Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną w świetle art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.
Okładka czasopisma Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, tom 88, nr 2, rok 2026
PDF

Słowa kluczowe

uzasadnienie wyroku
postępowanie sądowoadministracyjne
Naczelny Sąd Administracyjny
oddalenie skargi kasacyjnej

Jak cytować

Celiński, M., & Pietrasz, P. (2026). Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną w świetle art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 88(2), 147–158. https://doi.org/10.14746/rpeis.2026.88.2.09

Liczba wyświetleń: 0


Liczba pobrań: 0

Abstrakt

Podjęcie badań nad art. 193 zd. drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wynika z braku jego szerszego omówienia w polskiej literaturze oraz z doniosłości praktycznej tego przepisu w kontekście ekonomii procesowej. Regulacja ta, wprowadzona w 2015 r., odciąża Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dzięki możliwości zwięzłego sporządzania uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną. Celem artykułu jest charakterystyka i ocena tej regulacji, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmu uproszczenia konstrukcji uzasadnienia wyroku. W badaniach zastosowano metodę dogmatyczną, obejmującą samodzielną wykładnię przepisów prawa, jak również pogłębioną analizę literatury przedmiotu i orzecznictwa NSA. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że art. 193 zd. drugie p.p.s.a. wyznacza minimum treściowe uzasadnienia, ograniczające się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Skorzystanie z tego uproszczenia ma jednak charakter fakultatywny. Punktem odniesienia oceny prawnej niezmiennie pozostaje stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji, co eliminuje konieczność jego powielania. Choć praktyka pokazuje, że składy orzekające coraz powszechniej korzystają z dobrodziejstwa omawianego przepisu, obecna redakcja przepisu wymaga poprawy. W ramach wniosków de lege ferenda postuluje się nadanie przepisowi precyzyjniejszego brzmienia (wskazującego dosłownie, że „uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną może ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej”) oraz przeniesienie go do odrębnej jednostki redakcyjnej.

https://doi.org/10.14746/rpeis.2026.88.2.09
PDF

Bibliografia

Adamiak, B. (2020). Uzasadnienie wyroku. W: B. Adamiak i J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych (s. 414–423). Wolters Kluwer Polska.

Biuro Orzecznictwa NSA. (2025, marzec). Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2024 roku. Pobrane 14 kwietnia 2025, z: tiny.pl/mfbc2nd1

Broniecka, R. (2014). Uzasadnienie wyroku w polskim postępowaniu karnym. Wolters Kluwer business.

Broniecka, R. (2018). Wymogi stawiane uzasadnieniom wyroków sądów I i II instancji a rzetelność postępowania odwoławczego. Uniwersytet w Białymstoku. http://hdl.handle.net/11320/8141

Daniluk, A. (2015). Realizacja zasady szybkości w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wybrane zagadnienia. W: Z. Czarnik, J. Posłuszny i L. Żukowski (red.), Internacjonalizacja administracji publiczne (s. 357–370). Wolters Kluwer Polska.

Dauter, B. (2023). Pisemne uzasadnienie orzeczenia. W: B. Dauter i A. Dauter-Kozłowska (red.), Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego (wyd. 7, s. 407–471). Wolters Kluwer Polska.

Dauter, B. (2024). Komentarz do art. 193. W: A. Kabat, M. Niezgódka-Medek i B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (wyd. 9, s. 708–715). Wolters Kluwer Polska.

Dąbrowski S., i Łazarska A. (2012). Uzasadnianie orzeczeń sądowych w procesie cywilnym. Przegląd Sądowy, 3, 9–35.

Hauser, R., Piątek W., i Skoczylas, A. (2016). Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W: R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego: Tom 10. Sądowa kontrola administracji publicznej (wyd. 2, s. 369–513). C. H. Beck.

Hauser, R., Skoczylas, A., i Piątek, W. (2015). Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym w świetle ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. – analiza najistotniejszych zmian. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 4, 9–21.

Hyżorek, A. (2024). Prawo do sądu a uzasadnianie orzeczeń sądowych – studium konstytucyjnoprawne. C. H. Beck.

Kiełbowski, M. (2011). Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09. Przegląd Podatkowy, 11, 51–55.

Konecki, J., Nowak, P., i Zdanikowski, P. (2022). Uzasadnienie orzeczenia sądu powszechnego. Język, struktura, metodyka. Wolters Kluwer Polska.

Kulesza, C., i Starzyńska, R. (2010). Obowiązek uzasadniania orzeczeń sądowych a prawo do obrony. Prokuratura i Prawo, 5, 15–30.

Knysiak-Molczyk, H. (2012). Sądownictwo administracyjne – uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego – wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Glosa do wyroku NSA z dnia 28 września 2011 r., II OSK 1457/11. Orzecznictwo Sądów Polskich, 11, 105.

Lewandowski, S. (2022). Retoryczny wymiar uzasadnienia orzeczenia sądowego. Przegląd Sądowy, 2, 7–22.

Łętowska, E. (1997). Pozaprocesowe znaczenie uzasadnienia sądowego. Państwo i Prawo, 52(5), 3–17.

Piasecki, K. (2007). Wyroki sądów pierwszej instancji, sądów apelacyjnych oraz Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych, handlowych i gospodarczych. Wolters Kluwer Polska.

Piątek, W. (2011). Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Lex.

Piątek, W. (2014). Glosa do wyroku TK z 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 4, 172–181.

Piątek, W. (2020). Doręczenie tytułu wykonawczego a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Glosa do wyroku NSA z dnia 29 maja 2019 r., I FSK 282/19. Państwo i Prawo, 70(6), 146–153.

Rylski, P. (2015). Uzasadnienie orzeczenia w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi. W: M. Grochowski i I. Rzucidło-Grochowska (red.), Uzasadnienia decyzji stosowania prawa (s. 200–239). Wolters Kluwer Polska.

Rzewuski, M. (2024). Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2023 r., I CSK 5377 22. Moment powstania uzasadnienia wyroku. Prawo i Więź, 4(47), 943–952.

Rzucidło, I. (2020). Uzasadnienie orzeczenia sądowego. Ujęcie teoretyczne a poglądy orzecznictwa. Wolters Kluwer Polska.

Sanetra, W. (2002). Kilka uwag o uzasadnieniach orzeczeń Sądu Najwyższego. Przegląd Sądowy, 9, 48–62.

Siedlecki, W. (1972). Postępowanie cywilne w zarysie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Tarno, J. P. (2011). Komentarz do art. 141. W: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (wyd. 5, s. 365–366). Lexis Nexis.

Trzciński, J. (2010). O znaczeniu konstytucji jako ustawy zasadniczej państwa. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 5–6, 444–450.

Wojciechowski, B. (2004). Dyskrecjonalność sędziowska. Studium teoretycznoprawne. Adam Marszałek.

Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Zimmermann, J. (1981). Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie. Wydawnictwo Prawnicze.