czasie lekcji: Studium empiryczne. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Zbróg, Z., Kaleta-Witusiak, M., & Walasek-Jarosz, B. (2013). Kompetencje nauczyciela w zakresie sprawnego prowadzenia lekcji: Casebook ze wskazówkami dla praktykantów. Staropolska Szkoła Wyższa.
License
Copyright (c) 2024 Małgorzata Czapla
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.