O nabyciu użytkowania wieczystego w drodze zasiedzenia. Uwagi krytyczne
PDF

Słowa kluczowe

niedopuszczalność zasiedzenia użytkowania wieczystego

Jak cytować

Rozwadowski, W. (2017). O nabyciu użytkowania wieczystego w drodze zasiedzenia. Uwagi krytyczne. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 79(4), 73–86. https://doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.4.6

Liczba wyświetleń: 476


Liczba pobrań: 276

Abstrakt

Instytucja zasiedzenia, wynaleziona i udoskonalona w prawie rzymskim, przejęta została do większości współczesnych systemów prawa. Do ustawodawstwa polskiego wprowadzona została po raz pierwszy dekretem o prawie rzeczowym z 11 października 1946 r. Dekret ten przewidywał, za kodeksem austriackim, nieznaną prawu rzymskiemu instytucję posiadania prawa, a także możliwość zasiedzenia ograniczonego prawa rzeczowego. Obie możliwości zarzucone zostały w obecnym polskim Kodeksie cywilnym. Jedyny wyjątek stanowi art. 352 k.c. o posiadaniu służebności. Co się tyczy zasiedzenia, to jego przedmiotem może być tylko rzecz materialna znajdująca się w posiadaniu samoistnym dokonującego zasiedzenia. Tu znowu wyjątek stanowi art. 292 k.c. o zasiedzeniu służebności. W roku 1975 Sąd Najwyższy podjął uchwałę o możliwości zasiedzenia użytkowania wieczystego. Sąd ten wyszedł z założenia, że w tym zakresie istnieje luka prawna, a skoro użytkowanie wieczyste jest podobne do prawa własności, można z tego tytułu zastosować analogię wobec użytkowania wieczystego. Obydwa poglądy SN uznać należy za błędne. Utratę użytkowania wieczystego przez długie jego nieużytkowanie przywrócić można z mocy kilku przepisów k.c. Podobieństwa użytkowania wieczystego do prawa własności są niewielkie. Przeprowadzając porównanie tych praw, zaledwie w sześciu przypadkach znaleziono ich podobieństwo, a w osiemnastu istnieją różnice. Nie ma tu także możliwości przyjęcia analogii z art. 292 k.c. Stanowi on bowiem wyjątek, a w myśl już znanej prawu rzymskiemu, a także prawu polskiemu reguły: exceptiones non sunt extendendae. Na podstawie cytowanej uchwały SN w szeregu innych orzeczeń tego Sądu przyjęto koncepcję o istnieniu w prawie polskim możliwości posiadania prawa. Ponieważ w drodze analogii nie można kreować instytucji nieznanej w danym porządku prawnym, uznać należy, że SN wprowadzając możliwość zasiedzenia prawa użytkowania wieczystego, dokonał tego, czego dokonać może wyłącznie ustawodawca.

https://doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.4.6
PDF

Bibliografia

Breyer, S. (1962), Prawo wieczystego użytkowania, Państwo i Prawo 17(8-9).

Ciszewski, J. (2014), [w:] Ciszewski, J. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.

Gniewek E. (2016), [w:] System prawa prywatnego, t. 3, Warszawa.

Goławska, J. (1962), Zbywanie, obciążanie i wydzierżawianie nieruchomości państwowych, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 12.

Górska, K. (2016), [w:] Gniewek, E., Machnikowski, P. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.

Ignatowicz, J. (1977), System prawa prywatnego, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk.

Janeczko, E. (1981), Zasiedzenie, Warszawa.

Knotz, M. (2014), Powstanie prawa użytkowania wieczystego w wyniku zasiedzenia, Monitor Prawny 4.

Koczara, W., Brzoza-Ostrowska, A. (2011), Zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego w razie wad „decyzji uwłaszczeniowej”, Nieruchomości 7, Legalis.

Kolańczyk, K. (1978), Prawo rzymskie, Warszawa.

Kopff, A. (1967), Charakter prawny wieczystego użytkowania, Studia Cywilistyczne 9.

Kunicki, A. (1964), Zasiedzenie w prawie polskim, Warszawa.

Majerowicz, M. (1972), [w:] Ignatowicz, J. (red.), Kodeks cywilny, Warszawa.

Nowakowski, Z. (1969), Prawo rzeczowe, Warszawa.

Osuchowski, W. (1971), Zarys rzymskiego prawa prywatnego, Warszawa.

Paliwoda, J. (1968), Recenzja z pracy Winiarza, Nowe Prawo 5.

Radwański, Z. (2009), Prawo cywilne, Warszawa.

Radwański, Z., Panowicz-Lipska, J. (1979), Nowe Prawo 21.

Rotondi, G. (1962), Leges publicae populi Romani, Hildesheim.

Rozwadowski, W. (2010), Koncepcje prawa własności w prawie polskim, [w:] O prawie i jego dziejach, Białystok-Katowice.

Rudnicki, S. (1970), Charakter prawny użytkowania wieczystego, Nowe Prawo 12.

Smyczyński, T. (1971), Charakter prawny wieczystego użytkowania, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 33(1).

Stojčeviċ, D., Romae, A. (1971), Dicta et regulae iuris, Beograd.

Talamanca, M. (1990), Istituzioni di diritto romano, Milano.

Truszkiewicz, Z. (2005), Posiadanie w zakresie prawa użytkowania wieczystego, Studia Iuridica Agraria 5.

Truszkiewicz, Z. (2006), Użytkowanie wieczyste. Zagadnienia konstrukcyjne, Kraków.

Truszkiewicz, Z. (2012), [w:] System prawa prywatnego, t. 4, Warszawa.

Volterra, E. (1972), Istituzioni di diritto romano, Roma.

Winiarz, J. (1967), Użytkowanie wieczyste, Warszawa.

Winiarz, J. (1977), System prawa cywilnego, t. 2, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk.

Witczak, H. (2001), Charakter prawny użytkowania wieczystego, Przegląd Sądowy 11-12.

Wolak, G. (2011), Charakter prawny posiadania w zakresie prawa wieczystego użytkowania – ujęcie doktrynalne i orzecznictwo, Monitor Prawniczy 15.

Wójcik, S. (1977), Z problematyki użytkowania wieczystego, Nowe Prawo 6.

Zbiegień-Turzańska, A. (2013), [w:] Osajda, K. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.

Zieliński, M. (2012), Wykładnia prawa, Warszawa.

Ziemianin, B. (2003), Prawo rzeczowe, Warszawa.