Abstrakt
Celem badania było poznanie opinii studentek i studentów na temat roli ojca we współczesnej rodzinie. Badaniem objęto 144 osoby studiujące w trybie stacjonarnym i niestacjonarnym, w tym 88 studentów Uniwersytetu Opolskiego oraz 56 studentów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że rola ojca we współczesnej rodzinie postrzegana jest jako zjawisko złożone. Oboje partnerzy dzielą obecnie odpowiedzialność za utrzymanie rodziny, a także za obowiązki domowe i opiekuńcze. Ojciec aktywnie uczestniczy w życiu dziecka na każdym etapie jego rozwoju – od narodzin aż po osiągnięcie samodzielności. Przewija dziecko, karmi je, czyta bajki na dobranoc, bawi się z nim, odprowadza i odbiera z przedszkola czy szkoły, a także pomaga w odrabianiu lekcji. Chętnie angażuje się również w codzienne zakupy, sprzątanie czy gotowanie. Współcześni ojcowie są bardziej świadomi i zaangażowani w rozwój swoich dzieci, co czyni ich działania wysoce efektywnymi. W przeciwieństwie do wcześniejszych modeli nie są już surowi i zdystansowani, lecz przeciwnie – prezentują postawę partnerską, cechuje ich ciepłe i przyjazne podejście, większa pewność siebie oraz zwiększona zdolność do wyrażania uczuć zarówno w relacjach małżeńskich/partnerskich, jak i w relacjach ojciec–dziecko.
Bibliografia
Augustyn, J., SJ. (2001). Wychowanie do ojcostwa. W: D. Kornas-Biela (red.), Oblicza ojcostwa (s. 239–245). Towarzystwo Naukowe KUL.
Augustyn, J., SJ. (2018). Ojcostwo. Aspekty pedagogiczne i duchowe. Wydawnictwo WAM.
Bakiera, L. (2014). Zaangażowanie w rodzicielstwo na tle współczesnej rodziny. Kultura i Edukacja, 102(2), 146–172. DOI: https://doi.org/10.15804/kie.2014.02.07
Beck, U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności (tłum. S. Cieśla). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Brągiel, J. (1999). Samoocena dzieci wychowywanych przez samotnych ojców. Rocznik Pedagogiki Rodziny, 2, 133–141.
Dąbrowska-Wnuk, M. (2013). Zaangażowane ojcostwo, czyli nowe oblicze ojcowskiej miłości. W: A. Żywczok (red.), Miłość – akt preferencji duchowości człowieka. Studium bliskości uczuciowej (s. 135–161). Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Dudak, A. (2017). Obraz ojca w zmieniającej się rzeczywistości społecznej. Pedagogika Społeczna, 2(64), 117–134.
Kaszubska, P. (2014). Świadome i odpowiedzialne ojcostwo. W: J. Zimny (red.), Ojcostwo: rodzaje i formy (s. 111–124). Wydawnictwo KUL.
Kimmel, M. (2008). The gendered society. Oxford University Press.
Kornas-Biela, D., & Cupiał, D. (red.). (2022). Czas na tatę (Seria ABC: analizy, badania, cele, t. 3). Wydawnictwo Fundacja Cyryla i Metodego; Instytut Badań Edukacyjnych.
Krause, E. (2020). Współczesna kobieta w kontekście macierzyństwa i roli matki. Wychowanie w Rodzinie, 22(1), 31–56. DOI: https://doi.org/10.61905/wwr/170458
Lewicka, M. (2020). Przemiany roli ojca we współczesnej kulturze. Implikacje pedagogiczne. Teologia i Moralność, 15(1(27)), 201–212. DOI: https://doi.org/10.14746/tim.2020.27.1.13
Malina, J. (2018). Rola ojca we współczesnej rodzinie. Wychowanie w Rodzinie, 17(1), 369–379. DOI: https://doi.org/10.61905/wwr/170575
Mariański, J. (2024). Rodzina – co się z nią dzieje? Opinie i poglądy polskiej młodzieży. Studium socjologiczne. Wydawnictwo Akademia Nauk Społecznych i Medycznych w Lublinie.
Marody, M. (2014). Jednostka po nowoczesności. Perspektywa socjologiczna. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Mead, M. (1978). Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego (tłum. J. Hołówka). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Nowicka, M. (2020). Młodzi z pokolenia Z i Alpha jako zadanie dla pedagogów, czyli o konieczności „łapania fali”. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 44(4), 164–176.
Nycz, E. (2016). Obraz współczesnej rodziny: ujęcie socjologiczne. W: R. Chałupniak, T. Michalewski, E. Smak (red.), Wychowanie w rodzinie. Od bezradności ku możliwościom (s. 35–55). Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Ogrodzka-Mazur, E., Błahut, G., & Chmiel, T. B. (2016). Współczesne ojcostwo. Konteksty kulturowe, pedagogiczne i prawne. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Ratajczak, Ł. P., & Kozłowska, A. (2023). Zmiana modelu ojcostwa. W stronę równoważenia ról rodzicielskich i budowania równowagi pomiędzy życiem zawodowym a rodzinnym. Resocjalizacja Polska, 26, 239–254. DOI: https://doi.org/10.22432/pjsr.2023.26.15
Sikorska, M. (2009). Nowa matka, nowy ojciec, nowe dziecko. O nowym układzie sił w polskich rodzinach. Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Sikorska, M. (2012). Życie rodzinne. W: A. Giza, M. Sikorska (red.), Współczesne społeczeństwo polskie (s. 185–228). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Sosnowski, T. (2011). Ojciec we współczesnej rodzinie – kontekst pedagogiczny. Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Szlendak, T. (2009). O naskórkowej (lub kosmetycznej) przemianie męskości. W: M. Sikorska (red.), Być rodzicem we współczesnej Polsce. Nowe wzory w konfrontacji z rzeczywistością (s. 62–76). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514763.pp.62-76
Tryc, A. (2021). Urlopy tacierzyńskie jako instytucjonalny dowód zmian w postrzeganiu roli ojca na przestrzeni lat. Kultura i Wychowanie, 19(1), 129–141. DOI: https://doi.org/10.25312/2083-2923.19/2021_08at
Zwarycz, M. (2023). Reprodukcja kapitału społecznego Kędzierzyna-Koźla w kontekście pokoleniowym. W: E. Nycz (red.), Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie XXIV (s. 62–76). Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Patrycja Kaszubska-Dziergas
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.