Słowa kluczowe
Alfred Ohanowicz
Stanisław Hejmowski
Poznański Czerwiec 1956
procesy polityczne
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 0
Liczba pobrań: 0
Abstrakt
W artykule podjęto problem relacji mistrz–uczeń powstałej w okresie Drugiej Rzeczypospolitej na przykładzie prof. Alfreda Ohanowicza oraz jego doktoranta, adwokata Stanisława Hejmowskiego. Przesłanką podjęcia badań była potrzeba odczytania ich biografii nie tylko jako odrębnych życiorysów, lecz jako ciągów wydarzeń równoległych i zależnych. Wykorzystano dotychczasowe opracowania biograficzne oraz archiwalia, w tym po raz pierwszy akta adwokackie Ohanowicza. Dokładnej analizie poddano akta dotyczące przewodu doktorskiego Hejmowskiego oraz jego aktywność naukową. Dla obu postaci znaczenie miały rodzinne tradycje adwokackie oraz wzrastanie w wielokulturowym środowisku. Na seminarium umocniona została natomiast otwartość na stanowisko adwersarza i umiejętność przekonania do swych racji. Ohanowicz został ukazany jako autorytet w dziedzinie prawa cywilnego i ceniony mistrz, który kształtował etos przyszłych pokoleń prawników. Hejmowski natomiast zapisał się w historii jako niezłomny adwokat, znany m.in. z obrony uczestników Poznańskiego Czerwca 1956.
Bibliografia
Gidyński, J. (1970). Stanisław Hejmowski. Kultura (Paryż), 1–2, 164–174.
Górski, J. (1963). 55-lecie pracy naukowej i 75-lecie urodzin profesora dra Alfreda Ohanowicza. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 25(1), 353–358. http://hdl.handle.net/10593/18497
Górski, J. (1969). Pół wieku związków ze środowiskiem poznańskim. Alfred Ohanowicz. Kronika Miasta Poznania, 37(3), 94–97.
Górski, J. (2000). Wspomnienia z minionych lat. Do druku przygot. P. Kraszewski. Biblioteka Raczyńskich.
Grzelczak, P. (red.). (2024a). Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969). Instytut Pamięci Narodowej.
Grzelczak, P. (2024b). Lider. Udział mecenasa Stanisława Hejmowskiego w procesach uczestników poznańskiego Czerwca 1956. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 130–151). Instytut Pamięci Narodowej.
Gulczyński, A. (2005). Stelmachowski Bronisław Antoni (1883–1940). W: Polski słownik biograficzny (tom 43, s. 363–365). Polska Akademia Nauk; Polska Akademia Umiejętności; Fundacja dla Nauki Polskiej.
Gulczyński, A. (2009). Prawo na Zamku. Wydział Prawno-Ekonomiczny Uniwersytetu Poznańskiego w dawnej rezydencji cesarskiej. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Gulczyński, A. (2015). Alfred Ohanowicz – cywilista w czterech systemach. W: L. Moskwa (red.), Wybitni polscy i rosyjscy cywiliści (s. 139–152). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Gulczyński, A. (2016a). Antoni Peretiatkowicz 1 IX 1936 – 31 VIII 1939. W: T. Schramm (red.), Poczet rektorów Almae Matris Posnaniensis (wyd. 2 uzup. i popr., s. 116–126). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Gulczyński, A. (2016b). Zygmunt Lisowski 23 X 1923 – 31 VIII 1924. W: T. Schramm (red.), Poczet rektorów Almae Matris Posnaniensis (wyd. 2 uzup. i popr., s. 29–37). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Gulczyński, A. (2019). Fundamenty poznańskiej cywilistyki. Nauka Polska. Jej potrzeby, organizacja i rozwój, 28, 81–97. https://naukapolska.locloud.pl/items/show/80
Gulczyński, A. (2025). Prawo i samorządność. Wartości i symbole. W: A. Gulczyński (red.), Poznański sposób na niepodległość. Druga Rzeczpospolita (s. 15–60). Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Gulczyński, S. (2006). Bibliografia prac Alfreda Ohanowicza. W: Z. Radwański, Alfred Ohanowicz. Ojciec poznańskiej cywilistyki (s. 111–142). Wydawnictwo Poznańskie.
Hejmowski, S. (1928). Kilka uwag w przedmiocie stosowania ustawy o amnestii z dnia 22 czerwca 1928 r. (Dz. Ust. nr 78/28 poz. 641). Czasopismo Adwokatów Polskich. Dział województw zachodnich, 7–9, 101–107.
Hejmowski, S. (1929). Kilka uwag w sprawie orzekania sędziów grodzkich w jednoosobowych wydziałach sądów okręgowych. Czasopismo Adwokatów Polskich. Dział województw zachodnich, 4–6, 38–41.
Hejmowski, S. (1930a). Czy przerwanie ciąży winno ulegać karze? Na marginesie projektu polskiego kodeksu karnego. Czasopismo Adwokatów Polskich. Dział województw zachodnich, 7–9, 91–94.
Hejmowski, S. (1930b). Czy sędzia grodzki może stanowić orzekający sąd okręgowy. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 10(1), 130–134.
Hejmowski, S. (1932). Nieprawdziwość księgi wieczystej na podstawie przepisów niemieckiego kodeksu cywilnego.
Heymowski, A. (1995). Hejmowski Konstanty (1867–1938). W: Słownik biograficzny adwokatów polskich: Tom 2. Zeszyt 2. H–Ł (s. 227–228). Naczelna Rada Adwokacka; Ośrodek Badawczy Adwokatury; Redakcja Palestry.
Jurek, M. (2024). Nie tylko Czerwiec. Studia i działalność zawodowa Stanisława Hejmowskiego w II Rzeczypospolitej. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 47–101). Instytut Pamięci Narodowej.
Jurek, M., i Komorowski, Ł. (opr.). (2024). „Bohaterskiemu Obrońcy – w dowód uznania i wdzięczności”. Listy do mecenasa Stanisława Hejmowskiego z października 1956 roku. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 173–195). Instytut Pamięci Narodowej.
Kanimir, J. (2018). Hejmowski Stanisław (1900–1969). W: Słownik biograficzny adwokatów polskich: Tom 3. (Zmarli w latach 1945–2010). Zeszyt 1 (s. 162–164). Naczelna Rada Adwokacka; Redakcja Palestry.
Knoppek, W. (1985). Wspomnienia pośmiertne. Prof. dr Alfred Ohanowicz, adwokat. Palestra, 29(11), 138–139.
Kościański, R. (2024). Stanisław Hejmowski jako obrońca w sprawach rozpatrywanych przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 102–129). Instytut Pamięci Narodowej.
Krasowski, K. (2006). Wydział Prawno-Ekonomiczny Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1919–1939. Studium historycznoprawne. Wydawnictwo Poznańskie.
Leśkiewicz, R. (2024). Bezpieka kontra mecenas Stanisław Hejmowski. Studium przypadku. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 211–217). Instytut Pamięci Narodowej.
Ohanowicz, A. (2007). Wybór prac. A. Gulczyński (red.). C. H. Beck.
Paciorkowski, S. (2014). Trwałość małżeństwa cywilnego w orzecznictwie Sądu Okręgowego w Poznaniu w okresie II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Paciorkowski, S. (2019). Ohanowicz Alfred. W: Z. Pilarczyk (red.), Luminarze nauki Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1919–2019 (s. 500–506). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Pietrzykowski, S. (2024). Advocatus diaboli. Stanisław Hejmowski, proces Arthura Greisera i rola obrońców w powojennych rozliczeniach przed sądami w Polsce i na świecie. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 102–129). Instytut Pamięci Narodowej.
Radwański, Z. (1978). Dziewięćdziesiąta rocznica urodzin prof. dra h.c. Alfreda Ohanowicza. Państwo i Prawo, 33(6), 150–151.
Radwański, Z. (2006a). Alfred Ohanowicz. Ojciec poznańskiej cywilistyki. Wydawnictwo Poznańskie.
Radwański, Z. (2006b). Alfred Ohanowicz. Redaktor naczelny 1958–1981. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 68(2), 75–76. http://hdl.handle.net/10593/6346
Smolak, M. (2007). Czesław Znamierowski. W poszukiwaniu sprawnego państwa. Wydawnictwo Poznańskie.
Sołtysiński, S. (1984). Alfred Ohanowicz (1885–1984). Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 46(3), IX–XIV.
Suwart, A. (2024). Upamiętnienie Stanisława Hejmowskiego. Szkic do historii (nie)pamięci. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 218–226). Instytut Pamięci Narodowej.
Szczesiak-Ślusarek, M. (2024). „Światło zapalone w sercu”. Rodzina, dzieciństwo i wczesna młodość Stanisława Hejmowskiego. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 24–46). Instytut Pamięci Narodowej.
Widera, M. (2024). Kształcenie i praktyka prawnicza Józefa Gidyńskiego w okresie międzywojennym. Przegląd Archiwalno-Historyczny, 11, 27–42.
Wojcieszyk, E. (2024). Poczucie obowiązku. Mecenas Stanisław Hejmowski w latach 1957–1969. W: P. Grzelczak (red.), Adwokat poznańskiego Czerwca 1956. Stanisław Hejmowski (1900–1969) (s. 196–207). Instytut Pamięci Narodowej.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 WPiA UAM
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.