Słowa kluczowe
metodologia prawnicza
kryzys metodologiczny
edukacja prawnicza
dogmatyka funkcjonalna
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 0
Liczba pobrań: 0
Abstrakt
Artykuł polemizuje z tezami Marty Dubowskiej i Adama Dyrdy dotyczącymi rzekomego kryzysu metodologicznego w polskiej dogmatyce prawa i edukacji prawniczej (Metoda prawnicza: nieurzeczywistniony ideał czy szkodliwy mit? RPEiS 87(1) 2025). Autor kwestionuje fatalistyczną diagnozę współczesnej dogmatyki, opartą – jego zdaniem – na anegdotycznych dowodach i nieadekwatnym, wąskim rozumieniu tego, czym obecnie jest praca dogmatyczna. Wskazuje, że dogmatyka, w szczególności prawa karnego, od dawna wykroczyła poza rozumienie jej jako jedynie deskryptywnej i formalistycznej analizy lex lata (prawa obowiązującego). Współczesna dogmatyka to nauka zorientowana na praktykę, która integruje perspektywy teorii prawa, filozofii, a także nauk społecznych i ekonomicznych, dążąc do rekonstrukcji norm dla osiągnięcia optymalnych aksjologicznie rozstrzygnięć w multicentrycznym systemie prawa. Autor również uznaje krytykę dotyczącą rzekomej „szkółki dogmatycznej” i „usędziowienia” edukacji prawniczej za nieuzasadnioną i niespójną z obiektywnymi danymi empirycznymi. Jednocześnie autor pokazuje bardziej pozytywny obraz kondycji dogmatyki i uznaje, że zintegrowane podejście do prawa jest jej natywną cechą, a sztuczne rozdzielanie jej od filozofii i teorii prawa jest szkodliwe.
Bibliografia
Dąbrowska-Kardas, M. (2012). Analiza dyrektywalna przepisów części ogólnej kodeksu karnego. LexisNexis.
Dubowska, M., i Dyrda, A. (2025). Metoda prawnicza: nieurzeczywistniony ideał czy szkodliwy mit? Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 87(1), 73–94.
Giezek, J. (2014). Metoda prawa karnego. O budowaniu „karnistycznych” teorii naukowych oraz ich wpływie na odpowiedzialność karną. Wrocławskie Studia Erazmiańskie, 8, 29–55.
Giezek, J. (2015). Miejsce i znaczenie teorii prawa we współczesnej literaturze karnistycznej. Przegląd Prawa i Administracji, 102(1), 167–184.
Giezek, J. (2017a). O możliwości naukowego uzasadnienia zmiany modelu odpowiedzialności karnej. Państwo i Prawo, 72(2), 3–19.
Giezek, J. (2017b). Rzeczywistość oraz prawda o niej a kreowanie podstaw odpowiedzialności karnej. W: A. Liszewska i J. Kulesza (red.), Pro dignitate legis et maiestate iustitiae: Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy (s. 313–330). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Gizbert-Studnicki, T. (2013). Pozytywistyczny park jurajski. Forum Prawnicze, 1(15), 50–59.
Kardas, P. (2001). Teoretyczne podstawy odpowiedzialności karnej za przestępne współdziałanie. LexisNexis.
Kardas, P. (2012). O relacjach między strukturą przestępstwa a dekodowanymi z przepisów prawa karnego strukturami normatywnymi. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, 4, 5–64.
Kardas, P. (2022). Współczesne koncepcje ujmowania podstaw odpowiedzialności karnej oraz ich wpływ na stanowienie i stosowanie prawa. W: M. Mozgawa, P. Poniatowski i K. Wala (red.), Aktualne problemy i perspektywy prawa karnego (s. 3–28). C. H. Beck.
Królikowski, M. (2020). Kilka refleksji o gwarancyjnej roli dogmatyki karnistycznej. W: A. Liszewska i J. Kulesza (red.), Pro dignitate legis et maiestate iustitiae: Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy (s. 281–297). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Królikowski, M. (2024). Funkcjonalność dogmatyki prawa karnego. C. H. Beck.
Majewski, J. (1997). Prawnokarne przypisanie skutku przy zaniechaniu. Zakamycze.
Majewski, J. (2002). Tak zwana kolizja obowiązków w prawie karnym. LexisNexis.
Pohl, Ł. (2006a). Norma sankcjonowana w prawie karnym jako przykład normy prawnej nie będącej normą postępowania. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 68(1), 55–64. http://hdl.handle.net/10593/6202
Pohl, Ł. (2006b). W odpowiedzi na uwagi prof. Wojciecha Patryasa o artykule Łukasza Pohla Norma sankcjonowana w prawie karnym jako przykład normy prawnej nie będącej normą postępowania. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 68(4), 173–189. http://hdl.handle.net/10593/6838
Pohl, Ł. (2007). Struktura normy sankcjonowanej w prawie karnym. Zagadnienia ogólne. Lexis Nexis.
Wróbel, W. (1993). Struktura normatywna przepisu prawa karnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 55(3), 93–103. http://hdl.handle.net/10593/16047
Wróbel, W. (2003). Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym. Zakamycze.
Wróbel, W., i Zając, D. (2023). O dwóch dogmatykach prawa karnego. W: J. Bojarski, N. Daśko, J. Lachowski, T. Oczkowski i A. Ziółkowska (red.), Współczesne oblicza prawa karnego, prawa wykroczeń, kryminologii i polityki kryminalnej. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Violetcie Konarskiej-Wrzosek (s. 950–961). Wolters Kluwer.
Zoll, A. (1990a). Karalność i karygodność czynu jako odrębne elementy struktury przestępstwa. W T. Kaczmarek (red.), Teoretyczne problemy odpowiedzialności karnej w polskim i niemieckim prawie karnym (s. 101–112). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Zoll, A. (1990b). O normie prawnej z punktu widzenia prawa karnego. Krakowskie Studia Prawnicze, 23, 19–34.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 WPiA UAM
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.