O nabyciu użytkowania wieczystego w drodze zasiedzenia. Uwagi krytyczne

Main Article Content

Władysław Rozwadowski

Abstrakt

Instytucja zasiedzenia, wynaleziona i udoskonalona w prawie rzymskim, przejęta została do większości współczesnych systemów prawa. Do ustawodawstwa polskiego wprowadzona została po raz pierwszy dekretem o prawie rzeczowym z 11 października 1946 r. Dekret ten przewidywał, za kodeksem austriackim, nieznaną prawu rzymskiemu instytucję posiadania prawa, a także możliwość zasiedzenia ograniczonego prawa rzeczowego. Obie możliwości zarzucone zostały w obecnym polskim Kodeksie cywilnym. Jedyny wyjątek stanowi art. 352 k.c. o posiadaniu służebności. Co się tyczy zasiedzenia, to jego przedmiotem może być tylko rzecz materialna znajdująca się w posiadaniu samoistnym dokonującego zasiedzenia. Tu znowu wyjątek stanowi art. 292 k.c. o zasiedzeniu służebności. W roku 1975 Sąd Najwyższy podjął uchwałę o możliwości zasiedzenia użytkowania wieczystego. Sąd ten wyszedł z założenia, że w tym zakresie istnieje luka prawna, a skoro użytkowanie wieczyste jest podobne do prawa własności, można z tego tytułu zastosować analogię wobec użytkowania wieczystego. Obydwa poglądy SN uznać należy za błędne. Utratę użytkowania wieczystego przez długie jego nieużytkowanie przywrócić można z mocy kilku przepisów k.c. Podobieństwa użytkowania wieczystego do prawa własności są niewielkie. Przeprowadzając porównanie tych praw, zaledwie w sześciu przypadkach znaleziono ich podobieństwo, a w osiemnastu istnieją różnice. Nie ma tu także możliwości przyjęcia analogii z art. 292 k.c. Stanowi on bowiem wyjątek, a w myśl już znanej prawu rzymskiemu, a także prawu polskiemu reguły: exceptiones non sunt extendendae. Na podstawie cytowanej uchwały SN w szeregu innych orzeczeń tego Sądu przyjęto koncepcję o istnieniu w prawie polskim możliwości posiadania prawa. Ponieważ w drodze analogii nie można kreować instytucji nieznanej w danym porządku prawnym, uznać należy, że SN wprowadzając możliwość zasiedzenia prawa użytkowania wieczystego, dokonał tego, czego dokonać może wyłącznie ustawodawca.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Rozwadowski, W. (2017). O nabyciu użytkowania wieczystego w drodze zasiedzenia. Uwagi krytyczne. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 79(4), 73-86. https://doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.4.6
Dział
ARTYKUŁY

Bibliografia

  1. Breyer, S. (1962), Prawo wieczystego użytkowania, Państwo i Prawo 17(8-9).
  2. Ciszewski, J. (2014), [w:] Ciszewski, J. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.
  3. Gniewek E. (2016), [w:] System prawa prywatnego, t. 3, Warszawa.
  4. Goławska, J. (1962), Zbywanie, obciążanie i wydzierżawianie nieruchomości państwowych, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 12.
  5. Górska, K. (2016), [w:] Gniewek, E., Machnikowski, P. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.
  6. Ignatowicz, J. (1977), System prawa prywatnego, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk.
  7. Janeczko, E. (1981), Zasiedzenie, Warszawa.
  8. Knotz, M. (2014), Powstanie prawa użytkowania wieczystego w wyniku zasiedzenia, Monitor Prawny 4.
  9. Koczara, W., Brzoza-Ostrowska, A. (2011), Zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego w razie wad „decyzji uwłaszczeniowej”, Nieruchomości 7, Legalis.
  10. Kolańczyk, K. (1978), Prawo rzymskie, Warszawa.
  11. Kopff, A. (1967), Charakter prawny wieczystego użytkowania, Studia Cywilistyczne 9.
  12. Kunicki, A. (1964), Zasiedzenie w prawie polskim, Warszawa.
  13. Majerowicz, M. (1972), [w:] Ignatowicz, J. (red.), Kodeks cywilny, Warszawa.
  14. Nowakowski, Z. (1969), Prawo rzeczowe, Warszawa.
  15. Osuchowski, W. (1971), Zarys rzymskiego prawa prywatnego, Warszawa.
  16. Paliwoda, J. (1968), Recenzja z pracy Winiarza, Nowe Prawo 5.
  17. Radwański, Z. (2009), Prawo cywilne, Warszawa.
  18. Radwański, Z., Panowicz-Lipska, J. (1979), Nowe Prawo 21.
  19. Rotondi, G. (1962), Leges publicae populi Romani, Hildesheim.
  20. Rozwadowski, W. (2010), Koncepcje prawa własności w prawie polskim, [w:] O prawie i jego dziejach, Białystok-Katowice.
  21. Rudnicki, S. (1970), Charakter prawny użytkowania wieczystego, Nowe Prawo 12.
  22. Smyczyński, T. (1971), Charakter prawny wieczystego użytkowania, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 33(1).
  23. Stojčeviċ, D., Romae, A. (1971), Dicta et regulae iuris, Beograd.
  24. Talamanca, M. (1990), Istituzioni di diritto romano, Milano.
  25. Truszkiewicz, Z. (2005), Posiadanie w zakresie prawa użytkowania wieczystego, Studia Iuridica Agraria 5.
  26. Truszkiewicz, Z. (2006), Użytkowanie wieczyste. Zagadnienia konstrukcyjne, Kraków.
  27. Truszkiewicz, Z. (2012), [w:] System prawa prywatnego, t. 4, Warszawa.
  28. Volterra, E. (1972), Istituzioni di diritto romano, Roma.
  29. Winiarz, J. (1967), Użytkowanie wieczyste, Warszawa.
  30. Winiarz, J. (1977), System prawa cywilnego, t. 2, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk.
  31. Witczak, H. (2001), Charakter prawny użytkowania wieczystego, Przegląd Sądowy 11-12.
  32. Wolak, G. (2011), Charakter prawny posiadania w zakresie prawa wieczystego użytkowania – ujęcie doktrynalne i orzecznictwo, Monitor Prawniczy 15.
  33. Wójcik, S. (1977), Z problematyki użytkowania wieczystego, Nowe Prawo 6.
  34. Zbiegień-Turzańska, A. (2013), [w:] Osajda, K. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.
  35. Zieliński, M. (2012), Wykładnia prawa, Warszawa.
  36. Ziemianin, B. (2003), Prawo rzeczowe, Warszawa.