Kilka uwag o polskich referendach

Main Article Content

Piotr Winczorek

Abstrakt

Opracowanie zawiera autorskie opinie na temat regulacji prawnych dotyczących referendów ogólnokrajowych, o których mowa w art. 125 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Regulacje te, gdy idzie o ich podstawowy zrąb, mieszczą się w granicach standardów stosowanych w tym względzie w państwach demokratycznych. Jednakże ich realizacja może natrafiać na przeszkody wynikające z tego, że nie istnieją skuteczne gwarancje instytucjonalne i proceduralne wykonania decyzji podjętych w drodze referendum. Autor opowiada się za wprowadzeniem referendum, w wyniku którego obywatele będą mogli bezpośrednio podejmować akty ustawodawcze poddawane kontroli ich konstytucyjności. Ponadto podaje w wątpliwość wprowadzenie referendum obligatoryjnego rozpisywanego z inicjatywy obywateli (po zebraniu pod wnioskiem w tej sprawie odpowiedniej ilości podpisów), a także wprowadzenie do polskiego systemu ustrojowego instytucji ‘recall’ w zastosowaniu do głowy państwa. Sugeruje, aby przesłanki referendum ogólnokrajowego, o jakich mowa w art. 125 Konstytucji RP, uściślić, choć bez wiążących następstw prawnych.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Winczorek, P. (2014). Kilka uwag o polskich referendach. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 76(2), 143-160. https://doi.org/10.14746/rpeis.2014.76.2.11
Dział
* * *

Bibliografia

  1. Banaszczyk Z., Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej, C.H. Beck, Warszawa 2012.
  2. Biskup P., Instytucja referendum w brytyjskiej praktyce konstytucyjnej, Przegląd Sejmowy 2007, nr 1(78).
  3. Brunner G., Direct vs Representative Democracy, [w:] A. Auer, M. Bützer, Direct Democracy. The Eastern and Central European Experience, Ashgate, Aldershot-Burlington-Singapore-Sydney 2001.
  4. Demokracja bezpośrednia. Szwajcarska demokracja modelem dla XXI wieku?, praca zbiorowa, wstęp S. Geisbulhler, Semper, Warszawa 2011.
  5. Fatin-Rouge Stéfanini M., Le contrôle du référendum par la justice constitutionnelle, Economica, Aix-en-Provence – Paris 2004.
  6. Gałkowska A., Gałkowski S., Albo bezpośrednia, albo pośrednia, [w:] M. Marczewska-Rytko (red.), Stan i perspektywy demokracji bezpośredniej we współczesnym świecie, Wyd. UMCS, Lublin 2011: 39-55.
  7. Garlicki L., Komentarz do art. 125, [w:] Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2001.
  8. Grabowska S., Referendum jako instytucja odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta w Europie, Przegląd Prawa i Administracji, t. 87, 2012.
  9. Grzybowski M., Prawo wyborcze na urząd prezydenta Islandii, [w:] S. Grabowska, P. Grabowski (red.), Prawo wyborcze na urząd prezydenta w państwach europejskich, Warszawa 2007.
  10. Hamon F., Le référendum. Etude comparative, LGDJ-Lextenso, Paris 2012.
  11. Jabłoński M., Referendum ogólnokrajowe w polskim prawie konstytucyjnym, Wyd. UWr, Wrocław 2011.
  12. Jakubiak Ł., Referendum jako narzędzie polityki. Francuskie doświadczenia ustrojowe, Księgarnia Akademicka, Kraków 2012.
  13. Krzywoszyński P., Referendum: przyczynek do historii sporów o zakres demokracji bezpośredniej, Czasopismo Prawno-Historyczne 2008, z. 1: 23-46.
  14. Krzywoszyński P., Z dyskusji nad referendum w Polsce Ludowej, Czasopismo Prawno--Historyczne 2009, z. 1: 173-179.
  15. Marczewska-Rytko M., Demokracja bezpośrednia w Polsce. Refleksje i uwagi, [w:] M. Marczewska-Rytko (red.), Stan i perspektywy demokracji bezpośredniej w Polsce, Wyd. UMCS, Lublin 2010.
  16. Marczewska-Rytko M., Idea demokracji bezpośredniej od okresu antycznego do czasów Internetu i globalizacji, [w:] M. Marczewska-Rytko, A. K. Piasecki (red.), Demokracja bezpośrednia. Wymiar globalny i lokalny, Wyd. UMCS, Lublin 2010: 13-28.
  17. Marxer W., Pallinger Z.T., Stabilizing or Destabilizing? Direct-Democratic Instruments in Different Political Systems, [w:] M. Sëtäla, T. Shiller (eds.), Referendums and Representative Democracy. Responsiveness, Acountability and Deliberation, Routlege, New York 2013: 34-55.
  18. Musiał-Krag M., Referendum w państwach europejskich. Teoria, praktyka, perspektywy, Wyd. Marszałek, Toruń 2008.
  19. Oniszczuk J., Państwo prawne w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zasady państwa prawnego), Warszawa 1996.
  20. Papadopoulos Y., Démocratie directe, Economica, Paris 1998.
  21. Qvortrup M., The Politics of Participation. From Athens to E-democracy, Manchester Univerisity Press, Manchester-New York 2007.
  22. Rahat G., Elite Motives for Initiating Referendums: Avoidance, Addition and Consideration, [w:] M. Sëtäla, T. Shiller (eds.), Referendums and Representative Democracy. Responsiveness, Acountability and Deliberation, Routlege, New York 2013.
  23. Tierney S., Constitutional Referendums. The Theory and Practice of Republican Deliberation, Oxford University Press, Oxford 2012.
  24. Tierney S., Constitutional Referendums. The Theory and Practice of Republican Deliberation, Oxford University Press, Oxford 2012.
  25. Węglarz B., Referendum jako podstawowe narzędzie demokracji bezpośredniej – zagadnienia teoretyczne, [w:] M. Marczewska-Rytko, A. K. Piasecki (red.), Demokracja bezpośrednia. Wymiar globalny i lokalny, Wyd. UMCS, Lublin 2010: 29-40.
  26. Winczorek P., Bezpośrednia kontra pośrednia, Gazeta Wyborcza z 28 czerwca 2013 r.
  27. Winczorek P., Konstytucja nie przez referendum, Rzeczpospolita nr 246/2004.
  28. Zarys instytucji referendum jako formy demokracji bezpośredniej. Referenda ogólnokrajowe w Polsce. Opracowanie tematyczne OT-620, Kancelaria Senatu, maj 2013.
  29. Zieliński E., Problemy teoretyczne i klasyfikacyjne referendum, [w:] E. Zieliński, I. Bokszczanin, J. Zieliński (red.), Referendum w państwach Europy, Wyd. UW, Warszawa 2003: 19-38.