Domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej i jego znaczenie dowodowe

Main Article Content

Adam Nita

Abstrakt

Domniemanie jest konstrukcją prawną, znaną w wielu gałęziach prawa – zarówno tych zaliczanych do prawa prywatnego, jak i w prawie publicznym. Jednym z przejawów jej funkcjonowania w prawie podatkowym jest domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej. Zostało ono ukształtowane nie tylko w przepisach ogólnego prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej), ale i szczególnym prawie podatkowym (m.in. w ustawie o podatku od towarów i usług). W sytuacjach gdy zobowiązanie podatkowe powstaje przez doręczenie konstytutywnej decyzji podatkowej, ta postać domniemania znajduje swój przejaw w prawnie ukształtowanym założeniu, że prawdziwe są informacje zawarte w deklaracji podatkowej. Jeśli natomiast do konkretyzacji powinności podatkowej dochodzi z mocy samego prawa, ustawodawca nakazuje przyjmować, że we wspomnianym dokumencie prawidłowo wykazano kwotę zobowiązania podatkowego czy wielkość nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym. Autor artykułu rozważa istotę domniemania jako konstrukcji prawnej, przyczyny jej stosowania w prawie podatkowym oraz prezentuje jej konsekwencje. Stawia on przy tym tezę, że skutkiem domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej co do zasady jest obciążenie powinnością dowodzenia organu podatkowego, podającego w wątpliwość rzetelność deklaracji podatkowej. Ponadto autor polemizuje z koncepcją swoistego dzielenia ciężaru dowodzenia w prawie podatkowym. Jej przejawem jest oczekiwanie na to, że urzeczywistnienie elementów konstrukcji podatku, skutkujących złagodzeniem obciążenia podatkowego jest domeną podatnika, który powinien wykazać tę okoliczność.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
*

Bibliografia

  1. Brzeziński, B., Masternak, M. (2004). O tak zwanym ciężarze dowodu w postępowaniu podatkowym. Przegląd Podatkowy 5: 56–59.
  2. Brzeziński, B. (2005). Deklaracja podatkowa – istota i charakter prawny. Prawo i Podatki 11.
  3. Gelger, W. (1962). Domniemanie ważności aktu administracyjnego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 24(4): 41–62.
  4. Grzybowski, S. (1985). Prawo cywilne. Zarys części ogólnej. Warszawa.
  5. Hanusz, A. (2006). Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego. Kraków.
  6. Jakimowicz, W. (2001). Publiczne prawa podmiotowe państwa. Państwo i Prawo 51(10): 49–63.
  7. Jakimowicz, W. (2002). Publiczne prawa podmiotowe. Warszawa.
  8. Jurewicz, A.R. (2009). Problem domniemania w rzymskim ius quod ad personas pertinet. Olsztyn.
  9. Kunicki, A. (1969). Domniemania w prawie rzeczowym. Warszawa.
  10. Mariański, A. (2009). Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika. Zasada prawa podatkowego. Warszawa.
  11. Mastalski, R. (2019). Prawo podatkowe. Warszawa.
  12. Masternak-Kubiak, M. (2017). Prawo do grobu jako publiczne prawo podmiotowe. Wrocławsko-Lwowskie Zeszyty Prawnicze 8: 231–241.
  13. Morawski, L. (1981). Domniemania a dowody prawnicze. Toruń.
  14. Morawski, W. (2009). Ulgi i zwolnienia podatkowe, [w:] B. Brzeziński (red.), Prawo podatkowe. Teoria, instytucje, funkcjonowanie. Toruń: 249–264.
  15. Nita, A. (2007). Czynnik czasu w prawie podatkowym. Studium z dziedziny zobowiązań podatkowych. Gdańsk.
  16. Nowacki, J. (1976). Domniemania prawne. Katowice.
  17. Patryas, W. (2011). Próba wyjaśnienia domniemań prawnych. Poznań.
  18. Tomaszewska, K. (2012). Znaczenie i zakres ochrony publicznych praw podmiotowych a ochrona interesu jednostki. Folia Iuridica Wratislaviensis 1: 113–134.