Wierność sumieniu w świetle wybranych dzieł Johna Henry’ego Newmana oraz Konstytucji Gaudium et spes

Main Article Content

Piotr Olszanowski

Abstrakt

Spoglądając na panoramę współczesnego świata, można dojść do przekonania, że człowiek XXI wieku głęboko w swoim wnętrzu nosi poważny kryzys tożsamości. Wśród wielu przyczyn takiego stanu rzeczy, niewątpliwie jedną z nich jest to, że zapomniano o roli sumienia jako czynniku, który reguluje i wskazuje na rzeczywistość Prawdy, wobec której człowiek powinien kształtować swoje życie.

Przywołanie refleksji nad którą pochylili się Ojcowie Soborowi zebrani na Vaticanum II wydaje się być cenny wkładem we współczesną debatę nad tożsamością człowieka, szczególnie jeśli chodzi o rolę sumienia i obowiązek wierności jego nakazom. Istotny wkład w kształtowanie soborowej koncepcji sumienia ma również ten, który w literaturze fachowej, nazywany jest Ojcem Soboru Watykańskiego II, a mianowicie John Henry Newman, invisibile peritus Soboru Watykańskiego II – określanego także mianem Soboru Newmana – wynoszony jest przez niektórych komentatorów do godności doktora sumienia. Niestety idee, zawarte w nauce kardynała i znajdujące swój dopełnienie w dokumencie soborowym Gaudium et spes, ciągle mają problem, by przebić się do świadomości człowieka XXI wieku.

Niniejsze studium podejmuje kwestię obowiązku wierności sumieniu w perspektywie nauczania John’a Henry’ego Newman’a oraz Konstytucji Gaudium et spes. Jego celem jest ukazanie istotnej i tożsamej linii, jaką można zauważyć między myślą kardynała, a nauczaniem Soboru w odniesieniu do poruszanej kwestii. W dobie kryzysu tożsamości współczesnego człowieka przypomnienie fundamentalnej nauki o sumieniu, wydaje się być wartościowym głosem we współczesnej debacie moralnej i istotnym wskazaniem dla dzisiejszego człowieka.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Artykuły
Biogram autora

Piotr Olszanowski, Uniwersytet Gregoriański, Wydział Teologiczny, Rzym

Piotr Olszanowski – kapłan diecezji bydgoskiej, doktorant na Wydziale Teologicznym Departamentu Teologii Moralnej Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie. Zainteresowania naukowe obejmują współczesne zagadnienia teologii moralnej fundamentalnej oraz szczegółowej, filozofii moralności oraz etyki.

Bibliografia

  1. Źródła podstawowe
  2. Newman J.H., Historical sketches, III, London–New York–Bombay–Calcutta 1909.
  3. Newman J.H., List do Księcia Norfolk o sumieniu, tłum. A. Muranty, Bydgoszcz 2002.
  4. Newman J.H., Logika wiary, tłum. P. Boharczyk, Warszawa 1989.
  5. Newman J.H., Surrender to God, w: Faith and prejudice and other unpublished sermons, ed. The Birmingham Oratory, New York 1956, s. 63-73.
  6. Newman J.H., Via media, t. 1, London–New York–Bombay 1901.
  7. Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, Rzym 1965. Tekst polski w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, red. M. Przybył, Poznań 2002, s. 526-606.
  8. Nauczanie Kościoła
  9. Jan Paweł II, Encyklika o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego Evangelium vitae, Rzym 1995. Tekst polski w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. K. Szczygieł, Tarnów 1998, s. 41-134.
  10. Literatura przedmiotu i pomocnicza
  11. Beaumont K., Newman as theologian and spiritual guide, w: John Henry Newman. Doctor of the Church, ed. P. Lefebvre, C. Mason, Oxford 2007, s. 27-56.
  12. Bielawski K., Od redakcji, w: J.H. Newman, List do Księcia Norfolk o sumieniu, tłum. A. Muranty, Bydgoszcz 2002.
  13. Chiavacci E., La nozione di persona nella „Gaudium et spes”, „Studia moralia” 24(1986), s. 93-114.
  14. Chiavacci E., La teologia della „Gaudium et spes”, „Rassegna di teologia” 2(1985), s. 97-120.
  15. Cross L., John Henry Newman. A Father of the Church?, „Newman Studies Journal” 3(2006), s. 5-11.
  16. Dulles A., John Henry Newman, New York 20093.
  17. Gałecki S., Spór o sumienie, Kraków 2012.
  18. Geissler H., Conscience and truth in the writings of blessed John Henry Newman, Rome 2012.
  19. Grave S.A., Conscience in Newman’s thought, Oxford 1989.
  20. Hollis C., Newman a świat współczesny, tłum. T. Mieszkowski, Warszawa 1970.
  21. Hughes G.J., Conscience, w: The Cambridge companion to John Henry Newman, ed. I. Ker, T. Merrigan, Cambrige 2009, s. 189-220.
  22. Iglesias T., Newman on conscience and our culture, „Milltown Studies” 49(2002), s. 19-49.
  23. Kasper W., L’uomo e la Chiesa nel mondo moderno. La costituzione pasorale “Gaudium et spes”, w: Fedeltà e rinnovamento. Il concilio Vaticano II 40 anni dopo, ed. B. Forte, Cinisello Balsamo 2005, s. 87-106.
  24. Ker I., John Henry Newman: a biography, Oxford 2009.
  25. Ker I., Newman and the fullness of Christianity, Edinburgh 1993.
  26. Ker I., Newman on Vatican II, Oxford 2014.
  27. Kostyło P., Newman John Henry, w: Religia. Encyklopedia PWN, red. T. Gadacz, B. Milerski, t. 7, Warszawa 2003.
  28. Maiorano S., Coscienza e verità morale nel Vaticano II, w: La coscienza morale oggi, ed. M. Nalepa, T. Kennedy, Roma 1987, s. 259-278.
  29. Morgan D., Newman, Doctor of conscience: Doctor of the Church?, w: John Henry Newman in his time, ed. P. Lefebvre,
  30. C. Mason, Oxford 2007, s. 243-265.
  31. Nagórny J., Wprowadzenie, w: Formacja moralna. Formacja sumienia, red. J. Nagórny, T. Zadykowicz, Lublin 2006, s. 9-12.
  32. Ratzinger J., Prawda, wartości, władza, tłum. G. Sowiński, Kraków 1999.
  33. Rencki J., Newman and Vatican II, w: John Henry Newman. Doctor of the Church, ed. P. Lefebvre, C. Mason, Oxford 2007, s. 188-203.
  34. Schockenhoff E., Jaką pewność daje nam sumienie? Orientacja etyczna, tłum. A. Marcol, Opole 2006.
  35. Surmiak W., Bł. Johna Henry’ego kard. Newmana (1801-1890) teologia sumienia, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 44,2(2011), s. 511-528.
  36. Terlinden L., Newman on conscience, w: John Henry Newman. Doctor of the Church, ed. P. Lefebvre, C. Mason, Oxford 2007, s. 201-219.