Słowa kluczowe
metodologia prawnicza
kryzys metodologiczny
edukacja prawnicza
dogmatyka funkcjonalna
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 78
Liczba pobrań: 67
Abstrakt
Artykuł polemizuje z tezami Marty Dubowskiej i Adama Dyrdy dotyczącymi rzekomego kryzysu metodologicznego w polskiej dogmatyce prawa i edukacji prawniczej (Metoda prawnicza: nieurzeczywistniony ideał czy szkodliwy mit? RPEiS 87(1) 2025). Autor kwestionuje fatalistyczną diagnozę współczesnej dogmatyki, opartą – jego zdaniem – na anegdotycznych dowodach i nieadekwatnym, wąskim rozumieniu tego, czym obecnie jest praca dogmatyczna. Wskazuje, że dogmatyka, w szczególności prawa karnego, od dawna wykroczyła poza rozumienie jej jako jedynie deskryptywnej i formalistycznej analizy lex lata (prawa obowiązującego). Współczesna dogmatyka to nauka zorientowana na praktykę, która integruje perspektywy teorii prawa, filozofii, a także nauk społecznych i ekonomicznych, dążąc do rekonstrukcji norm dla osiągnięcia optymalnych aksjologicznie rozstrzygnięć w multicentrycznym systemie prawa. Autor również uznaje krytykę dotyczącą rzekomej „szkółki dogmatycznej” i „usędziowienia” edukacji prawniczej za nieuzasadnioną i niespójną z obiektywnymi danymi empirycznymi. Jednocześnie autor pokazuje bardziej pozytywny obraz kondycji dogmatyki i uznaje, że zintegrowane podejście do prawa jest jej natywną cechą, a sztuczne rozdzielanie jej od filozofii i teorii prawa jest szkodliwe.
Bibliografia
Dąbrowska-Kardas, M. (2012). Analiza dyrektywalna przepisów części ogólnej kodeksu karnego. LexisNexis.
Dubowska, M., i Dyrda, A. (2025). Metoda prawnicza: nieurzeczywistniony ideał czy szkodliwy mit? Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 87(1), 73–94. DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2025.87.1.05
Giezek, J. (2014). Metoda prawa karnego. O budowaniu „karnistycznych” teorii naukowych oraz ich wpływie na odpowiedzialność karną. Wrocławskie Studia Erazmiańskie, 8, 29–55.
Giezek, J. (2015). Miejsce i znaczenie teorii prawa we współczesnej literaturze karnistycznej. Przegląd Prawa i Administracji, 102(1), 167–184.
Giezek, J. (2017a). O możliwości naukowego uzasadnienia zmiany modelu odpowiedzialności karnej. Państwo i Prawo, 72(2), 3–19.
Giezek, J. (2017b). Rzeczywistość oraz prawda o niej a kreowanie podstaw odpowiedzialności karnej. W: A. Liszewska i J. Kulesza (red.), Pro dignitate legis et maiestate iustitiae: Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy (s. 313–330). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-749-4.19
Gizbert-Studnicki, T. (2013). Pozytywistyczny park jurajski. Forum Prawnicze, 1(15), 50–59.
Kardas, P. (2001). Teoretyczne podstawy odpowiedzialności karnej za przestępne współdziałanie. LexisNexis.
Kardas, P. (2012). O relacjach między strukturą przestępstwa a dekodowanymi z przepisów prawa karnego strukturami normatywnymi. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, 4, 5–64.
Kardas, P. (2022). Współczesne koncepcje ujmowania podstaw odpowiedzialności karnej oraz ich wpływ na stanowienie i stosowanie prawa. W: M. Mozgawa, P. Poniatowski i K. Wala (red.), Aktualne problemy i perspektywy prawa karnego (s. 3–28). C. H. Beck.
Królikowski, M. (2020). Kilka refleksji o gwarancyjnej roli dogmatyki karnistycznej. W: A. Liszewska i J. Kulesza (red.), Pro dignitate legis et maiestate iustitiae: Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy (s. 281–297). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-749-4.17
Królikowski, M. (2024). Funkcjonalność dogmatyki prawa karnego. C. H. Beck.
Majewski, J. (1997). Prawnokarne przypisanie skutku przy zaniechaniu. Zakamycze.
Majewski, J. (2002). Tak zwana kolizja obowiązków w prawie karnym. LexisNexis.
Pohl, Ł. (2006a). Norma sankcjonowana w prawie karnym jako przykład normy prawnej nie będącej normą postępowania. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 68(1), 55–64. http://hdl.handle.net/10593/6202
Pohl, Ł. (2006b). W odpowiedzi na uwagi prof. Wojciecha Patryasa o artykule Łukasza Pohla Norma sankcjonowana w prawie karnym jako przykład normy prawnej nie będącej normą postępowania. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 68(4), 173–189. http://hdl.handle.net/10593/6838
Pohl, Ł. (2007). Struktura normy sankcjonowanej w prawie karnym. Zagadnienia ogólne. Lexis Nexis.
Wróbel, W. (1993). Struktura normatywna przepisu prawa karnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 55(3), 93–103. http://hdl.handle.net/10593/16047
Wróbel, W. (2003). Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym. Zakamycze.
Wróbel, W., i Zając, D. (2023). O dwóch dogmatykach prawa karnego. W: J. Bojarski, N. Daśko, J. Lachowski, T. Oczkowski i A. Ziółkowska (red.), Współczesne oblicza prawa karnego, prawa wykroczeń, kryminologii i polityki kryminalnej. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Violetcie Konarskiej-Wrzosek (s. 950–961). Wolters Kluwer.
Zoll, A. (1990a). Karalność i karygodność czynu jako odrębne elementy struktury przestępstwa. W T. Kaczmarek (red.), Teoretyczne problemy odpowiedzialności karnej w polskim i niemieckim prawie karnym (s. 101–112). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Zoll, A. (1990b). O normie prawnej z punktu widzenia prawa karnego. Krakowskie Studia Prawnicze, 23, 19–34.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 WPiA UAM
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.