Abstrakt
The paper explores the spiritual dimension in the works of Fleur Jaeggy, focusing on the dynamics of inwardness and guilt, analyzed through the theological category of delectatio morosa. It also highlights how the internalization of the conflict between dogmatic rigor and mystical impulse, between ascetic discipline and ecstatic tension, gives rise, in the author’s short fiction, to a form of sacredness marked by suspension and negation, where sinful desire is not translated into action but remains an object of contemplation. Furthermore, the aim of the study is to show how Jaeggy’s prose configures itself as a liminal and cloistered space, in which the sacred is experienced as absence, evil becomes a speculative stimulus, and narration unfolds as a confession without expiation.
Bibliografia
Bataille, G. (2006). La letteratura e il male. Trad. A. Zanzotto. Milano: SE (edizione originale 1957).
Bataille, G. (2020). L’erotismo. Trad. A. Dell’Orto. Milano: SE (edizione originale 1957).
Blanchot, M. (1975). Lo spazio letterario. Trad. A. Strati. Torino: Einaudi (edizione originale 1955).
Brysiak [Porczyk], A. (2018). L’Arcadia della fine. Fleur Jaeggy tra apocalisse e post-apocalisse. Italian Quarterly, 55 (215-218), 72-84. http://digital.casalini.it/5809928
Brysiak [Porczyk], A. (2019). Vecchi da sempre. Senilità e infanzia nell’opera di Fleur Jaeggy. Rivista di Studi Italiani, 37 (3), 122-132. https://www.researchgate.net/publication/378546978_Vecchi_da_sempre_Senilita_e_infanzia_nell’opera_di_Fleur_Jaeggy
Brysiak, A. (2021). Italianità come luogo della scrittura: la questione dell’identità in Fleur Jaeggy. In T. Kaczmarek, D. Kobylska, K. Kowalik & S. Cavallo (a cura di), Sperimentare ed esprimere l’italianità. Aspetti letterari e culturali / Doświadczanie i wyrażanie włoskości. Aspekty literackie i kulturowe (pp. 31-39). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8220-478-0.04
Brysiak, A. (2023). “La luna è piena e il lago riposa tranquillo. O quasi.” Percorsi nella prosa notturna di Fleur Jaeggy. Quaderni d’Italianistica, 43 (1), 169-183. DOI: https://doi.org/10.33137/q.i..v43i1.40185
Caillois, R. (2016). L’uomo e il sacro. Trad. R. Guarino. Torino: Bollati Boringhieri (edizione originale 1950).
Caillois, R. (2018). La scrittura delle pietre. Trad. A. Tizzo. Milano: Abscondita (edizione originale 1970).
Castagnola, R. (2006). Fleur Jaeggy. Fiesole: Cadmo.
Del Grande, C. (1947). Hybris. Colpa e castigo nell’espressione poetica e letteraria degli scrittori della Grecia antica: da Omero a Cleante. Napoli: Ricciardi.
Durante, E. (2010). Fleur Jaeggy, hors de soi, hors du temps [Versione italiana]. Viceversa. Revue suisse d’échanges littéraires, 4, 45-53. http://hdl.handle.net/2078.1/82769
Eliade, M. (2017). Il sacro e il profano. Trad. E. Fadini. Torino: Bollati Boringhieri (edizione originale 1957).
Fabretti, G. (2013). Religione e famiglia nei ‘cristianesimi’ di Fleur Jaeggy. Poetiche, 15 (39), 377-405.
Galimberti, U. (2007). Il sacro e la dimensione simbolica – Parte I [Trascrizione di una lezione del 2006]. ASIA. 13.03. https://www.asia.it/articoli/galimberti-sacro-dimensione-simbolica-1/
Jaeggy, F. (2009). La paura del cielo. Milano: Adelphi (edizione originale 1994).
Jaeggy, F. (2014). Proleterka. Milano: Adelphi (edizione originale 2001).
Jaeggy, F. (2017). Sono il fratello di XX. Milano: Adelphi (edizione originale 2014).
Labbate, O. (2017). Prodigio e malinconia in Fleur Jaeggy. Huffington Post. 1.08. https://www.huffingtonpost.it/cultura/2017/08/01/news/prodigio_e_malinconia_in_fleur_jaeggy-10651513/
Lovascio, R. (2007). Le storie inquiete di Fleur Jaeggy. Bari: Progedit.
Moca, M. (2024). Una consunzione infinita. Trieste: Italo Svevo.
O’Neil, A.C. (1912). Sin. In The catholic encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. http://www.newadvent.org/cathen/14004b.htm.
Otto, R. (2009). Il sacro. Trad. E. Buonaiuti. Milano: SE (edizione originale 1917).
Pasi, C. (1998). La comunicazione crudele. Da Baudelaire a Beckett. Torino: Bollati Boringhieri.
Pilato, F. (2007). Una trilogia non esibita. Studi Novecenteschi, 34 (74), 559-582. https://www.jstor.org/stable/43450136.
Presti, S. (2017). Scrivere l’assenza: Il nichilismo gentile di Fleur Jaeggy. Diacritica, 3 (6), 40-57. https://diacritica.it/letture-critiche/scrivere-lassenza-il-nichilismo-gentile-di-fleur-jaeggy.html
Thomas Aquinas. (1947). Summa Theologiae. A cura di Commissio Leonina. Roma: Ex Typographia Polyglotta S.C. de Propaganda Fide.
Tiliacos, N. (2014). Fleur dentro un arazzo. Il Foglio, 27.10. https://www.ilfoglio.it/articoli/2014/10/27/news/fleur-dentro-un-arazzo-77872/
Zambrano, M. (1997). La confessione come genere letterario. Trad. E. Nobili. Milano: Mondadori (edizione originale 1943).
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Małgorzata Brysiak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
- Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworu oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym niniejszą Umową, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób.
- Autor udziela Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu bez ograniczeń terytorialnych i przez czas nieokreślony na następujących polach eksploatacji:
2.1. wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2.2. wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu;
2.3. publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;
2.4. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;
2.5. wprowadzanie Utworu w postacie elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;
2.6. rozpowszechnianie Utworu w postaci elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranetu lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie;
2.7. udostępnianie Utworu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu, Intranetu, Extranetu lin innej sieci;
2.8. udostępnianie Utworu zgodnie z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons. - Autor zezwala Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na:
3.1. nieodpłatne korzystanie i rozporządzanie prawami do opracowań Utworu i tymi opracowaniami.
3.2. wysyłanie metadanych Utworu oraz Utworu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma. - Autor upoważnia i zobowiązuje Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do udzielania osobom trzecim dalszych licencji (sublicencji) do Utworu oraz do innych materiałów, w tym utworów zależnych lub opracowań zawierających lub powstałych w oparciu o Utwór, przy czym postanowienia takich sublicencji będą tożsame z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons Tym samym uprawnia wszystkich zainteresowanych do korzystania z utworu wyłącznie w celach niekomercyjnych pod następującymi warunkami:
4.1. uznanie autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji;
4.2. na tych samych warunkach, wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej to tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny. - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest zobowiązany do:
5.1. udostępniania Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym bez ograniczeń technicznych;
5.2. poprawnego informowania osób, którym Utwór będzie udostępniany o udzielonych im sublicencjach w sposób umożliwiający odbiorcom zapoznanie się z nimi.
Pozostałe postanowienia
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).