Ojciec najlepszy, Brat, Przyjaciel – Chrystus w doświadczeniu mistyczek
Okładka czasopisma Teologia i Moralność, tom 1, nr 41, rok 2026, tytuł Dyskusje chrystologiczne w XXI wieku
PDF

Słowa kluczowe

Chrystus
mistyka kobieca
Ojciec
Przyjaciel
Brat

Jak cytować

Waluś, M. K. (2026). Ojciec najlepszy, Brat, Przyjaciel – Chrystus w doświadczeniu mistyczek. Teologia I Moralność, 21(1(41), 27–40. https://doi.org/10.14746/TIM.2026.41.1.3

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie wybranych tytułów i metaforycznych określeń Chrystusa w katolickim piśmiennictwie kobiecym przełomu XIX-XX wieku. Zastosowano metodę analizy piśmiennictwa wybranych autorek. Skupiając się na często używanych określeniach – Ojciec, Brat, Przyjaciel – można przedstawić znaczenie tych metafor oraz wskazać na specyfikę ich użycia w tym piśmiennictwie kobiecym.

https://doi.org/10.14746/TIM.2026.41.1.3
PDF

Bibliografia

Białecka, Róża Kolumba. 1989. „Wybór pism”. W: Wierna utajonej miłości. Kolumba Róża Białecka, red. Bruno Zygmunt Mazur i Joachim Roman Bar, 94-187. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych.

Białecka, Róża Kolumba. 2013. „O Chrystusie Eucharystycznym”. W: Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963), red. Monika Waluś i Kazimierz Pek, 13-20. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Bochenek, Małgorzata. 2025. „Doktorat dla św. Faustyny?”. Nasz Dziennik, 231(8402): 8. https://wp.naszdziennik.pl/2025-10-06/395839,doktorat-dla-sw-faustyny.html, https://zyciezakonne.pl/wiadomosci/kraj/doktorat-dla-sw-faustyny-157803/.

Brentano, Clemens. 1875. Das bittere Leiden unseres Herrn Jesu Christi. Stuttgart: Verlag der Cotta’schen Buchhandlung. https://kvk.bibliothek.kit.edu/view-title/index.php?katalog=ARCHIVE_ORG&url=http%3A%2F%2Farchive.org%2Fdetails%2Fdasbittereleide00emmegoog&signature=k_qstTj9KCliz5LJyhIvdzUQyIeqDLHZXIwrlpGZRiY&showCoverImg=1.

Cejzik, Eliza. 2021. Listy, red. Julia Elżbieta Wąsala. Warszawa: Zgromadzenie Sióstr Wynagrodzicielek Najświętszego Oblicza.

Chudzyńska, Maria. 2013. „O Bogu”. W: Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963), red. Monika Waluś i Kazimierz Pek, 39-41. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Ciostek, Maria. 2025. „Nauczanie m. Eulalii Markowicz (1848-1897) na tle piśmiennictwa XIX wieku”. W: „…ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich” (J 15,13). Eulalia Markowicz (1848-1897), uczestniczka i współorganizatorka jezuickich misji grekokatolickich, red. Andrzej Pryba i Monika Waluś, 127-139. Poznań: Wydawnictwo UAM.

Czechowska, Łucja Maria. 2013. „O naśladowaniu Wcielonego Zbawiciela”. W: Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963), red. Monika Waluś i Kazimierz Pek, 49. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Darowska, Marcelina. 2003. Cztery pogadanki rekolekcyjne. Szymanów: Siostry Niepokalanki.

Godecka, Aniela Róża. 2017. Autobiografia, red. Bogumiła Czemko. Częstochowa: Święty Paweł.

Jan Paweł II. 1999. „Fides et ratio”. Salvatoris Mater, 1(1): 349-385.

Jaroszewska, Wincenta Jadwiga. 1997. Wybór pism, red. Joachim Roman Bar. Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek.

Jaroszewska, Wincenta Jadwiga. 2012. Myśli na każdy dzień. Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek.

Jaroszewska, Wincenta Jadwiga. 2020. Myśli na każdy dzień. Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek.

Kończa, Maria Zofia. 1993. Komentarz do Ducha Zgromadzenia Sióstr Rodziny Maryi, red. Kazimiera Kutrzeba i Zofia Grzegrzółka. Warszawa: Zgromadzenie Sióstr Rodziny Maryi.

Kowalska, Faustyna. 2010. Dzienniczek. Warszawa: Promic.

Krukowski, Józef. 1878. Kazania na uroczystości i inne święta Najświętszej Maryi Panny tudzież nauki majowe. Kraków: nakładem autora.

Lament, Maria Bolesława. 1977. Pisma Służebnicy Bożej Bolesławy Marii Lament. Cz. I: Listy, sprawozdania, rozporządzenia i statuty, ustawy Zgromadzenia, notatki historyczne, modlitwy, sztuki teatralne oraz pisma wątpliwe. Białystok: Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Najświętszej Rodziny.

Ledóchowska, Urszula. 2000a. Rozmyślania dla Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego. Pniewy: Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego.

Ledóchowska, Urszula. 2000b. Pisma zakonne. Pniewy: Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego.

Łempicka, Walentyna Maria. 2013. „Pójdź Dobry, pójdź Oblubieńcze dusz naszych”. W: Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963), red. Monika Waluś i Kazimierz Pek, 119. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Markowska, Janina. 1994. „Nie chcę być podobna do młodzieńca ewangelicznego. Życie i powołanie Bronisławy Stankowicz”. W: Człowiek wielkiej dobroci. Bronisława Stankowicz. Współzałożycielka Zgromadzenia Sióstr od Aniołów (1844-1929), red. Grażyna Gzowska i Ewa Petrykiewicz, 5-9. Konstancin-Jeziorna: Zgromadzenie Sióstr od Aniołów.

Mazurek, Marianna Honorata. 1990. „Działalność oświatowo-wychowawcza Zgromadzenia Sióstr Posłanniczek Maryi od Najświętszego Serca Jezusa w latach 1874-1908”. Nasza Przeszłość, 74: 35-69. DOI: https://doi.org/10.52204/np.1990.74.35-69

Napiórkowski, Stanisław Celestyn. 1991. Jak uprawiać teologię. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej.

Nastał, Leonia Maria i Wincenta Jadwiga Jaroszewska. 1981. Wybór pism Leonii Marii Nastał i Wincenty Jadwigi Jaroszewskiej. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Plater-Zyberkówna, Cecylia. 1891. Życie katolickie. Książka do rozmyślań i nabożeństwa w dwu częściach. Wydanie dla kobiet. Warszawa: Wydawnictwo Franciszka Czerwińskiego.

Plater-Zyberkówna, Cecylia. 1909. Kobieta – ogniskiem: z pogadanek uczennic Chyliczkowskich. Warszawa: Wydawnictwo P. Laskauer i S-ka.

Plater-Zyberkówna, Cecylia. 2013. „O kobiecie. O obowiązkach niewiast polskich wobec Jubileuszu Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny”. W: Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963), red. Monika Waluś i Kazimierz Pek, 132-141. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Prus, Bolesław. 1895. Kroniki 1875-1878, Warszawa: nakład Gebethnera i Wolffa.

Prus, Bolesław. 1953. Kroniki, red. Zygmunt Szweykowski. Warszawa: PIW.

Rutkowska, Izabela. 2017. Niepojęty czas duszy. Językowy obraz doświadczeń mistycznych w „Dzienniczku” św. Faustyny Kowalskiej. Tarnów: Biblos.

Ruysbroeck van, Jan. 2000. Królestwo miłujących, Zaślubiny duchowe, tłum. i red. Maria Lew-Dylewski. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych.

Salawa, Aniela. 1958. „Dziennik”, red. Joachim Bar i Albert Wojtczak. Nasza Przeszłość, 8: 355-406. DOI: https://doi.org/10.52204/np.1958.8.355-406

Siedliska, Franciszka. 2019. Rozmowy z Panem Jezusem czyli przestrogi dla duszy. Wybór zapisków z kierownictwa duchowego o. Antoniego Lecherta 1886-1901, red. Amata Jolanta Nowaszewska. Rzym: Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu.

Stankowicz, Bolesława. 1994. „Z pism Matki”. W: Człowiek wielkiej dobroci. Bronisława Stankowicz. Współzałożycielka Zgromadzenia Sióstr od Aniołów (1844-1929), red. Grażyna Gzowska i Ewa Petrykiewicz, 24-57. Konstancin-Jeziorna: Zgromadzenie Sióstr od Aniołów.

St. M. Rz. 1887. Tygodnik Ilustrowany, 222: 341.

St. M. Rz. 1899. „Nieco o wychowaniu naszych panien”. Tygodnik Ilustrowany, 2: 89.

Szymik, Jerzy. 2002. Loci theologici. W: Leksykon teologii fundamentalnej, red. Marian Rusecki i in., 757-760. Lublin-Kraków: Wydawnictwo M.

Tajber, Paula Zofia. 2013. „O Bogu”. W: Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963), red. Monika Waluś i Kazimierz Pek, 156-159. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Tajber, Paula Zofia i Kazimiera Gruszczyńska. 1981. Wybór pism Zofii Pauli Tajber i Kazimiery Gruszczyńskiej, red. Joachim Roman Bar, Fabiana Ptak i Jadwiga Stępień. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Truszkowska, Maria Angela. 1977. Wybór pism. Listy do sióstr. Rzym: Papieski Instytut Studiów Kościelnych.

Waluś, Monika i Kazimierz Pek. 2013. Inspiratorki – liderki – założycielki. Aktywność przedstawicielek katolickich wspólnot i ruchów kobiecych w Polsce (1805-1963). Lublin: Wydawnictwo KUL.

Wąsala, Julia Elżbieta. 2021. „Biografia”. W: Eliza Cejzik. Listy, red. Julia Elżbieta Wąsala, 7-8. Warszawa: Zgromadzenie Sióstr Wynagrodzicielek Najświętszego Oblicza.

Witkowska, Maria. 2008. „Notatki i Listy”. W: U źródeł. Pisma Założycieli do Zgromadzenia Sióstr Najświętszego Imienia Jezus, red. Krystyna Trela, 107-255. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu.

Wołoszyn, Bronisława Gemma. 1975. „Rys życia Bolesławy Lament”. W: Wybór pism Bolesławy Lament, red. Joachim Roman Bar, 11-62. Białystok: Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny.

Vorgrimmler, Herbert. 2005. Nowy leksykon teologiczny. Warszawa: Verbinum.