Instytucja ławników Sądu Najwyższego
PDF

Słowa kluczowe

law
lay judge
law on Supreme Cour
Supreme Court
extraordinary action
disciplinary chamber
chamber of extraordinary control and public affairs
composition of the court

Jak cytować

Basa, M. (2020). Instytucja ławników Sądu Najwyższego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 82(1), 85–99. https://doi.org/10.14746/rpeis.2020.82.1.6

Abstrakt

Podejmowanie prób ścigania przestępstw bez udziału społeczeństwa musi zakończyć się fiaskiem (Stanisław Waltoś). Ustawa z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.jedn.: Dz. U. 2019, poz. 825), która wprowadziła do orzekania w Sądzie Najwyższym sędziów społecznych, weszła w życie 3 kwietnia 2018 r. Ławnicy SN, mają orzekać w sprawach rozpoznawanych w drugiej instancji w Izbie Dyscyplinarnej oraz w sprawach wywołanych wniesieniem skargi nadzwyczajnej. Wprowadzone zmiany zdają się, prima facie, realizować wyrażoną w art. 182 Konstytucji RP zasadę udziału czynnika społecznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. W istocie mają charakter pozornie przełomowy, a zarazem niosą szereg zagrożeń dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Budzi wątpliwości powierzenie orzekania w sprawach rozpatrywanych w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej (o znacznym stopniu prawnej zawiłości) sędziom faktu. Nadto udział ławników w składach sądów odwoławczych jest rozwiązaniem nieznanym polskiemu systemowi prawnemu. Nie można stracić z pola widzenia nagłego zwrotu preferencji aksjologicznych ustawodawcy, który nowelizując k.p.k. w 2006 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 556 ze zm.) jednoznacznie krytycznie wypowiedział się o instytucji ławników, wskazując na potrzebę profesjonalizacji sądownictwa. 

https://doi.org/10.14746/rpeis.2020.82.1.6
PDF

Bibliografia

Borucka-Arctowa, M. (1970). Rola ławnika w świetle poglądów samych ławników oraz przedstawicieli środowiska prawniczego, [w:] S. Zawadzki, L. Kubicki (red.), Udział ławników w postępowaniu karnym. Opinie a rzeczywistość. Studium prawnoempiryczne. Warszawa: 29–62.

Grzegorczyk, T. (2015). Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia w sprawach karnych i jej skuteczność w praktyce. Państwo i Prawo 70(6): 19–38.

Gudowski, J. (2009). [w:] J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski (red.), Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. Komentarz. Warszawa: 38–43, 634–655.

Jakubik, M. (2014). Czynnik społeczny w składzie sądu w znowelizowanym kodeksie postępowania karnego, [w:] T. Gardocka, M. Jakubik (red.), Szkice o nowym modelu procesu karnego. Warszawa: 37–49.

Klubińska, M. (2018). Udział ławników w procesie karnym z perspektywy funkcji postępowania głównego, [w:] D. Kala, I. Zgoliński (red.), Postępowanie przed sądem I instancji w znowelizowanym procesie karnym. Warszawa: 15–25.

Kluza, J. (2019). Skarga nadzwyczajna w postępowaniu karnym. Ius Novum 13(1): 45–64.

Kosonoga, J. (2016). Skład sądu na rozprawie głównej. Ius Novum 10(4): 83–101.

Kotowski, A. (2018). Skarga nadzwyczajna na tle modeli kontroli odwoławczej. Prokuratura i Prawo 73(9): 51–85.

Kubicki, L. (1970) Udział ławników w orzekaniu, [w:] S. Zawadzki, L. Kubicki (red.), Udział ławników w postępowaniu karnym. Opinie a rzeczywistość. Studium prawnoempiryczne. Warszawa: 69–106.

Kutnjak Ivkovic, S. (2003). An inside view: professional judges’ and lay judges’ support for mixed tribunals. Law and Policy 25(2): 93–122.

Małolepszy, M., Głuchowski, M. (2018): Participation of lay judges in criminal proceedings in Poland and Germany. Ius Novum 12(2): 86–106.

Masternak-Kubiak, M. (2014). [w:] M. Haczkowska (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: 460–463.

Murzynowski, A. (1970). Refleksje na temat instytucji ławników. Państwo i Prawo 25(10): 558–567.

Murzynowski, A. (1994). Istota i zasady procesu karnego. Warszawa.

Nowicki, M.A. (2017). Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Warszawa: Lex/el. 2017.

Piasecki, K. (2005). Organizacja wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Warszawa.

Pożaroszczyk, D. (2013.) Refleksje na temat instytucji ławników w polskim procesie karnym, [w:] B.T. Bieńkowska, D. Szafrański (red.), Problemy prawa polskiego i obcego w ujęciu historycznym, praktycznym i teoretycznym. Część 4. Warszawa: 173–183.

Prusak, F. (1975). Czynnik społeczny w procesie karnym. Warszawa.

Resich, Z. (1973). Nauka o organach ochrony prawnej. Warszawa.

Rogacka-Rzewnicka, M. (2001). Kasacja w polskim procesie karnym. Warszawa.

Rybicki, M. (1964). Ławnicy ludowi w sądach powszechnych. Ustawa o ławnikach ludowych i przepisy związkowe. Słowo wstępne Ministra Sprawiedliwości Mariana Rybickiego. Warszawa: 3–12.

Rybicki, M. (1968). Ławnicy ludowi w sądach PRL. Warszawa.

Siemaszko, A. (1994). Ławnicy: rezultaty badań empirycznych. Warszawa.

Śliwiński, S. (b.r.). Ławnik, [w:] W. Makowski (red.), Encyklopedia podręczna prawa karnego. Tom 2.: 862–864.

Turska, A. (1970). Analiza odrębności postaw ławnika i sędziego zawodowego w orzekaniu, [w:] S. Zawadzki, L. Kubicki (red.), Udział ławników w postępowaniu karnym. Opinie a rzeczywistość. Studium prawnoempiryczne. Warszawa: 107–158.

Waltoś, S. (2011). Ławnik – czy piąte koło u wozu? [w:] T. Grzegorczyk (red.), Funkcje procesu karnego. Księga jubileuszowa Profesora Juliusza Tylmana. Warszawa: 523–533.

Waszczyński, J. (1969). Ustrój organów ochrony prawnej. Łódź.

Wenclik, M. (2011). Ewolucja instytucji ławnika w Polsce, [w:] J. Ruszewski (red.), Ocena funkcjonowania i procesu wyboru ławników sądowych na przykładzie sądów Apelacji Białostockiej. Suwałki: 65–74.

Wilamowski K. (2006). Obserwacja procesu karnego jako instrument działania organizacji pozarządowej w sprawach indywidualnych. Warszawa.

Wiliński, P., Karlik, P. (2016). Komentarz do art. 182 Konstytucji RP, [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom 2: Komentarz do art. 87–243:

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.