Abstract
The aim of this article was to analyze changes in women’s attitudes toward pregnancy and the unborn child over the last fifty years, with particular emphasis on pregnancy acceptance, readiness for motherhood, perception of the unborn child, and the development of prenatal bonding. The study was conducted at the beginning of 2026 using a diagnostic survey method with an original online questionnaire. The participants were women who gave birth between 1980 and 2026. The analysis of the collected empirical material demonstrated a high level of pregnancy acceptance and readiness to assume the maternal role across most cohorts. The findings also revealed a gradual increase in perceiving the unborn child as a separate individual and a growing importance of prenatal emotional bonding. Contemporary women were more likely to perceive pregnancy not only as a biological condition, but also as the beginning of a relationship with the child. The respondents demonstrated increasing emotional involvement during pregnancy, expressed through reacting to fetal movements, talking to the unborn child, and imagining the child after birth. The obtained results suggest significant psychosocial transformations in the understanding of motherhood and the prenatal mother-child relationship over recent decades.
References
Brodowska, Elwira i Monika Bąk-Sosnowska. 2021. „Wpływ ciąży na zdrowie i samopoczucie psychiczne kobiet”. W: Zdrowie człowieka w ontogenezie – aspekty biomedyczne i psychospołeczne. Studia badaczy polskich, słowackich i czeskich. T. 2. Aspekty psychospołeczne, red. Andrzej Knapik, Paolo Beňo i Jerzy Rottermund, 15-21. Katowice: Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.
Ciccarelli, Saundra K. i J. Noland White. 2015. Psychologia. Rebis.
Darvill, Rachel, Kathryn Skirton i Philip Farrand. 2010. „Psychological Factors That Impact on Women’s Experiences of First-Time Motherhood”. Midwifery, 26(3): 357-366. DOI: https://doi.org/10.1016/j.midw.2008.07.006
Glover, Vivette. 2011. „Annual Research Review: Prenatal Stress and the Origins of Psychopathology: An Evolutionary Perspective”. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 52(4): 356–367. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2011.02371.x
Iwanowicz-Palus, Grażyna J. i Agnieszka M. Bień. 2009. „Psychologiczne aspekty ciąży i porodu – charakterystyka stanów emocjonalnych kobiet w ciąży”. W: Wybrane aspekty opieki nad kobietą ciężarną, 342- 348. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Iwanowicz-Palus, Grażyna, i Justyna Krysa. 2010. „Zdrowie reprodukcyjne”. W: Opieka przedkoncepcyjna, red. Grażyna Stadnicka, 13-16. Warszawa: PZWL.
Janiuk, Ewa. 2014. „Prenatalny okres życia człowieka w edukacji przedporodowej”. W: Prenatalny okres życia człowieka. Zagadnienie interdyscyplinarne, red. Emilia Lichtenberg-Kokoszka, Ewa Janiuk i Piotr Kierpal, 67-76. Kraków: Impuls.
Keller, Heidi i Kim A. Bard. 2017. The Cultural Nature of Attachment: Contextualizing Relationships and Development. Cambridge, MA: MIT Press. DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262036900.001.0001
Kicia, Mariola, i Grażyna Iwanowicz-Palus. 2020. „Przygotowanie do porodu i plan porodu”. W: Edukacja przedporodowa, red. Grażyna Iwanowicz-Palus i Agnieszka Bień, 119-133. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Kornas-Biela, Dorota. 2009. Pedagogika prenatalna. Nowy obszar nauk o wychowaniu. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Kornas-Biela, Dorota. 2017. „Prenatalne macierzyństwo”. W: W trosce o macierzyństwo, red. Ewa Włodarczyk, 41-52. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Kucharska-Hauk, Marta. 2020. Więź matki z dzieckiem w okresie prenatalnym w ciąży wysokiego ryzyka. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8220-246-5
Lichtenberg-Kokoszka, Emilia. 2023. „Ojcostwo i macierzyństwo od poczęcia”. Teologia i Moralność, 1(33): 21-30. DOI: https://doi.org/10.14746/TIM.2023.33.1.2
Majewska, Agata. 2017. „Ciąża jako wyjątkowy czas – potrzeba odpowiedniego wsparcia małżonków w okresie oczekiwania na dziecko”. Fides et Ratio, 1(29): 101-107.
Monk, Catherine, Michael K. Georgieff i Erin A. Osterholm. 2013. „Research Review: Maternal Prenatal Distress and Poor Nutrition – Mutually Influencing Risk Factors Affecting Infant Neurocognitive Development”. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 54(2): 115-130. DOI: https://doi.org/10.1111/jcpp.12000
Müller, Mary. 2009. „Prenatal and Postnatal Attachment: A Concept Analysis”. International Journal of Nursing Studies, 46(6): 874-885.
Stadnicka, Grażyna i Grażyna Iwanowicz-Palus. 2016. Położnictwo i opieka nad kobietą ciężarną. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Stern, Daniel N. 1995. The Motherhood Constellation: A Unified View of Parent-Infant Psychotherapy. New York: BasicBooks.
Śniegulska, Anna. 2015. „Macierzyństwo w obliczu współczesnych zagrożeń i przemian społecznych. W: Rodzina miejscem integralnego rozwoju i wychowania, red. Danuta Opozda, S. Maria Loyola-Opiela, Dorota Bis i Ewelina Świdrak, 171-188. Lublin: Wydawnictwo Episteme.
Włodarczyk, Ewa. 2012. „O «rodzeniu się» macierzyństwa”. W: Konteksty współczesnego macierzyństwa. Perspektywa młodych naukowców, red. Justyna Deręgowska i Marta Majorczyk, 101-127. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Poznaniu
Wojaczek, Maria. 2012. „Kształtowanie się zmian i percepcja poczętego dziecka w poszczególnych etapach ciąży”. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 2(1): 73-77.
Yarcheski, Laura Marie, Nancy Elizabeth Mahon i Timothy Joseph Yarcheski. 2009. „A Meta-Analytic Study of Predictors of Maternal-Fetal Attachment”. International Journal of Nursing Studies, 46(5): 708-715. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2008.10.013
License
Copyright (c) 2026 Gabriela Chlebowska, Wiktoria Kandzia, Katarzyna Sacha, Emilia Lichtenberg-Kokoszka

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
